Thư Kỳ: Hành trình từ 'biểu tượng gợi cảm' đến đạo diễn được quốc tế vinh danh
Ở tuổi 50, Thư Kỳ đã chính thức lấn sân sang vai trò đạo diễn với tác phẩm Girl - dự án cô ấp ủ suốt 12 năm. Đáng chú ý, bộ phim không chỉ được chọn vào hạng mục tranh giải chính tại Liên hoan phim Venice lần thứ 82 danh giá, mà còn giúp cô giành giải Đạo diễn xuất sắc tại Busan và nhận tới ba đề cử tại Kim Tượng lần thứ 44. Đây chính là dấu mốc quan trọng đánh dấu bước chuyển mình ngoạn mục từ một diễn viên tài năng trở thành nhà làm phim được giới điện ảnh quốc tế ghi nhận.
Từ 'biểu tượng gợi cảm' đến Ảnh hậu Thời kỳ hoàng kim
Nhắc đến Thư Kỳ, nhiều người nhớ ngay đến hình ảnh một trong những biểu tượng gợi cảm nổi bật của điện ảnh Hong Kong những năm 1990. Trong thời kỳ hoàng kim cuối cùng của nền điện ảnh này, khi Lâm Thanh Hà tỏa sáng với vẻ đẹp vượt thời gian, Mai Diễm Phương trở thành biểu tượng của một thời đại, và Vương Tổ Hiền mang vẻ 'thoát tục', thì Thư Kỳ chính là đại diện cho nét đẹp rực rỡ, tràn đầy sức sống của tuổi thanh xuân.
Chính cô từng chia sẻ: "Tuổi tác sẽ để lại dấu vết trên gương mặt tôi nhưng sẽ không đánh bại tôi. Ngược lại, năm tháng giúp tôi tỏa ra sức hút khác, từ bên trong". Quan điểm này đã được minh chứng rõ nét qua hành trình nghệ thuật đầy biến chuyển của cô.
Hành trình mài giũa không ngừng nghỉ
Sự nghiệp điện ảnh của Thư Kỳ khởi đầu từ những bộ phim gắn liền với hình ảnh gợi cảm, nhưng sau gần 30 năm bền bỉ, cô đã dần xé bỏ mọi định kiến từng bám chặt lấy mình. So với nhiều diễn viên được đánh giá có thiên phú bẩm sinh, diễn xuất của Thư Kỳ chính là kết quả của quá trình mài giũa không ngừng qua gần 90 bộ phim, giúp cô trở thành một trong những Ảnh hậu tiêu biểu của điện ảnh Hoa ngữ.
Phía sau thành công của một nữ diễn viên lớn luôn có bóng dáng của những đạo diễn tài ba. Nếu như Trương Nghệ Mưu nâng tầm Củng Lợi, Ngô Vũ Sâm gắn liền với Lâm Chí Linh, thì với Thư Kỳ, đó chính là đạo diễn Hầu Hiếu Hiền và Trương Uyển Đình - một người là quý nhân, người kia là người phát hiện và trao cơ hội quý giá.
Những bước ngoặt định mệnh
Hành trình của Thư Kỳ trải dài qua nhiều bước ngoặt đáng nhớ:
- Từ cô gái nổi loạn rời nhà năm 16 tuổi, chụp ảnh nghệ thuật để phụ giúp gia đình và nhanh chóng nổi tiếng
- 19 tuổi sang Hong Kong mở ra chặng đường diễn xuất chuyên nghiệp
- Gặp gỡ đạo diễn Hầu Hiếu Hiền và chạm tay tới danh hiệu Ảnh hậu Kim Mã danh giá
- Trở thành gương mặt bảo chứng phòng vé với loạt phim đình đám
- Và hiện tại, bước sang vai trò đạo diễn, đưa tên tuổi ra đấu trường quốc tế
Ánh hào quang hôm nay của Thư Kỳ chính là kết quả của sự liều lĩnh và can đảm trong quá khứ, xuất phát từ một tuổi thơ đầy khó khăn.
Tuổi thơ gian khó và khởi đầu nghề nghiệp
Thư Kỳ tên thật là Lâm Lập Huệ, sinh năm 1976 tại Tân Bắc, Đài Loan trong một gia đình nghèo với tư tưởng gia trưởng nặng nề. Cha làm công việc văn phòng thu nhập thấp, mẹ là nội trợ, cả gia đình thường xuyên phải vay mượn để trang trải cuộc sống. Để cải thiện kinh tế, từ năm 13 tuổi, Thư Kỳ đã phải làm việc thủ công vá may kiếm tiền và có tới hơn 20 lần bỏ nhà đi.
