Sau đam mê và những ý tưởng sáng tạo, điều các nhà làm phim trẻ cần là cơ hội thật sự để được thử sức, được phản biện và từng bước khẳng định năng lực. Từ các cuộc thi, liên hoan phim đến những chương trình đào tạo, kết nối nghề nghiệp, mỗi cánh cửa được mở ra đều có thể trở thành bệ phóng cho một thế hệ đạo diễn mới.
Sân chơi chỉ là điểm khởi đầu
Những năm gần đây, sự xuất hiện của nhiều cuộc thi và dự án phim ngắn đã mở thêm cơ hội cho các nhà làm phim trẻ. Không chỉ là nơi tranh tài, các sân chơi này còn giúp người trẻ giới thiệu tác phẩm, tiếp nhận phản biện chuyên môn, mở rộng mạng lưới nghề nghiệp và từng bước tiếp cận các nhà sản xuất, đơn vị phát hành.
Các sân chơi như Cuộc thi phim ngắn Việt Nam - Vietnamese của Báo Thanh Niên và Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, Dự án phim ngắn CJ, Làm phim 24 giờ, Phim ngắn 14 ngày… hay các liên hoan phim ngắn đã góp phần tạo nên môi trường để người trẻ thử nghiệm ngôn ngữ điện ảnh và khẳng định dấu ấn sáng tạo.
Đạo diễn trẻ Đinh Hoàng Long cho biết: "Trong những năm qua, tôi có cơ hội tham gia Cuộc thi phim ngắn Việt Nam - Vietnamese, Dự án phim ngắn CJ và Liên hoan Phim ngắn TP.HCM. Với Vietnamese, tôi được thử sức trong môi trường cạnh tranh, học cách kể một câu chuyện ngắn gọn nhưng vẫn đủ sức chạm đến cảm xúc khán giả. Cuộc thi cũng giúp tôi kết nối với những người trẻ cùng đam mê điện ảnh và mở rộng góc nhìn về cách tiếp cận một tác phẩm điện ảnh."
Theo đạo diễn trẻ Lê Ninh, sự phát triển của thị trường điện ảnh trong những năm gần đây đã mở ra nhiều cơ hội hơn cho thế hệ làm phim mới. Khoảng cách giữa người trẻ với nhà sản xuất hay những tên tuổi lớn trong nghề cũng dần được rút ngắn. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thực sự đến với những người có tác phẩm đủ chất lượng để chứng minh năng lực.
"Việc bước ra từ các cuộc thi phim ngắn và có giải thưởng như Vietnamese hay các sân chơi tương tự chắc chắn giúp mở rộng cơ hội hơn. Những thành tích này tạo được sự chú ý nhất định từ nhà sản xuất và nhà đầu tư, đồng thời giúp việc tiếp cận các nguồn hỗ trợ cho dự án tiếp theo thuận lợi hơn", Lê Ninh nhận định.
Ở góc nhìn khác, nhà làm phim Bùi Đức Anh cho rằng giá trị lớn nhất của một giải thưởng không nằm ở việc ngay lập tức mang đến nguồn vốn cho dự án phim dài, mà ở sự ghi nhận dành cho người làm nghề. Theo Bùi Đức Anh, giải thưởng vì thế không phải đích đến mà là điểm khởi đầu. Từ một tác phẩm được ghi nhận, người trẻ có cơ hội xây dựng uy tín, tạo dựng niềm tin với đối tác và mở rộng cánh cửa cho những dự án lớn hơn.
Để tài năng không dừng ở phim ngắn
Nếu các cuộc thi và liên hoan phim mở ra cơ hội để người trẻ giới thiệu tác phẩm, thì việc tạo dựng môi trường học tập và những chính sách dài hạn sẽ quyết định khả năng phát triển của lực lượng làm phim kế cận.
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó giám đốc Sở VH-TT TP.HCM, sau khi trở thành thành viên Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực điện ảnh, TP.HCM đang từng bước cụ thể hóa các cam kết bằng những chương trình hướng đến cộng đồng, đặc biệt là học sinh, sinh viên và người làm phim trẻ.
Một trong những sáng kiến trọng tâm là kế hoạch "Kiến tạo điện ảnh trong học đường", hướng tới việc đưa điện ảnh đến gần hơn với thế hệ trẻ thông qua các câu lạc bộ, xưởng phim học đường, mạng lưới cố vấn cùng nhiều hoạt động trải nghiệm sáng tạo.
Bà Thúy cho biết chương trình không chỉ giúp học sinh, sinh viên tiếp cận điện ảnh từ sớm mà còn góp phần hình thành tư duy sáng tạo, kỹ năng truyền thông, làm việc nhóm, ý thức tôn trọng bản quyền và trách nhiệm trong môi trường số.
"Song song đó, TP.HCM đang xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm khuyến khích sáng tạo, huy động nguồn lực xã hội và hỗ trợ các tài năng văn hóa - nghệ thuật. Khi các chính sách này được cụ thể hóa, những người trẻ theo đuổi điện ảnh sẽ có thêm điều kiện để phát triển các dự án sáng tạo và nuôi dưỡng đam mê lâu dài", Phó giám đốc Sở VH-TT TP.HCM chia sẻ.
Ở góc độ người làm nghề, đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh cho rằng cơ hội dành cho thế hệ trẻ cần được mở rộng bằng những chương trình thiết thực và bền vững. Theo anh, bên cạnh các cuộc thi phim ngắn, cần có thêm các quỹ hỗ trợ phát triển kịch bản, quỹ phim ngắn, chương trình cố vấn, chợ dự án và những không gian sáng tác dành riêng cho người trẻ. Đồng thời, sự kết nối giữa trường đại học, doanh nghiệp, liên hoan phim và các tổ chức văn hóa cũng cần được tăng cường để tạo điều kiện cho các dự án có cơ hội đi xa hơn.
"Một nhà làm phim trẻ không chỉ cần kinh phí để thực hiện bộ phim đầu tay mà còn cần cơ hội học hỏi, thử nghiệm và trưởng thành trong nghề. Chỉ khi có môi trường để phát triển lâu dài, các bạn mới đủ tự tin theo đuổi điện ảnh một cách nghiêm túc", đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh nói.
Những tài năng điện ảnh không thể trưởng thành chỉ bằng đam mê hay một giải thưởng. Điều họ cần là những cơ hội được tạo dựng bền bỉ: từ cuộc thi giới thiệu tác phẩm, lớp học rèn nghề, chương trình cố vấn đến các chính sách khuyến khích sáng tạo. Khi những cánh cửa ấy được mở ra, nhà làm phim trẻ sẽ có thêm điều kiện khẳng định mình, góp phần tạo nên một thế hệ đạo diễn bản lĩnh, sáng tạo và tiếp tục đưa những câu chuyện Việt vươn xa.
