Gen Z Đọc Sách Nhiều Hơn, Đa Dạng Hơn Trong Thời Đại Số
Theo nhà báo Trung Nghĩa, Đại sứ Văn hóa đọc TP.HCM 2023-2024, thói quen đọc sách của người Việt, đặc biệt là giới trẻ, đang có sự biến đổi mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo. Anh khẳng định rằng Gen Z không hề quay lưng với sách mà ngược lại, họ đọc nhiều hơn và đa định dạng hơn so với trước đây.
Xu Hướng Đọc Đa Nền Tảng Của Giới Trẻ
Trong các buổi giao lưu với sinh viên Đại học Kinh tế TP.HCM và Trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình II, nhà báo Trung Nghĩa nhận thấy rõ sự thay đổi trong thói quen đọc. Gen Z hiện nay chủ yếu đọc trên thiết bị số như điện thoại di động, máy tính và máy tính bảng, bên cạnh việc vẫn ưa chuộng sách giấy truyền thống. Nhóm độc giả trẻ từ 18-24 tuổi đang dẫn đầu xu hướng đọc sách điện tử và nghe sách nói nhờ tính tiện lợi, chi phí thấp và trải nghiệm nhanh chóng.
Anh chia sẻ: "Nhiều bạn trẻ nói với tôi rằng họ vẫn 'đọc sách' nhưng xu hướng phong cách đọc là đọc review ngắn trên mạng xã hội, đọc tóm tắt, 'đọc' đa phương tiện qua video ngắn, cả việc dùng AI để hỏi ý chính tóm lược nội dung sách." Điều này cho thấy Gen Z đang linh hoạt hơn trong việc tiếp cận tri thức, với thời lượng đọc nhiều giờ mỗi tuần so với trước.
Tác Động Của Sách Nói Và Sách Điện Tử
Sách nói và sách điện tử ngày càng phổ biến, nhưng theo nhà báo Trung Nghĩa, chúng không làm ảnh hưởng nhiều đến thói quen đọc sách truyền thống. Mỗi hình thức đọc mang lại giá trị cảm xúc khác nhau cho người đọc. Anh nhận định rằng một file sách hấp dẫn lan truyền trên mạng xã hội có thể thúc đẩy độc giả mua sách giấy tương ứng, tạo hiệu ứng tích cực cho ngành xuất bản.
Gen Z hiện nay ưa chuộng sách giấy vì cảm giác đọc chậm, yên tĩnh và giá trị sở hữu. Họ chọn sách theo nhu cầu cá nhân, như khi cần kiến thức thực tế hoặc muốn thư giãn trong quán cà phê hay chuyến du lịch. "Ngày nay ít Gen Z tự nhận mình là 'mọt sách' như thế hệ trước, nhưng họ chọn sách đọc theo nhu cầu và sở thích cá nhân", anh nói thêm.
Sách Tết: Giữ Nhịp Đọc Mùa Xuân
Nhà báo Trung Nghĩa đánh giá cao các ấn phẩm sách về mùa xuân và ngày Tết trong những năm gần đây. Số lượng sách Tết tăng dần với chất lượng nội dung và hình ảnh được cải thiện, từ sách thiếu nhi đến hợp tuyển thơ văn nhạc họa, phù hợp với mọi đối tượng độc giả, đặc biệt là gia đình và trẻ em.
Anh gợi ý một số dòng sách Tết phù hợp làm quà tặng:
- Sách Tết do Đông A Books khởi xướng từ năm 2019, với sự tuyển chọn của nhà văn Hồ Anh Thái và minh họa từ các họa sĩ tài năng.
- Tuyến sách "Nhâm nhi Tết" của NXB Kim Đồng, thân thiết với độc giả trẻ.
- Các tác phẩm của NXB Trẻ và Tân Việt Books, kết hợp yếu tố tương tác, âm thanh và song ngữ.
Ý Nghĩa Của Lễ Hội Đường Sách Tết
Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026 với chủ đề "Xuân hội tụ - Vững bước vươn mình" là năm thứ 16 TP.HCM tổ chức sự kiện này. Nhà báo Trung Nghĩa nhấn mạnh: "Trong kỷ nguyên mới vươn mình của đất nước, Lễ hội Đường sách Tết là một nhuỵ hoa xuân tươi thắm của ngành xuất bản sách và văn hóa đọc trong cộng đồng."
Sự kiện không chỉ góp phần nâng cao văn hóa đọc mà còn làm không khí vui chơi giải trí ngày xuân thêm ý nghĩa, thu hút đông đảo người dân và du khách. Đây là điểm hẹn văn hóa đặc trưng, đóng góp vào sự phát triển của thành phố trong hành trình xây dựng đô thị tri thức và sáng tạo.
