Lễ hội "Hoa và rác" 2026 đã chính thức khai mạc, mang đến một không gian nghệ thuật độc đáo với 13 tác phẩm làm từ phế liệu, trong đó nổi bật là "Thời gian của phế liệu" của nhóm VietStar. Tác phẩm cao 5m này được đặt tại sảnh chính Nhà Văn hóa Sinh viên Thành phố Hồ Chí Minh, thu hút sự chú ý không chỉ bởi kích thước ấn tượng mà còn nhờ câu chuyện sâu sắc về môi trường và thời gian.
Phế Liệu Hồi Sinh Thành Nghệ Thuật
Cột đế của "Thời gian của phế liệu" là trục máy phóng, một bộ phận quan trọng từng góp phần giảm thiểu rác thải nhựa ra môi trường. Trong suốt 15 năm, nó đã miệt mài tách hữu cơ và nilon từ rác thải sinh hoạt của người dân thành phố và các tỉnh lân cận, cung cấp nguyên liệu cho quá trình sản xuất hạt nhựa tái sinh. Phía trên, đồng hồ tháp được tạo hình từ lưới sàn dùng để phân tách hữu cơ trong dây chuyền phân loại rác, tạo nên một góc nhìn mới mẻ về giá trị của những vật liệu tưởng chừng đã bỏ đi.
Tác Phẩm Mang Thông Điệp Tích Cực
Một tác phẩm khác, "Vượt trên em là hoa, vượt dưới anh là chiếc lá già", với chiều cao 8m, kể câu chuyện về hoa hướng dương trong nắng, truyền tải thông điệp sống tích cực và mạnh mẽ. Tháp phế liệu này được làm từ khung sườn của hai máy sàn Terraselect 7 và Terraselect 9 đã hỏng, sau khi đã xử lý hàng trăm nghìn tấn phân hữu cơ phục vụ nông nghiệp. Bên ngoài được bao phủ bởi lưới inox từ trống sàn, tạo nên vẻ đẹp vừa quen thuộc vừa lạ lẫm.
"Bàn phơi bày sự thật" là một tác phẩm khác được dựng lên từ trục đẩy rác, trục khuỷu, khung dao nghiền và dây xích băng tải - những thiết bị đã âm thầm tiếp nhận, phân loại và tái sinh hàng triệu tấn rác trong 15 năm qua. Khi được lắp ráp lại, mọi chuyển động dừng hẳn, để máy móc không còn lao động mà đứng yên, mời gọi người xem chiêm nghiệm về đời sống và môi trường. Ánh sáng tràn qua các khe hở, phơi bày toàn bộ cấu trúc, khiến tác phẩm trở nên độc đáo và khác biệt.
Nghệ Sĩ Và Sứ Mệnh Môi Trường
Ngô Việt, vừa là kỹ sư hạ tầng và môi trường, vừa là nghệ sĩ thị giác, đã sáng lập VietStar vào năm 2010 - một nhà máy chuyên xử lý, tái chế rác và sản xuất điện năng cho Thành phố Hồ Chí Minh. Anh cũng đồng sáng lập Feelings Art House, một nhóm nghệ sĩ chuyên nghiệp về ca nhạc và vũ đạo đương đại. "Hoa và rác" ra đời cách đây ba năm như một dự án cộng đồng, với mong muốn lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường cho Trái đất.
Tất cả tác phẩm điêu khắc và sân khấu trong lễ hội đều được dàn dựng từ vật liệu tái chế do VietStar cung cấp. Những bộ phận máy móc xử lý rác cồng kềnh trở thành nhân chứng trong từng tác phẩm, truyền cảm hứng sống trách nhiệm hơn với thiên nhiên. Những chi tiết khô khan, khung sườn gỉ sét bỗng chốc hồi sinh thành đóa hướng dương rực rỡ hay khóm hoa nở rộ giữa đêm, mỗi tác phẩm nặng vài tấn được đặt tên và mô tả như những thực thể có tâm hồn, nhẹ nhàng kể câu chuyện về sự giải thoát và hy vọng.
Không Gian Nghệ Thuật Đa Dạng
Bên cạnh triển lãm, Lễ hội "Hoa và rác" 2026 còn có chương trình biểu diễn ca múa nhạc đương đại miễn phí tại sân khấu mở ở Khu đô thị Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, mở cửa cho tất cả những ai quan tâm đến nghệ thuật và môi trường. Hơn 30 nghệ sĩ từ Nhạc viện và Nhà hát Giao hưởng Nhạc Vũ Kịch Thành phố Hồ Chí Minh, cùng hơn 1.500 chuyên viên và tình nguyện viên, đã góp mặt trong chương trình này.
Cuộc mạn đàm song ngữ Việt-Anh, minh họa bằng vũ điệu đương đại, là một sáng tác nghệ thuật khác nhằm kêu gọi sự quan tâm và hành động của cộng đồng về các giải pháp tích cực cho vấn đề môi trường. Âm nhạc, vũ đạo, thơ văn, điêu khắc và sắp đặt kết hợp hài hòa, tạo ra một không gian thưởng lãm chưa từng có, gắn kết mọi người hướng đến thông điệp chung: khi nghệ thuật lên tiếng cho môi trường sống.
Chuỗi Hoạt Động Ý Nghĩa
Đồng hành cùng lễ hội là chuỗi hoạt động hưởng ứng do Nhà Văn hóa Sinh viên và các trường thành viên của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh triển khai, bao gồm Tuần lễ Hoa và rác từ ngày 14 đến 22/3/2026, Cuộc thi Thời trang tái sinh, Trại Sáng tạo công nghệ xanh và nghệ thuật, các sự kiện cộng đồng với điểm nhấn là hoa và rác, Phiên chợ xanh và Hạt giống xanh. Trước khi đến với công chúng và các trường đại học trên cả nước, "Hoa và rác" đã được công diễn tại nhiều địa điểm văn hóa trọng điểm, nhận được phản hồi tích cực.
Chị Bùi Huỳnh Kiều My, Phó Giám đốc Nhà Văn hóa Sinh viên Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ: "Đây không chỉ là không gian thưởng lãm, mà còn là bài học trực quan về tư duy phát triển bền vững, khuyến khích mỗi bạn sinh viên trở thành một đại sứ xanh, biến những suy nghĩ tích cực thành hành động thiết thực để bảo vệ hành tinh của chúng ta."
Đêm Biểu Diễn Đầy Cảm Xúc
Đêm biểu diễn ca nhạc và vũ đạo tại sân khấu ngoài trời được thiết kế theo bốn chương: "Tình quê hương" với các tác phẩm kinh điển của Phạm Duy và Văn Cao; "Rải và nhặt" dệt nên sự đối lập giữa cái đẹp và cái bị lãng quên; "Hoa và rác" là điểm nhấn tư tưởng, đối diện với sự thật của rác thải và ô nhiễm vi nhựa; và "Môi trường muôn sắc" với những bản nhạc mang tinh thần nhân văn. Chương trình khép lại bằng hành động nhặt rác tập thể, lan tỏa mạnh mẽ thông điệp vì môi trường.
Nghệ sĩ Ngô Việt tâm sự: "Chúng tôi không dựng sân khấu để biểu diễn mà tạo ra một không gian khơi mở sự tỉnh thức. Mỗi bản nhạc là một lời tâm huyết, mỗi vũ điệu là một chuyển động thức tỉnh, mỗi tác phẩm nghệ thuật bằng phế liệu là sự hồi sinh của rác, và mỗi khán giả là một mắt xích trong hành trình sống xanh mà chúng ta không thể trì hoãn."
