Hành trình của 'bát vương gia' ngành sách Việt: Từ chợ nổi đến đế chế phát hành
Sau khi hội nghị kết thúc, mọi người cùng xuống thuyền đi chợ nổi. Tôi cùng anh Hải mỡ, Hoan đông tây, Hoàng sách, chị Hường in Sài Gòn 3 và anh Phước người Cần Thơ ngồi chung một chiếc thuyền. Khi chúng tôi rời bến, một chiếc thuyền lớn khác chèo tới, nổi bật với một người đàn ông khoảng hơn 40 tuổi, dáng đậm, khuôn mặt rạng rỡ, mắt miệng đều cười, ngồi bệ vệ giơ tay vẫy vẫy. Xung quanh anh, tiếng đàn ca rộn ràng của 5 cô gái miệt vườn tạo nên không khí sôi động.
Anh Hiếu: Người miền Nam hiếm hoi trong ngành sách
Đến gần, tôi mới biết đó là anh Hiếu, chuyên làm và phát hành dòng sách kinh tế, tài chính, kế toán, quản trị doanh nghiệp cho các trường đại học trên toàn quốc. Anh Hiếu quê Đồng Tháp, là một trong số rất ít người miền Nam làm sách. Ngoài anh, chỉ có anh Bé Tư làm truyện tranh và anh Bé Hai làm sách tham khảo, còn lại, hầu hết những người làm sách mà tôi biết đều đến từ miền Trung và miền Bắc.
Võ Thành Tân và đế chế Thành Nghĩa
Tân là Võ Thành Tân, chủ nhà sách Thành Nghĩa. Cơ sở đầu tiên của Thành Nghĩa trên đường Nguyễn Văn Cừ, sau đó dần mở rộng ra nhiều nơi khác. Những năm ấy, sinh viên đến Thành Nghĩa đọc và mua sách đông nghịt. Sau khi học hết phổ thông, anh Tân rời quê nghèo Quảng Ngãi, theo anh chị vào TP.HCM phụ bán sách để kiếm sống. Dành dụm được ít tiền, anh mở một ki ốt nhỏ, chuyên bán sách cũ, sách giáo khoa và sách luyện thi đại học.
Giữa năm 1993, anh chính thức thành lập nhà sách Thành Nghĩa. Năm 1998, Thành Nghĩa có "bước nhảy lớn" với việc cho ra đời nhà sách đồ sộ nhất TP.HCM lúc bấy giờ. Thời cao điểm, Thành Nghĩa có tới 18 nhà sách và siêu thị quy mô lớn tại nhiều tỉnh thành từ Nam ra Bắc. Không chỉ dừng ở việc làm sách, năm 2005, anh còn đầu tư hàng chục tỉ đồng để biến khu vườn cằn cỗi xưa kia của gia đình thành đại bản doanh của câu lạc bộ bóng đá Thành Nghĩa Quảng Ngãi. Mỗi mùa giải, anh chi từ 5 - 7 tỉ đồng cho hoạt động của đội, giúp đội từ hạng ba vươn lên thi đấu ở giải hạng nhất quốc gia chỉ sau 2 mùa bóng.
Dương Quốc Trị và hệ thống Nhân Văn
Trị là Dương Quốc Trị, chủ nhà sách Nhân Văn. Hệ thống của anh không khác gì siêu thị Co.opmart, cái gì cũng có, tất nhiên sách vẫn là chủ đạo. Nhân Văn được xếp thứ tư tại TP.HCM về mạng lưới phát hành sách, chỉ sau Fahasa, Phương Nam và Thành Nghĩa. Anh Trị có lẽ là người thành đạt nhất trong "bát vương gia", không chỉ về kinh tế mà còn trong đời sống thường ngày. Cả gia đình anh tứ đại đồng đường, quây quần trong ngôi nhà lớn trên đường Trường Chinh, P.Tân Bình. Anh có hai cậu con trai lực lưỡng, một phụ trách mảng online, một lo bán lẻ, và cả hai đều lấy được vợ xinh đẹp, đảm đang.
Anh Thuyền và sách thị trường
Anh Thuyền, chủ nhà sách Mây, trước năm 2000 chuyên làm sách truyện, hay còn gọi là sách thị trường, "tiểu thuyết ba xu". Anh kể: "Hồi đó, ngày bán mấy xe ô tô IFA đầy ắp. Đóng hàng cho nhà sách ngoài Hà Nội một lần 5.000 cuốn." Anh giải thích cách làm sách nhanh và bán chạy: bảo người mới tập viết xem phim Hồng Kông, Đài Loan rồi viết lại, sau đó đưa bản thảo cho các bà bán sạp hàng ở chợ Bình Tây đọc thử. Nếu họ cười hoặc sụt sịt, tức là sách đã "ngon". Sách ra với khổ nhỏ, chữ to, bán chạy như tôm tươi.
Anh Biển dalisa và cách làm độc đáo
Anh Biển dalisa thì có cách làm rất riêng: thấy cuốn nào của ai bán chạy thì mới làm. Tính anh hào sảng, kiếm được bao nhiêu thì chơi bấy nhiêu, hết rồi mới làm tiếp. Còn Phước, là Nguyễn Văn Phước, người sáng lập Trí Việt - First News, cũng là người thứ 8 trong "bát vương gia" mà tôi sẽ kể tiếp ở bài sau.
(Trích từ sách Tôi kể - Tất cả đều từ sách của họa sĩ Trần Đại Thắng do Đông A và NXB Dân Trí ấn hành)
