Một CEO tại London đã không chọn ngủ nhiều hơn hay uống vitamin để cải thiện ngoại hình. Thay vào đó, ông đến phòng khám thẩm mỹ tại St James's, London, để tiêm polynucleotide - hợp chất DNA từ tinh trùng cá hồi kích thích collagen và tái tạo da - kết hợp liệu pháp plasma nitơ nung đến 120 độ C nhằm làm căng và trẻ hóa da mặt. Ngay hôm sau, ông quay lại làm việc mà không ai biết ông vừa trải qua quy trình thẩm mỹ. Khi chia sẻ ảnh trước và sau với phóng viên Esquire UK, CEO này trông như vừa trở về từ kỳ nghỉ dưỡng hai tuần, chứ không phải người vừa phẫu thuật. Đó chính xác là hiệu quả ông mong muốn.
Câu chuyện này không chỉ của riêng ai. Nó phản ánh một xu hướng đang định hình lại môi trường công sở phương Tây: 'executie' - từ ghép giữa 'executive' (giám đốc điều hành) và 'beautie' (người đẹp), do nhà bình luận văn hóa Mark Simpson đặt ra. Simpson, người từng tạo thuật ngữ 'metrosexual' năm 1994, mô tả executie là tầng lớp chuyên gia và lãnh đạo nam giới chủ động can thiệp ngoại hình không vì mục đích tình dục, mà để có lợi thế cạnh tranh trong công việc.
Thực trạng và nguyên nhân
Theo Esquire UK, tại các phòng khám thẩm mỹ cao cấp ở London, nam giới chiếm khoảng 30% tổng số bệnh nhân; riêng khu tài chính City of London, con số này lên đến 40%. Đa phần họ làm trong lĩnh vực luật, tài chính, công nghệ và lãnh đạo doanh nghiệp. Bác sĩ thẩm mỹ David Jack, người có nhiều phòng khám tại London và Edinburgh, xác nhận: 'Một tỷ lệ đáng kể bệnh nhân nam của tôi làm việc trong ngành luật, tài chính, công nghệ và lãnh đạo doanh nghiệp.'
Lý do kinh tế đằng sau xu hướng này là khuôn mặt đã trở thành tài sản nghề nghiệp. Trong thời đại hậu đại dịch, khi Zoom và Google Meet trở nên phổ biến, khuôn mặt thay thế bộ vest như tín hiệu đầu tiên người khác đánh giá về bạn. Simpson nhận xét: 'Nhờ lối sống trực tuyến, khuôn mặt đã trở thành đại sứ và đại diện của bạn, giống như trang phục từng làm trong quá khứ.'
Nghiên cứu tâm lý xã hội cho thấy đàn ông có khuôn mặt nam tính hoặc quyền uy thường được đánh giá có khả năng lãnh đạo tốt hơn. Một khảo sát tại Anh ghi nhận 67% nhân viên cho rằng nụ cười đẹp là tài sản quan trọng, và 42% tin người có răng khỏe mạnh trông quyền uy hơn. Tuy nhiên, bác sĩ Sophie Shotter, thành viên hội đồng tín thác của British College of Aesthetic Medicine, cảnh báo: 'Lợi thế quyền uy không được đảm bảo, đôi khi nó phản tác dụng. Chúng ta đang điều hướng định kiến vô thức, và định kiến không phải lúc nào cũng thưởng cho cùng một khuôn mặt trong mọi môi trường, văn hóa hay ngành nghề.'
Ba can thiệp phổ biến
Theo Esquire UK, các yêu cầu từ khách hàng nam chuyên nghiệp tập trung vào ba vùng trên khuôn mặt:
- Đường hàm: Tiêm filler axit hyaluronic dọc xương hàm giúp khuôn mặt góc cạnh và quyền uy hơn. Bác sĩ Jack giải thích: 'Cằm nhô và đường hàm rõ nét thay đổi tỷ lệ khuôn mặt, trông vững chắc và đáng tin hơn.'
