Sinh viên biến ngựa giấy tâm linh thành tác phẩm nghệ thuật 'Mã Lộ' gây sốt
Trong văn hóa tín ngưỡng của người Việt, ngựa giấy từ lâu đã là một vật phẩm quen thuộc trong các nghi lễ cúng tế, từ thờ cúng gia tiên, giỗ chạp cho đến các đàn lễ Tam phủ, Tứ phủ. Tuy nhiên, việc đưa chất liệu này vào lĩnh vực nghệ thuật thị giác luôn là một thách thức lớn, bởi nó dễ gợi lên cảm giác u ám và rùng rợn. Chia sẻ về ý tưởng độc đáo này, Đức Thành cho biết cảm hứng đến từ những bộ ảnh thời trang chào đón năm Bính Ngọ đang thịnh hành.
Lựa chọn ngựa giấy: Giải pháp sáng tạo và đậm bản sắc
Thay vì chạy theo xu hướng sử dụng ngựa thật, ngựa gỗ hay ngựa sứ đắt đỏ nhưng lại bị hạn chế về kích thước, chàng sinh viên trẻ đã quyết định chọn ngựa giấy - một giải pháp vừa phù hợp với túi tiền, vừa mang đậm căn cốt văn hóa dân gian. "Nhiều người nhìn vào ngựa giấy thường cảm thấy sợ hãi vì liên tưởng đến người âm. Nhưng sau khi tìm hiểu kỹ, mình nhận ra rằng ngựa giấy thực sự mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Nó là phương tiện, là 'tọa kỵ' mà người sống gửi tặng cho người đã khuất, đóng vai trò như vật dẫn đường đưa linh hồn đến nơi cuối cùng trong vòng luân hồi của vạn vật," Đức Thành chia sẻ một cách chân thành.
Cốt truyện rõ ràng và phân cảnh ấn tượng
Khác biệt với những bộ ảnh chỉ khai thác yếu tố ma mị đơn thuần trong tháng Cô hồn, "Mã Lộ" được xây dựng dựa trên một cốt truyện rõ ràng và có chiều sâu. Bộ ảnh kể về cuộc gặp gỡ giữa một linh hồn và ông Ngựa, quá trình "họa nhãn" (khai quang điểm nhãn) để truyền linh tính cho vật phẩm, và cuối cùng là hành trình cả hai cùng bước sang thế giới bên kia. Điểm nhấn ấn tượng nhất của bộ ảnh chính là phân cảnh "họa nhãn", nơi Đức Thành đã sử dụng một bó nhang đang cháy để trực tiếp tạo hình đôi mắt cho chú ngựa giấy, tạo nên một hình ảnh đầy ma mị nhưng cũng rất nghệ thuật.
Những khó khăn và nỗ lực đằng sau hậu trường
Đằng sau những khung hình ma mị và đầy cảm xúc là nỗ lực xoay xở không ngừng của một ekip sinh viên với kinh phí hạn hẹp. Đức Thành tiết lộ rằng tổng chi phí cho dự án này, nếu không có sự hỗ trợ nhiệt tình từ bạn bè, có thể lên tới gần chục triệu đồng - một con số không hề nhỏ đối với sinh viên. Riêng khoản tiền đặt làm hai chú ngựa giấy và vận chuyển chúng từ Bắc Ninh về Hà Nội đã chiếm một phần đáng kể trong ngân sách.
Quá trình thực hiện bộ ảnh cũng gặp không ít trắc trở. Giờ vàng để chụp ảnh chỉ kéo dài vỏn vẹn gần một tiếng đồng hồ khi hoàng hôn buông xuống. Ekip đã phải chạy đua với mặt trời để bắt kịp khoảnh khắc ánh sáng nhập nhoạng, tranh tối tranh sáng - thời khắc giao thoa tinh tế giữa ngày và đêm, đồng thời cũng là ẩn dụ sâu sắc cho ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.
Mong muốn thay đổi cách tiếp cận văn hóa truyền thống
Thông qua "Mã Lộ", chàng trai trẻ Đức Thành mong muốn thay đổi cách tiếp cận văn hóa truyền thống trong giới trẻ. "Người trẻ không phải là không yêu văn hóa, họ chỉ yêu theo cách riêng của mình. Thay vì những trang sách nghiên cứu dày đặc chữ khiến nhiều bạn trẻ nản lòng, mình muốn sử dụng ngôn ngữ hình ảnh để giúp các bạn trẻ cảm nhận văn hóa một cách dễ dàng và sinh động hơn. Mình hy vọng rằng, văn hóa truyền thống sẽ được nhiều bạn trẻ 'kể' lại một cách sống động và hiện đại hơn nữa," Đức Thành bày tỏ nguyện vọng.
"Mã Lộ" không chỉ đơn thuần là một bộ ảnh nghệ thuật chào sân năm Ngựa 2026, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ của thế hệ sáng tạo trẻ: Di sản quý báu của cha ông vẫn luôn là một mỏ vàng vô tận, chỉ cần chúng ta dám nhìn nhận và khai thác nó bằng một tư duy mới mẻ, trân trọng. Thông qua bộ ảnh này, Đức Thành mong muốn sử dụng tư duy hình ảnh hiện đại để kể lại những phong tục cổ truyền, giúp thế hệ Gen Z tiếp cận di sản văn hóa một cách gần gũi và sống động hơn bao giờ hết. Trước đó, Đức Thành cũng đã dành nhiều tâm huyết cho các bộ ảnh chủ đề văn hóa khác, và nhận được sự đón nhận nồng nhiệt từ cộng đồng trẻ.
