Sáng 24/4, ba đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực xuất bản và phát hành sách tại Việt Nam gồm Alpha Books, Đông A và First News đã chính thức ký kết và công bố thành lập "Liên minh Phát triển Xuất bản & Văn hóa đọc Việt Nam" (Vietnam Reading Alliance - VRA) tại Read Station (Huỳnh Thúc Kháng, Hà Nội).
VRA là liên minh hợp tác tự nguyện giữa các đơn vị trong lĩnh vực xuất bản, giáo dục và văn hóa, ra đời với mục tiêu tạo ra một nền tảng kết nối chung, chia sẻ nguồn lực, nơi thế mạnh của từng đơn vị được nhân lên thông qua sự phối hợp hành động. Liên minh hướng tới việc lan tỏa văn hóa đọc sâu rộng trong cộng đồng, nâng cao chuẩn mực xuất bản và góp phần hình thành xã hội học tập.
Ba cây chụm lại vượt qua thách thức
Bà Nguyễn Thị Việt Hà - Tổng giám đốc Alpha Books - nhấn mạnh rằng Liên minh được thành lập để các đơn vị chung tay thực hiện những việc mà một đơn vị đơn lẻ không đủ nguồn lực. Bà cho biết: "Chúng tôi xác định đây là Liên minh mở. Chúng tôi mong muốn có thêm sự đồng hành của các cơ quan quản lý nhà nước, các hiệp hội, nhà xuất bản, công ty sách, đơn vị công nghệ - truyền thông, tổ chức giáo dục... để cùng xây dựng một hệ sinh thái văn hóa đọc rộng mở, bền vững".
Theo bà Việt Hà, trong thời gian tới, Liên minh sẽ tập trung vào các hoạt động trọng tâm: tổ chức hội sách và sự kiện văn hóa đọc trên toàn quốc; xây dựng thêm thư viện và các điểm đọc; thúc đẩy ý thức bản quyền, bảo vệ bản quyền số và hạn chế sách lậu. Ngoài ra, Liên minh cũng tư vấn và phát triển điểm đọc tại trường học và cộng đồng; vận động phát triển hệ thống thư viện tư nhân, thư viện doanh nghiệp; chia sẻ kinh nghiệm và đào tạo nhân sự cho ngành xuất bản; tổ chức các chiến dịch truyền thông và sự kiện cộng đồng nhằm khơi dậy tình yêu sách.
Ông Nguyễn Việt Thắng - Phó giám đốc Công ty Sách Đông A - đánh giá sự hợp tác giữa các đơn vị ngày càng thiết yếu, đặc biệt khi thị trường sách có nhiều thay đổi, hành vi đọc phân tán, kênh bán đa dạng và chi phí vận hành cao. Việc hợp tác giúp mỗi đơn vị phát huy thế mạnh, giảm thiểu rủi ro và tận dụng nguồn lực chung để phát triển bền vững.
Chủ tịch HĐQT Alpha Books, ông Nguyễn Cảnh Bình, ví sự hợp tác như câu ca dao "Một cây làm chẳng nên non / Ba cây chụm lại nên hòn núi cao". Ông cho rằng nếu chỉ hô hào phát triển văn hóa đọc mà không có cơ chế hợp tác thì khó thực hiện. Ông Bình nhấn mạnh Liên minh bắt đầu từ những việc gần gũi như tổ chức hội sách, kết hợp quầy sách với hoạt động mỹ thuật, âm nhạc để tạo không gian sinh hoạt cộng đồng.
Liên minh hoạt động theo nguyên tắc bình đẳng, minh bạch
Theo ông Nguyễn Cảnh Bình, Liên minh hoạt động cần có mục tiêu, KPI, lợi ích cụ thể và tạo ra doanh thu, song song với các mục tiêu dài hạn. Ông hướng tới mục tiêu có 100 hội sách, 1.000 thư viện trên khắp cả nước và 10 triệu công dân học tập suốt đời.
Phó chủ tịch chuyên trách Hội Xuất bản Việt Nam Đỗ Quang Dũng nhiệt liệt ủng hộ sự hình thành VRA. Ông Dũng cho rằng ngành xuất bản còn nhiều thách thức, cần sự bền bỉ dài hạn của các đơn vị, và Liên minh sẽ giúp các đơn vị hỗ trợ nhau, thúc đẩy toàn ngành phát triển.
VRA hoạt động trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và minh bạch, với mô hình vận hành không hình thành lợi nhuận chung hay "lợi ích nhóm". Ba nguyên tắc cốt lõi gồm:
- Mô hình Đơn vị chủ trì (Lead): Mỗi dự án hoặc hội sách sẽ có một đơn vị đóng vai trò chủ trì để điều phối từ khâu pháp lý, mặt bằng đến truyền thông và vận hành.
- Chia sẻ rủi ro và lợi ích công khai: Mọi chi phí được công khai, minh bạch; các thành viên cùng đóng góp và chia sẻ rủi ro theo tỷ lệ tham gia dự án.
- Cam kết thị trường lành mạnh: Các đơn vị cam kết không phá giá thị trường và không ảnh hưởng đến hệ thống đại lý hiện hữu.
VRA chào đón các đơn vị xuất bản và phát hành tham gia với các phương án hợp tác linh hoạt như tham gia trực tiếp, đồng đầu tư hoặc cung cấp sản phẩm cho đơn vị đầu mối với chiết khấu ưu đãi.