- Vùng mắt: Mắt trũng hay quầng thâm bị đọc là thiếu năng lượng. Bác sĩ Shotter xác nhận: 'Sự mệt mỏi thường được đọc là năng lượng thấp hoặc khả năng chống chịu kém.' Polynucleotide và liệu pháp năng lượng là lựa chọn phổ biến.
- Chất lượng da tổng thể: Phòng khám Ouronyx phân tích dữ liệu bệnh nhân nam 45-74 tuổi: 77% chọn liệu pháp da dùng thiết bị năng lượng kết hợp tiêm collagen. Họ không muốn trông trẻ hơn tuổi, mà muốn trông như người vừa nghỉ dưỡng và khỏe mạnh.
Là tối ưu hóa hay tự hoại?
Thẩm mỹ nam giới trong công sở giao thoa với làn sóng biohacking: tư duy rằng cơ thể và ngoại hình là hệ thống có thể tối ưu hóa. Khi một người cải thiện ngoại hình và tự tin hơn, họ giao tiếp mạnh mẽ hơn, trình bày tốt hơn, và nhận phản hồi tích cực, củng cố vòng lặp tự tin. Nhưng có ranh giới: khi áp lực 'tối ưu hóa' dẫn đến so sánh liên tục, lo âu, rối loạn nhận thức cơ thể (body dysmorphia) và lòng tự trọng thấp. Bác sĩ nha khoa Tom Crawford-Clarke cảnh báo: 'Khi mọi người cảm thấy áp lực phải tối ưu hóa ngoại hình để thành công, hậu quả xuất hiện: phân tích và so sánh bản thân liên tục có thể dẫn đến lo âu, rối loạn nhận thức cơ thể và lòng tự trọng thấp.'
Ở đầu cực đoan là phong trào 'looksmaxxing' trên mạng xã hội, với những hành vi nguy hiểm như 'bonesmashing' (tự đánh vào xương mặt) hay dùng chất kích thích tạo má hóp. Bác sĩ Crawford-Clarke nhấn mạnh: 'Đây không phải kỹ thuật thẩm mỹ. Đây là tự gây thương tích.'
Ranh giới giữa hai đầu phổ nằm ở câu hỏi: bạn làm điều này vì muốn cảm thấy tốt hơn, hay vì không thể dừng lại dù đã đạt được điều mình muốn?
Xu hướng lan sang châu Á
Phương Tây đi trước 5-10 năm trong việc bình thường hóa thẩm mỹ nam giới công sở, nhưng châu Á đang bắt kịp nhanh. Hàn Quốc đã bình thường hóa phẫu thuật thẩm mỹ nam từ lâu, với tỷ lệ nam giới phẫu thuật thuộc hàng cao nhất thế giới. Trung Quốc ghi nhận tăng trưởng mạnh trong phân khúc thẩm mỹ không xâm lấn dành cho nam từ 2022, đặc biệt nhóm 30-45 tuổi trong công nghệ và tài chính.
Tại Việt Nam, ngành thẩm mỹ tăng trưởng nhanh nhưng khách hàng nam vẫn là thiểu số và thường giữ kín. Áp lực 'trông trẻ và năng động' trong công sở hay công việc tiếp xúc công chúng ngày càng gia tăng. Việc nam giới xuất hiện với khuôn mặt tây hơn, mũi cao hơn giờ đã khá bình thường.
Điều gì thực sự đang thay đổi
Bác sĩ Ahmed El Muntasar, với hơn một triệu người theo dõi trên Instagram, tóm tắt: 'Kỷ nguyên khuôn mặt đóng băng đã qua. Những người đàn ông tôi gặp muốn không ai biết họ đã làm gì. Họ muốn người khác nói: Bạn trông khỏe thế, vừa đi nghỉ về à? Đó là chuẩn mực.'
Đây là điểm giao nhau giữa biohacking, kinh tế học cá nhân và áp lực xã hội. Khuôn mặt đã gia nhập danh sách những thứ mà thế hệ tối ưu hóa này tin rằng có thể và nên được nâng cấp. Câu hỏi mỗi người tự đặt ra: đây là đầu tư hay dấu hiệu của điều gì đó khác?
Tham khảo Esquire UK, Long Văn
