Đạo diễn nữ Việt Nam ghi dấu ấn mạnh mẽ tại phòng vé và liên hoan phim
Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử điện ảnh Việt Nam khi bộ phim Mưa đỏ của đạo diễn Đặng Thái Huyền thu về hơn 700 tỉ đồng, đưa cô trở thành nữ đạo diễn sở hữu phim có doanh thu cao nhất lịch sử phòng vé nước nhà. Bản hùng ca này không chỉ chinh phục khán giả mà còn giúp ê kíp sản xuất giành được hàng loạt giải thưởng lớn nhỏ, trong đó nổi bật là chiến thắng vang dội tại giải Cánh diều và Liên hoan phim Việt Nam.
Những cái tên mới nổi và sự trở lại ấn tượng
Cùng trong năm 2025, phòng vé Việt chứng kiến sự ra mắt đầy ấn tượng của Thu Trang trong vai trò đạo diễn qua phim đầu tay Nụ hôn bạc tỷ. Tác phẩm này thu về hơn 200 tỉ đồng và mang về cho cô danh hiệu Đạo diễn phim truyện đầu tay xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 24. Bước sang đầu năm 2026, Thu Trang tiếp tục khẳng định mình với Ai thương ai mến, trong khi Luk Vân tái xuất cùng phim Bus: Chuyến xe một chiều.
Võ Thạch Thảo, sau khi gây tiếng vang với các bộ phim truyền hình ăn khách, cũng chính thức lấn sân sang điện ảnh qua dự án sắp ra rạp mang tên Anh hùng. Trước đó, Ngô Thanh Vân đã ghi dấu ấn với vai trò đạo diễn qua Tấm Cám: Chuyện chưa kể (2016) và Thanh Sói (2022). Kathy Uyên được khán giả đón nhận khi cầm trịch dự án Chị chị em em (2019), còn Mỹ Tâm cho thấy tiềm năng sáng tạo ở lĩnh vực mới khi đứng sau Chị trợ lý của anh (2019).
Thành công đa dạng từ phim nghệ thuật đến tài liệu
Ở dòng phim nghệ thuật, các đạo diễn nữ cũng không ngừng tỏa sáng. Hồng Ánh với phim Đảo của dân ngụ cư (2016) và Dương Diệu Linh với Mưa trên cánh bướm (2024) đã ghi dấu ấn tại nhiều liên hoan phim trong nước lẫn quốc tế. Với phim tài liệu, đạo diễn Hà Lệ Diễm gây tiếng vang từ năm 2021 nhờ Những đứa trẻ trong sương. Tác phẩm này được vinh danh ở nhiều giải thưởng quốc tế, từng lọt vào danh sách rút gọn (top 15) Phim tài liệu xuất sắc tại giải Oscar lần thứ 95.
Đạo diễn Đặng Thái Huyền chia sẻ: "Trong thời gian gần đây, nhiều tác phẩm do đạo diễn nữ thực hiện không chỉ đạt thành tích tốt về doanh thu mà còn tạo được dấu ấn nghệ thuật và cảm xúc. Điều đó làm cho bức tranh điện ảnh trở nên đa dạng, nhiều màu sắc và nhiều tiếng nói hơn." Chị nhấn mạnh rằng thành công này cho thấy một điều rất đơn giản: khán giả luôn sẵn sàng đón nhận những bộ phim tốt, bất kể người làm ra nó là ai.
Môi trường thuận lợi và những thách thức cần vượt qua
Nghệ sĩ Ưu tú Hạnh Thúy, với kinh nghiệm làm nghề lâu năm, đánh giá: "Hiện nay, môi trường làm phim tốt hơn và phụ nữ được 'giải phóng' ra khỏi việc gánh vác gia đình cho nên họ được quyền lựa chọn nhiều cơ hội hơn. Họ cũng có đủ thời gian để theo đuổi đam mê mà đòi hỏi nhiều sự vất vả, hy sinh như nghề đạo diễn. Từ đó tôi nghĩ số lượng đạo diễn nữ nhiều hơn và thời gian qua họ đã ghi dấu ấn đẹp, thành công. Đây là tín hiệu đáng mừng cho điện ảnh Việt."
Đạo diễn Đặng Thái Huyền cho rằng so với khoảng 10-15 năm trước, cơ hội dành cho đạo diễn nữ đã cởi mở hơn nhiều. Chị chỉ ra lợi thế của phái đẹp trong làm phim: "Phụ nữ thường có sự nhạy cảm đặc biệt với cảm xúc con người. Điều này đôi khi giúp họ tiếp cận nhân vật một cách sâu và tinh tế hơn. Trong điện ảnh - vốn là nghệ thuật của cảm xúc - đó là một lợi thế không nhỏ."
Tuy nhiên, song song đó cũng là những thách thức rất thực tế. Nghề đạo diễn đòi hỏi cường độ làm việc cao, áp lực lớn và trách nhiệm nặng nề. Việc cân bằng giữa nghề nghiệp và cuộc sống cá nhân đối với phụ nữ đôi khi khó khăn hơn. Đạo diễn Đặng Thái Huyền chia sẻ thêm: "Trong những dự án lớn, đạo diễn vẫn phải chứng minh rất nhiều về khả năng lãnh đạo, bản lĩnh và sức bền nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, tôi nghĩ những rào cản đó không phải là điều không thể vượt qua."
Điện ảnh không phân biệt giới tính
Nghệ sĩ Hạnh Thúy cho rằng thuận lợi lẫn khó khăn trong nghề đạo diễn chia đều cho cả nam và nữ. Chị nhận định: "Bản thân tôi chưa bao giờ thấy vấn đề về giới chi phối mình trong công việc. Tôi nghĩ với một người làm nghề nghiêm túc, khi được giao đảm nhận vị trí nào, họ cũng sẽ làm tốt vai trò đó, cho dù họ là đàn ông hay phụ nữ."
Đạo diễn Đặng Thái Huyền đồng tình: "Tôi nghĩ khi khán giả bước vào rạp, họ không quan tâm đạo diễn là nam hay nữ. Họ chỉ quan tâm bộ phim có chạm được tới cảm xúc của mình hay không." Về việc số lượng đạo diễn nữ ít hơn nam, chị lưu ý rằng lý do không hẳn vì sự phân biệt hay định kiến mà một phần đến từ chính đặc thù của nghề.
Chị kết luận: "Điều quan trọng nhất vẫn là: điện ảnh luôn cần những tiếng nói mới, những góc nhìn khác biệt - bất kể tiếng nói đó đến từ một người đàn ông hay một người phụ nữ." Với sự phát triển không ngừng, các đạo diễn nữ Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế, góp phần làm phong phú thêm bức tranh điện ảnh nước nhà.
