Tối 9/6, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Giáo sư Gábor Vargyas, nhà dân tộc học người Hungary, đã không thể kìm nén xúc động trong buổi ra mắt bản tiếng Việt của công trình nghiên cứu về người Bru - Vân Kiều. Sự kiện đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình gần 40 năm gắn bó của ông với Việt Nam.
Hành trình nghiên cứu kéo dài bốn thập kỷ
Giáo sư Gábor Vargyas chia sẻ rằng việc chứng kiến tác phẩm của mình đến tay độc giả Việt Nam mang một ý nghĩa vô cùng đặc biệt. Ông nói: "Đối với một tác giả, một nhà nghiên cứu khoa học, không có gì hạnh phúc hơn khi thấy thành quả của mình được xuất bản. Đây là câu chuyện của 40 năm lịch sử và những đợt đi thực địa dài ngày mà tôi coi như cả cuộc đời mình đã dành cho Việt Nam."
Từ năm 1985 đến 1989, ông từng sống cùng một gia đình người Bru tại Khe Sanh (Quảng Trị) để tìm hiểu sâu về đời sống, ngôn ngữ và các tập quán của cộng đồng này. Ông nhấn mạnh niềm vui lớn nhất của một nhà dân tộc học là có thể đưa kết quả nghiên cứu trở lại nơi mình đã thực hiện, bằng chính ngôn ngữ của quốc gia đó.
Tác phẩm và ý nghĩa khoa học
Cuốn sách có tựa đề Vị ngọt của thấu hiểu: Điền dã, chính trị, đạo đức trong khu vực rừng núi miền Trung Việt Nam, được dịch từ tiếng Hungary. Tại buổi giao lưu, vị giáo sư đã bật khóc khi nhắc đến những ký ức gắn bó với Việt Nam. Ông cho biết chuyến đi lần này càng trở nên ý nghĩa khi có con trai đồng hành. "Ngày mai, hai cha con sẽ đi Khe Sanh để thăm lại những bản cũ và những người bạn xưa mà con trai tôi đã được nghe kể từ khi còn nhỏ. Những ký ức và tình cảm ấy thật sự đã khiến tôi không kìm được xúc động", ông chia sẻ.
Tổng lãnh sự Hungary tại TP.HCM cho biết dự án xuất bản bản tiếng Việt của cuốn sách đã được hai bên theo đuổi từ giai đoạn 2019-2020. Người dịch sách, Tiến sĩ Giáp Thị Minh Trang, nhận định công trình không chỉ mang giá trị tư liệu mà còn cung cấp góc nhìn nhân học thông qua các phân tích, đối chiếu chuyên sâu của tác giả về cộng đồng người Bru - Vân Kiều.
Sự kiện này không chỉ là một dấu mốc trong sự nghiệp của Giáo sư Vargyas mà còn góp phần làm phong phú thêm kho tàng tri thức về văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam.
