Nhà điêu khắc Trần Việt Hưng: Làm nhẹ kim loại, mở rộng khoảng không trong triển lãm 'Ngẫm 2'
Nhà điêu khắc Trần Việt Hưng, sinh ra tại Hà Nội nhưng có nguyên quán ở Tiền Giang (nay là tỉnh Đồng Tháp), đã tốt nghiệp Trường Đại học Mỹ Thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Khoa Điêu khắc năm 1990. Hiện anh là hội viên của Hội Mỹ thuật Việt Nam và Hội Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh. Trong triển lãm mới nhất mang tên "Ngẫm 2", anh tiếp tục đẩy mạnh quá trình giản lược hình thể, làm nhẹ hình khối và mở rộng vai trò của khoảng không trong cấu trúc điêu khắc.
Sự chuyển hóa của vật liệu nặng
Những vật liệu vốn mang trọng lượng lớn như sắt, đồng hay inox, dưới bàn tay tài hoa của Trần Việt Hưng, không còn giữ cảm giác nặng nề quen thuộc. Nhiều cấu trúc trở nên mảnh mai, kéo dài và thậm chí chênh vênh, như thể hình khối đang muốn tách khỏi mặt đất. Thay vì xây dựng các khối tượng dày đặc, anh chủ động tiết giảm vật chất, chỉ sử dụng vài đường kim loại uốn cong, một thân tượng mảnh và một trụ đỡ nhỏ. Phần còn lại của tác phẩm được hoàn thành bởi ánh sáng, không khí và khoảng trống xung quanh.
Khoảng không trở thành phần cấu trúc chính
Theo nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn, tác phẩm của Trần Việt Hưng là sự chắt lọc tinh tế giữa hình khối và khoảng không. Trong "Ngẫm 2", hình khối không tìm cách chiếm lĩnh toàn bộ không gian mà chỉ gợi ra một hướng chuyển động. Khoảng trống không còn đóng vai trò nền phụ, mà trở thành một phần cấu trúc thiết yếu của tác phẩm. Khi người xem di chuyển quanh tượng, các đường kim loại và phần không gian rỗng liên tục thay đổi tương quan, tạo nên nhiều lớp cảm nhận phong phú và sâu sắc.
Trục chuyển động và cảm giác bồng bềnh
Một đặc điểm đáng chú ý khác của triển lãm nằm ở trục chuyển động của hình khối. Nhiều tác phẩm không đặt trọng tâm vào sự cân bằng tuyệt đối, thay vào đó, khối tượng được đẩy lệch khỏi trung tâm, tạo cảm giác nghiêng nhẹ hoặc kéo dài theo một hướng nhất định. Điều này khiến cấu trúc mang dáng vẻ bồng bềnh, như một nét vẽ đang lơ lửng trong không gian. Tuy nhiên, sự chênh vênh này không phải ngẫu nhiên; các trụ đỡ mảnh và hệ thống khung kim loại được tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo ổn định, biến vật liệu cứng và nặng thành chuyển động mềm mại.
Trạng thái trầm lắng và cảm xúc mong manh
Điêu khắc của Trần Việt Hưng không gây ấn tượng bằng kích thước lớn hay hiệu ứng thị giác mạnh mẽ. Các khối tượng thường vừa phải, cấu trúc tiết chế và bề mặt được xử lý mịn màng. Điều mà người xem cảm nhận rõ hơn là trạng thái mà tác phẩm gợi ra: một nhịp chậm rãi, một sự lặng lại và một cảm giác mong manh hiếm thấy trong điêu khắc kim loại. Anh chia sẻ rằng nguồn gốc của các hình khối này đến từ những quan sát nhỏ trong đời sống, như một chiếc lá rơi, một hạt mưa hay một giai điệu yêu thích, được chuyển hóa thành tác phẩm mang linh hồn riêng biệt.
Con đường sáng tạo lặng lẽ và tự do
Trong bối cảnh điêu khắc đương đại ngày nay, khi nhiều nghệ sĩ lựa chọn cấu trúc quy mô lớn hoặc tuyên ngôn mạnh mẽ, con đường mà Trần Việt Hưng theo đuổi có phần lặng lẽ hơn. Anh không tìm cách tạo ra những công trình hoành tráng hay phát biểu ồn ào, mà kiên nhẫn chuyển hóa những rung động nhỏ của đời sống thành hình khối. Phong cách sáng tác của anh luôn đa dạng, tránh sự gò bó và rập khuôn, cho phép bản thân được tự do bay bổng. Sự "bay bổng" này thể hiện rõ trong cấu trúc tác phẩm: hình khối nhẹ hơn, trục chuyển động mở hơn và khoảng không đóng vai trò lớn hơn trong tổng thể.
Triển lãm "Ngẫm 2" không nhằm tạo ra cảm giác choáng ngợp hay đặt ra những tuyên ngôn lớn về điêu khắc. Thay vào đó, nó mở ra một không gian trầm lắng, nơi người xem có thể quan sát cách kim loại và đá dần trở nên mềm mại, nhẹ nhàng và linh hoạt dưới bàn tay của nghệ sĩ. Triển lãm sẽ được khai mạc vào ngày 30/3 tại địa chỉ 218A Pasteur, phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh và kéo dài đến ngày 6/4, hứa hẹn mang đến những trải nghiệm nghệ thuật độc đáo và sâu sắc.
