Tranh 'Our View' của Phạm Luận chính thức trưng bày tại Bảo tàng New York Historical
Ngày 30/3 (giờ Hoa Kỳ), tại Bảo tàng The New York Historical, bức tranh "Our View" của họa sĩ Phạm Luận đã được chính thức treo và giới thiệu trong không gian trưng bày về thành phố New York. Sự kiện có sự tham dự của Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ, đại diện là ông Đỗ Hùng Việt, nhấn mạnh ý nghĩa văn hóa và ngoại giao của tác phẩm này.
Hành trình sáng tạo từ một ô cửa
Câu chuyện của "Our View" bắt nguồn từ một ô cửa sổ đơn giản. Năm 1999, trong chuyến đi đầu tiên tới Mỹ, họa sĩ Phạm Luận thường xuyên lưu trú tại căn hộ của vợ chồng ông bà Judith Hughes Day và John Day ở New York. Từ khung cửa sổ ấy, ông đã quan sát một phần rất khác biệt của thành phố: phía dưới là những con phố nhộn nhịp luôn chuyển động, xa hơn là những tòa nhà cao tầng lấp lánh trong ánh nắng sớm, và nổi bật trên đường chân trời là chóp xanh của một nhà thờ Tin lành, với phía sau là tán cây rộng lớn của Công viên Trung tâm.
Khung cảnh này không gây choáng ngợp theo cách thông thường của một đô thị lớn, mà thay vào đó, nó thấm dần và lắng đọng trong tâm trí người nghệ sĩ. "Mỗi lần nhìn ra cửa sổ, tôi lại thấy một khung cảnh khác đi", họa sĩ Phạm Luận chia sẻ trong hồi ức. Nhiều năm sau, từ những ký họa, ảnh chụp và ký ức tích lũy qua nhiều lần lưu trú, ông đã hoàn thành bức tranh tại xưởng vẽ ở Hà Nội và tặng lại tác phẩm cho vợ chồng John - Judy. Chính họ là người đặt tên cho bức tranh: "Our View" (Góc nhìn của chúng tôi), một cái tên giản dị nhưng mở ra lớp nghĩa sâu sắc về sự chia sẻ góc nhìn giữa hai nền văn hóa Việt Nam và Hoa Kỳ.
Phong cách Ấn tượng và ý nghĩa nghệ thuật
Theo giới thiệu của bảo tàng, bức tranh mang rõ ảnh hưởng của hội họa Ấn tượng, với sự chú ý đặc biệt đến tương tác giữa ánh sáng và bóng tối. Ánh bình minh phủ lên toàn bộ không gian một sắc ấm áp, làm nổi bật chóp xanh của nhà thờ trước khi lan tỏa qua những tán cây của Công viên Trung tâm và rơi xuống mặt đất thành những vệt sáng li ti. Bầu trời trong vắt và sắc lá mùa thu gợi lại những ngày thu thanh khiết của New York trong ký ức người họa sĩ.
Tác phẩm không phô trương kỹ thuật hay tham vọng tạo hình ồn ào, mà vận hành bằng ký ức, cảm giác và nhịp điệu riêng của ánh sáng và không gian. Đó là một thành phố được nhìn từ bên ngoài, nhưng lại được giữ lại bằng cảm xúc gần gũi, thân thuộc.
Vai trò của Judith Hughes Day trong hành trình nghệ thuật
Ít ai biết rằng, phía sau hành trình của "Our View" là vai trò bền bỉ của một người phụ nữ: Judith Hughes Day. Từ đầu những năm 1990, khi quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ còn chưa được bình thường hóa, bà đã tới Việt Nam và sớm nhận ra sức sống đặc biệt của hội họa đương đại Việt Nam. Năm 1992, bà cùng các cộng sự thành lập gallery La Vong tại Hồng Kông (Trung Quốc), một trong những địa chỉ đầu tiên giới thiệu có hệ thống mỹ thuật Việt Nam ra thị trường quốc tế.
Năm 1994, triển lãm cá nhân đầu tiên của họa sĩ Phạm Luận ở nước ngoài, với chủ đề Hà Nội, được tổ chức chính tại đây. Những cuộc trưng bày như vậy đã giúp một thế hệ họa sĩ Việt Nam dần được nhận diện trong không gian nghệ thuật khu vực và quốc tế. Sau này, khi trở về New York, Judith Hughes Day tiếp tục mở phòng tranh chuyên về hội họa Việt Nam, trở thành "cầu nối" lặng lẽ nhưng hiệu quả giữa nghệ thuật Việt Nam và thế giới.
Ý nghĩa biểu tượng và sự hội nhập quốc tế
Năm 2025, trước khi qua đời, bà Judith Hughes Day đã hoàn tất việc hiến tặng "Our View" cho Bảo tàng The New York Historical. Quyết định này không chỉ mang tính cá nhân mà còn có ý nghĩa biểu tượng sâu sắc: đưa một góc nhìn Việt Nam về New York trở lại chính thành phố ấy, trong một không gian lưu giữ ký ức lịch sử.
Việc "Our View" được tiếp nhận và trưng bày không phải là ngẫu nhiên. Tác phẩm được đưa vào bối cảnh một bộ sưu tập lớn về thành phố New York, nơi quy tụ nhiều tên tuổi hàng đầu của mỹ thuật thế giới. Trong dòng chảy ấy, sự hiện diện của một họa sĩ Việt Nam tạo nên một điểm nhấn khác biệt, không phải là tiếng nói đối trọng mà là một bổ sung: một cách nhìn khác về cùng một thành phố.
New York không chỉ được kể bởi những nghệ sĩ bản địa, mà còn được cảm nhận từ những người đến từ bên ngoài, mang theo trải nghiệm và ký ức riêng. Ở góc độ đó, "Our View" không chỉ là một bức tranh phong cảnh, mà là một lát cắt của ký ức đô thị, được hình thành từ sự giao thoa văn hóa. Sự có mặt của bức tranh trong bảo tàng Mỹ là điểm gặp của nhiều hành trình: hành trình sáng tạo của một họa sĩ, hành trình kết nối của một người bảo trợ nghệ thuật, và rộng hơn, góp phần phản ánh hành trình từng bước của mỹ thuật Việt Nam trong không gian quốc tế.
