Phong Việt khép lại hành trình 10 năm với tản văn 'Chúng ta sống để trở về'
Trong cuộc sống, có người trở về vào tháng năm ấm áp, có người chọn ngày đầu thu se lạnh, và cũng có người đợi đến khi cơn gió lạnh cuối năm mới chớm để quay lại. Không phải lời hứa nào cũng trọn vẹn, và chính vì thế, không phải chuyến trở về nào cũng mang lại niềm vui như mong đợi. Với tập tản văn mới nhất, Phong Việt tiếp tục duy trì lối viết tự sự đặc trưng, với văn phong nhẹ nhàng, thấm đẫm, khơi gợi những đồng cảm sâu sắc về lối sống và quan niệm nhân sinh.
Những bước chân tha thiết hướng về quê nhà
Ai trong chúng ta cũng từng ấp ủ ước mơ được bước chân đi khắp bốn phương trời, khám phá mọi ngóc ngách của thế giới rộng lớn. Những cuộc hành trình ấy vẫn diễn ra đều đặn: người ra đi để tìm kiếm một cuộc sống mới nơi xứ lạ, người đi để mưu sinh trả nợ áo cơm, và cũng có người đi chỉ để hiểu rõ hơn về bản thân mình. Trên khắp thế giới, mỗi dịp đầu năm không chỉ đánh dấu một khởi đầu mới mà còn chứng kiến hàng triệu cuộc thiên di đầy trăn trở. Tuy nhiên, sau tất cả những hành trình dài miệt mài, điều mà mỗi người đều khao khát có lẽ đều quy về một điểm chung: nhà - nơi để trở về. Dù những bước chân có tung hoành khắp bốn bể, vượt biển rộng, vào chốn non sâu, hay in dấu nơi phồn hoa đô hội, cuối cùng vẫn tha thiết mong một ngày được quay về trên chính những con đường đã từng đi qua.
Tập tản văn Chúng ta sống để trở về của tác giả Nguyễn Phong Việt đã khắc họa rõ nét cảm thức này. Cảm giác 'về nhà' hiện lên trong từng câu chữ của anh như những sợi tơ mềm mại, đan xen đầy thương nhớ. Điều này bắt nguồn từ chính trải nghiệm của Việt khi rời quê hương vào Sài Gòn học đại học năm 18 tuổi. Đến nay, 'về nhà' vẫn là tiếng lòng da diết nhất của những người con xa xứ như anh. Dù là nhà riêng hay quê hương chung, đó vẫn là điểm xuất phát mà ai cũng khao khát được trở về.
Trong những ngày cuối năm, khi mọi lo toan dần lắng xuống, ta chỉ muốn được về nhà, ngồi bên mẹ cha trong bữa cơm chiều giản dị, trở lại làm một đứa trẻ thơ trước mâm cúng đêm giao thừa, hít hà mùi nhang khói những ngày đầu năm mới, hay ngắm nhìn khay mứt đơn sơ mà bà, mẹ ở quê vẫn cặm cụi tự tay sắp bày. Không ngẫu nhiên khi hình ảnh bìa của tập tản văn chính là mâm cơm đơn sơ trong chái bếp quê, như một nghi thức thiêng liêng của sự 'trở về'.
Trở về với chính bản thân mình
Nhưng rồi, chúng ta sẽ trở về đâu nếu không còn nơi để về? Câu trả lời có lẽ là: ta về với chính ta! Phong Việt viết: 'Chúng ta trở về với một niềm yêu thích, nằm nghe sóng biển rì rào, ngắm một đêm trăng lên, uống một tách cà phê ngon trong màn sương sớm. Hoặc chúng ta vùi mình vào một giấc ngủ say ở đâu đó, trong một chiếc lều dựng lên nơi triền dốc đầy thông xanh và hoa dại... Chúng ta trở về với chúng ta, theo cách nào đấy'.
Sau những bon chen, toan tính, khi cuộc đời như giề lục bình trôi dạt khắp bến bờ, ta bỗng thấy lòng nhẹ nhàng như chiếc lá rơi, như mây trời lững lờ. Đó là khi ta dành thời gian trò chuyện với chính mình, nhìn sâu vào tâm hồn, tìm lại sự nguyên sơ ban đầu. Nếu không trở về với chính mình, làm sao Việt có thể ngắm mặt trời vào lúc 5 giờ 45 phút sáng ngày cuối năm, giữa bộn bề cuộc sống? Nếu không trở về, làm sao anh kịp nhận ra một sợi nắng, quan sát một giọt mưa, hay thương cảm cho tiếng chuông ngân vang?
Trở về với chính mình cũng là lúc con người ta chỉ chăm chú 'mài gươm dưới trăng sao', không màng khoe mẽ giữa ban ngày. Trở về, đơn giản là để được là chính mình, không cần phải chứng minh điều gì với ai.
Hành trình sáng tác của Nguyễn Phong Việt
Nguyễn Phong Việt sinh năm 1980 tại Phú Yên (nay là Đắk Lắk), và hiện là hội viên của Hội Nhà văn Việt Nam. Anh được mệnh danh là 'nhà thơ triệu bản' với hàng loạt tập thơ gây tiếng vang trong ngành xuất bản, được độc giả nhiệt thành chờ đợi và đón nhận vào mỗi dịp Giáng sinh hàng năm, kể từ tập thơ đầu tay Đi qua thương nhớ (2012).
Khép lại hành trình 10 năm in thơ liên tiếp, năm 2020, anh chuyển hướng sang thể loại tản văn đầy chất tự sự với series Chúng ta sống. Chúng ta sống để trở về là tập sách khép lại series này, đồng thời cũng là tác phẩm anh viết một phần cho chính mình, khi ngồi lại, nhìn về hành trình đã qua, để cảm nhận, sửa chữa và lắng lòng hơn.
