Gốm Bát Tràng Gặp Fine Dining: Cuộc Đối Thoại Đương Đại Qua Bộ Sưu Tập 'Giao Chỉ'
Không đơn thuần là một triển lãm nghệ thuật, sự kiện này đã mở ra một cuộc gặp gỡ đặc sắc giữa gốm Bát Tràng truyền thống và ẩm thực fine dining hiện đại. Thông qua những tác phẩm điêu khắc bằng gốm và trải nghiệm vị giác tinh tế, câu chuyện văn hóa Việt được tái hiện một cách sống động, gợi lại ký ức dân tộc qua lăng kính đương đại.
Nguồn Cảm Hứng Từ Truyền Thuyết 'Người Giao Chỉ'
Bộ sưu tập "Giao Chỉ" được khởi nguồn từ truyền thuyết nhân dạng học của người Việt cổ, với hình ảnh bàn chân có ngón cái chõe ngang - một dấu chỉ từng gắn liền với khái niệm "người Giao Chỉ" trong lịch sử. Từ biểu tượng văn hóa này, nghệ sĩ Phạm Kiều Phúc đã chuyển hóa thành những tác phẩm gốm mang tính điêu khắc cao, kết hợp cùng kỹ thuật chế tác tinh xảo của Bát Tràng Museum Atelier (BTMA).
BTMA là xưởng gốm gần 50 năm tuổi trực thuộc Bảo tàng gốm Bát Tràng, được vận hành bởi các thành viên trong gia đình nhằm tiếp nối di sản của cố Nghệ nhân Nhân dân Vũ Đức Thắng. Vũ Khánh Tùng, Giám đốc Bát Tràng Museum và Creative Director của BTMA, chia sẻ rằng việc kế thừa di sản từ người cha không chỉ là trách nhiệm gìn giữ truyền thống, mà còn là hành trình tìm kiếm những giá trị bền vững cho gốm Việt trong bối cảnh hiện đại.
Kỹ Thuật Truyền Thống Và Sáng Tạo Đương Đại
Xưởng BTMA được xây dựng như một không gian sáng tạo, nơi di sản gốm Bát Tràng tiếp tục đối thoại với nghệ thuật đương đại. Tại đây, các yếu tố thẩm mỹ truyền thống như hình dáng, màu men và họa tiết trang trí được nghiên cứu kỹ lưỡng, sau đó chắt lọc và chuyển hóa vào thiết kế hiện đại. Sự hợp tác với nghệ sĩ từ nhiều lĩnh vực giúp mở rộng cách kể chuyện mới cho gốm Việt.
Trong bộ sưu tập "Giao Chỉ", bốn tác phẩm chính được phát triển dựa trên ba yếu tố cốt lõi:
- Tạo hình điêu khắc với khối tích vững chãi, gợi cảm quan tĩnh lặng đặc trưng của phương Đông.
- Họa tiết lấy cảm hứng từ nghệ thuật nguyên thủy (Primitive Art), như một cách "đánh vần" lại ngôn ngữ thị giác thời kỳ sơ khởi.
- Kỹ thuật men chồng màu nhiều lớp, nung ở nhiệt độ khoảng 1.300°C, tạo nên những biến chuyển sắc độ độc bản cho từng tác phẩm.
Theo Vũ Khánh Tùng, các lớp men này không chỉ mang sắc độ đặc trưng của xưởng gốm, mà còn là kết quả của quá trình hợp tác sáng tạo giữa nghệ nhân và nghệ sĩ, nơi kỹ thuật truyền thống trở thành nền tảng cho những đối thoại nghệ thuật mới.
Diễn Giải Văn Hóa Qua Ẩm Thực Fine Dining
Tại không gian của T.U.N.G dining, câu chuyện văn hóa từ bộ sưu tập "Giao Chỉ" được mở rộng qua những diễn giải ẩm thực đương đại của Chef Hoàng Tùng. Trong sự kiện, đầu bếp đã giới thiệu một thực đơn đặc biệt lấy cảm hứng trực tiếp từ các tác phẩm gốm. Những nguyên liệu quen thuộc của Việt Nam như chẻo truyền thống, ổi Đông Dư, dâu tây Mộc Châu, phở và cao lầu Hội An được chuyển hóa thành những món ăn tinh tế, kể lại câu chuyện văn hóa qua trải nghiệm vị giác độc đáo.
Sự kết hợp giữa nghệ thuật gốm và ẩm thực fine dining không chỉ dừng lại ở mức độ trưng bày hay thưởng thức, mà còn mở ra những cách diễn giải mới mẻ cho di sản văn hóa Việt Nam. Thông qua cuộc đối thoại giữa thủ công truyền thống và sáng tạo đương đại, "Giao Chỉ" gợi ra một hướng tiếp cận sáng tạo: đưa những giá trị văn hóa bản địa bước vào đời sống hiện đại bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại.
Hành Trình Lan Tỏa Giá Trị Gốm Việt Ra Thế Giới
Trong những năm gần đây, Bát Tràng Museum cùng BTMA đã không ngừng tổ chức và tham gia nhiều triển lãm, hoạt động cộng đồng cũng như các dự án sáng tạo với nghệ sĩ đương đại. Mỗi cuộc gặp gỡ đều mở ra một cách kể chuyện mới cho gốm Bát Tràng, nơi các tác phẩm được tiếp cận từ nhiều góc nhìn khác nhau, vượt ra ngoài khuôn khổ công năng quen thuộc nhưng vẫn giữ được tinh thần và phong cách riêng của di sản do cố Nghệ nhân Nhân dân Vũ Đức Thắng để lại.
Đáng chú ý, các tác phẩm tiêu biểu của BTMA đã được lựa chọn để trưng bày tại Osaka EXPO 2025, một trong những sự kiện toàn cầu lớn nhất thế giới. Sự hiện diện này không chỉ góp phần quảng bá nghệ thuật gốm Việt Nam ra thế giới, mà còn khẳng định rằng những giá trị thủ công truyền thống vẫn đang tiếp tục được sáng tạo và lan tỏa mạnh mẽ trong dòng chảy văn hóa đương đại.
