Khoảnh khắc 'lạc trôi' ở Côn Đảo chinh phục ban giám khảo quốc tế
Bức ảnh mang tên A drift in the Sea of Weeds (Lạc trôi ở biển rong) của nhiếp ảnh gia Nguyễn Hiếu Linh (36 tuổi, Hà Nội) đã xuất sắc giành chiến thắng tại hạng mục Natural World thuộc cuộc thi Sony World Photography Awards 2026. Tác phẩm ghi lại hình ảnh một chiếc cano nhỏ bé đang lọt thỏm giữa thảm rong mơ xanh ngát tại Vịnh Đầm Tre, Côn Đảo, được chụp từ góc nhìn thẳng đứng trên cao.
Hành trình sáng tác đầy thử thách
Anh Linh chia sẻ rằng chuyến đi đến Côn Đảo vào tháng 5/2025 ban đầu với mục đích lặn ngắm rạn san hô. Tuy nhiên, trước những biến đổi của hệ sinh thái biển, anh đã chuyển hướng sang tìm kiếm bãi rong mơ - một cảnh quan hiếm có và tuyệt đẹp. "Bãi rong mơ đúng là khung cảnh trong mơ với tôi", anh tâm sự, "nó mang vẻ đẹp kỳ vĩ khi được quan sát từ trên cao xuống."
Quá trình thực hiện bức ảnh không hề dễ dàng khi anh phải ngồi trên chiếc cano chật hẹp cùng ba người khác, đối mặt với sóng biển dập dềnh. Việc cất cánh và hạ cánh drone trong không gian hạn chế khiến anh vô cùng hồi hộp, bởi chỉ một sai sót nhỏ có thể khiến thiết bị rơi xuống biển. Anh Linh mô tả tác phẩm của mình: "Được chụp từ trên cao, hình ảnh chiếc thuyền nhỏ trôi giữa lớp thảm thực vật dưới nước dày đặc, bao quanh bởi những dòng chảy và ánh sáng luôn biến đổi. Nó gợi lên sự mong manh của con người trước cảnh quan biển rộng lớn và sống động."
Chiến thắng bất ngờ trước đối thủ khốc liệt
Khi nhận tin thắng giải, anh Linh tỏ ra vô cùng bất ngờ bởi đây là cuộc thi nhiếp ảnh hàng đầu thế giới với quy mô cực kỳ lớn. Năm 2026, cuộc thi đã thu hút hơn 430.000 tác phẩm dự thi từ 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, tạo nên sự cạnh tranh khốc liệt về chất lượng chuyên môn. Đây cũng là lần đầu tiên anh Linh gửi tác phẩm tham dự, với tổng cộng 5 bức ảnh thuộc chủ đề thế giới tự nhiên - động vật hoang dã và phong cảnh.
Ban giám khảo của Sony World Photography Awards đều là những chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giám tuyển nghệ thuật. Thể lệ cuộc thi nghiêm ngặt yêu cầu các thí sinh không được phép thay đổi nội dung hay tính chất của bức ảnh, đồng thời phải cung cấp file ảnh raw để chứng minh tính trung thực. Anh Linh cho biết anh chỉ điều chỉnh kích thước nhẹ để chiếc cano vào đúng vị trí mong muốn, đồng thời làm dịu phần bóng phản chiếu trên mặt nước để không làm phân tâm người xem khỏi chủ thể chính.
Triết lý nhiếp ảnh: Trung thực và minh bạch
Theo anh Linh, đối với các thể loại ảnh tài liệu, báo chí hay thiên nhiên, việc tôn trọng sự thật là yếu tố cốt lõi không thể thay thế. Người chụp có thể điều chỉnh màu sắc, ánh sáng để tái hiện lại cảm nhận thực tế, nhưng tuyệt đối không được thay đổi bản chất của cảnh vật hay thêm bớt các yếu tố làm sai lệch câu chuyện. Ngược lại, với ảnh nghệ thuật hay sáng tạo, nhiếp ảnh gia có nhiều không gian hơn để can thiệp và thể hiện góc nhìn cá nhân, thậm chí có thể sử dụng AI như một phần của quá trình sáng tạo.
"Điều quan trọng nhất không phải là mức độ chỉnh sửa, mà là sự minh bạch", anh nhấn mạnh. "Người xem cần hiểu rõ họ đang chiêm ngưỡng một khoảnh khắc thực sự, hay một sản phẩm được dàn dựng và xử lý có chủ đích." Trong bối cảnh công nghệ và AI phát triển mạnh mẽ, ranh giới giữa thực và ảo ngày càng trở nên mờ nhạt. Vì vậy, trách nhiệm của người làm hình ảnh không chỉ dừng lại ở việc tạo ra những bức hình đẹp, mà còn phải giữ được sự trung thực với câu chuyện mình muốn kể và với đối tượng tiếp nhận.
Nhiếp ảnh - đam mê không phân biệt điều kiện
Anh Linh bắt đầu sở hữu chiếc máy ảnh một cách nghiêm túc từ 6 năm trước và có chiếc drone đầu tiên cách đây 3 năm. Trước quan điểm cho rằng "nhiếp ảnh là cuộc chơi của người có điều kiện", anh chia sẻ góc nhìn cá nhân:
- Sự đầu tư vào thiết bị luôn có giới hạn nếu chúng ta phân biệt rõ giữa "điều cần" và "điều muốn".
- Có những bức ảnh đòi hỏi thiết bị cao cấp mới có thể thực hiện được, nhưng cũng có những tác phẩm mà thiết bị đắt tiền gấp ba lần không mang lại chất lượng tốt hơn gấp đôi.
- Mỗi nhiếp ảnh gia có những ưu tiên khác nhau: người thì cần sản phẩm tốt hơn 20% và sẵn sàng đầu tư gấp đôi, người thì chấp nhận chất lượng kém hơn 20% để tiết kiệm một nửa chi phí.
- Có người chỉ quan tâm đến thành phẩm cuối cùng, trong khi số khác lại coi trọng trải nghiệm trong suốt quá trình sáng tác.
- Nhu cầu sử dụng cũng đa dạng: từ độ phân giải thấp để đăng tải lên mạng xã hội, đến độ phân giải cao để in ấn khổ lớn.
- Mục đích sáng tác khác biệt: phục vụ phân khúc khách hàng cao cấp hay đơn thuần thỏa mãn đam mê cá nhân.
- Yếu tố thể chất cũng ảnh hưởng: người có thể mang theo cả ba lô nặng trĩu ống kính, người khác lại chỉ muốn mang một chiếc máy ảnh du lịch nhẹ nhàng.
Chuyến đi đến Côn Đảo không chỉ mang lại cho anh Linh bức ảnh đoạt giải quốc tế, mà còn để lại nhiều kỷ niệm đặc biệt về vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ của Việt Nam. Thành công này không chỉ là niềm tự hào cá nhân, mà còn khẳng định vị thế của nhiếp ảnh Việt trên bản đồ nghệ thuật thế giới.