Năm 1992, khi đang làm thêm tại trung tâm thương mại, cô được một người săn tìm tài năng mời gia nhập công ty người mẫu. Dù hiểu biết về nghề gần như bằng không, nhưng với mong muốn cải thiện kinh tế gia đình, cô đã ký hợp đồng và bắt đầu chụp các bộ ảnh nghệ thuật có mức độ táo bạo cao. Từ 1992 đến 1995, cô phát hành nhiều tập ảnh và thu về khoản thù lao đáng kể.
Bước ngoặt từ điện ảnh Hong Kong
Sách ảnh bán chạy đã mở ra cánh cửa mới khi đạo diễn Vương Tinh tình cờ xem ảnh của Thư Kỳ trên tạp chí. Ông nhận ra ở cô không chỉ vẻ gợi cảm mà còn sự pha trộn độc đáo giữa trong trẻo và u uất. Dù khi đó hợp đồng của cô bị một số nhân vật xã hội đen kiểm soát, Vương Tinh đã dùng biện pháp pháp lý để giải quyết và đưa cô sang Hong Kong năm 1996.
Những ngày đầu tại Hong Kong đầy gian nan khi cô gặp khó khăn với tiếng Quảng Đông. Thư Kỳ thuê một căn phòng tầng hầm giá rẻ, tối đến mở bản tin và chương trình truyền hình để luyện khẩu hình. Từ Nhục bồ đoàn, cô tham gia nhiều phim cấp III, nhưng Vương Tinh sớm nhận ra tiềm năng nghệ thuật vượt trội của cô.
Khẳng định thực lực và đỉnh cao nghệ thuật
Năm 1996, Thư Kỳ đóng Sắc tình nam nữ cùng Trương Quốc Vinh và giành giải Nữ phụ xuất sắc tại Kim Tượng - cột mốc đầu tiên khẳng định khả năng diễn xuất. Cuối thập niên 1990, cô từng bước thoát khỏi định kiến quá khứ. Năm 1997, cô được đạo diễn Trương Uyển Đình chọn đóng chính trong Thành phố pha lê, bất chấp tranh cãi về quá khứ đóng phim cấp III.
Giai đoạn 1996-2000, cô làm việc với cường độ cao, riêng năm 1998 góp mặt trong 10 dự án. Vai diễn trong Hồng hưng Thập Tam Muội mang về cho cô giải Nữ phụ xuất sắc tại Kim Tượng lần thứ 18. Áp lực mưu sinh khiến cô liên tục di chuyển giữa các phim trường, từng nhập viện vì viêm dạ dày và tái phát chấn thương đầu gối.
Đỉnh cao với Hầu Hiếu Hiền và thành công vang dội
Bước sang thập niên 2000, cơ duyên gặp đạo diễn Hầu Hiếu Hiền mở ra chương rực rỡ nhất sự nghiệp. Ông giao cô vai chính trong Thiên Hi Mạn Ba (Millennium Mambo), tác phẩm được đề cử Cành cọ vàng tại Cannes năm 2001. Đỉnh cao nghệ thuật đến năm 2005 với Three Times (Thời khắc đẹp nhất), khi Thư Kỳ hóa thân ba nhân vật ở ba giai đoạn lịch sử khác nhau.
Bộ phim này không chỉ tranh giải chính tại Venice mà còn mang về cho cô danh hiệu Ảnh hậu Kim Mã lần thứ 42, xác lập vị thế diễn viên hạng A. Song song dòng phim nghệ thuật, cô duy trì sức hút phòng vé với loạt phim If you are the one của Phùng Tiểu Cương, đặc biệt hình tượng Lương Tiếu Tiếu đóng cặp cùng Cát Ưu.
Từ diễn viên đến đạo diễn quốc tế
Những năm sau này, Thư Kỳ tiếp tục thử sức với nhiều thể loại, từ Tây Du Ký: Mối tình ngoại truyện đến Nhiếp Ẩn Nương - tác phẩm giúp Hầu Hiếu Hiền đoạt giải Đạo diễn xuất sắc tại Cannes 2015 và mang về cho cô loạt đề cử quốc tế.
Từ một diễn viên bị hoài nghi vì quá khứ, Thư Kỳ đã trở thành gương mặt tiêu biểu của điện ảnh Hoa ngữ, từng tham gia ban giám khảo tại các liên hoan phim lớn như Berlin, Cannes, Venice và được The Guardian xếp vào nhóm 50 diễn viên châu Á có ảnh hưởng nhất thế kỷ 21. Và giờ đây, với vai trò đạo diễn Girl, cô tiếp tục viết nên chương mới trong sự nghiệp nghệ thuật đầy cảm hứng của mình.
