Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) đã chính thức khép lại vào tối 4.7 sau một tuần diễn ra sôi động với hàng trăm suất chiếu và chuỗi sự kiện gặp gỡ chuyên sâu. Không chỉ là ngày hội tôn vinh các tác phẩm nghệ thuật xuất sắc, DANAFF IV còn ghi dấu ấn bằng bước chuyển mình vươn tầm trở thành diễn đàn đối thoại định hình tương lai cho nền điện ảnh Việt Nam và khu vực.
Điện ảnh Việt Nam bước vào những cuộc đối thoại lớn
Phát biểu tại tiệc kết nối điện ảnh tối 2.7, tiến sĩ Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam (VFDA) kiêm Giám đốc DANAFF, nhấn mạnh: "Trong những năm qua, DANAFF luôn kiên định với 4 định hướng trọng tâm: tôn vinh điện ảnh châu Á và Việt Nam; tôn vinh di sản điện ảnh; mở rộng hợp tác quốc tế; đồng thời phát hiện và nuôi dưỡng các tài năng điện ảnh Việt Nam".
Suốt một tuần, ban tổ chức xây dựng chuỗi hoạt động dày đặc với hàng chục sự kiện từ chiếu phim, giao lưu đoàn phim đến hội thảo chuyên đề, lớp học nâng cao, kết nối sản xuất, chợ dự án, triển lãm và chiếu phim ngoài trời. Sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật, học thuật và kết nối ngành công nghiệp điện ảnh đã tạo nên dấu ấn riêng, biến liên hoan thành diễn đàn thúc đẩy hợp tác quốc tế, phát hiện tài năng mới và đưa Đà Nẵng trở thành điểm hẹn quan trọng của điện ảnh châu Á.
Giải mã "cơn sốt" AI và định hình nền công nghiệp tỉ USD
Một trong những tâm điểm nóng nhất của DANAFF IV là hội thảo "Trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong điện ảnh". Tại đây, bức tranh toàn cảnh của nền công nghiệp điện ảnh Việt Nam được phác họa bằng những con số biết nói. Theo giáo sư Hồ Tú Bảo, thành viên Hội đồng Tư vấn quốc gia về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, doanh thu phòng vé phim Việt năm 2025 đạt 5.700 tỉ đồng, tăng gần 1.000 tỉ đồng so với năm trước, trong khi phim nội lần đầu chiếm 62% thị phần, vượt phim ngoại. Đây là tín hiệu cho thấy khán giả sẵn sàng ủng hộ các tác phẩm chất lượng. Tuy nhiên, điện ảnh Việt vẫn đối mặt nhiều hạn chế như thiếu quỹ đầu tư, nhân lực chất lượng cao, cơ chế bảo vệ bản quyền và đặc biệt là kịch bản gốc. Trong bối cảnh đó, AI vừa mở ra cơ hội đổi mới, vừa đặt ra thách thức lớn về sở hữu trí tuệ.
Các chuyên gia công nghệ, pháp lý và nhà sản xuất đều nhận định AI sẽ làm thay đổi toàn bộ quy trình sản xuất phim, từ phát triển kịch bản, thiết kế bối cảnh đến hậu kỳ và tiếp thị. Thạc sĩ Phạm Thị Kim Oanh, Phó cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, cho rằng điện ảnh không thể đứng ngoài làn sóng công nghệ nhưng cũng không thể đánh đổi quyền tác giả. Bà nhấn mạnh khung pháp lý cần trở thành "bệ đỡ" vừa bảo vệ thành quả sáng tạo của con người, vừa tạo môi trường minh bạch để khuyến khích đổi mới. Việc hoàn thiện pháp luật về sở hữu trí tuệ và triển khai Nghị định 134/2026 được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam tận dụng AI, đồng thời bảo vệ bản quyền và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Điện ảnh như một cỗ máy kinh tế
Nhìn nhận điện ảnh ở tầm vĩ mô, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng đưa ra định hướng chiến lược. Theo ông, điện ảnh hiện đại không thể chỉ được đo lường bằng cảm xúc lãng mạn. Một bộ phim thành công là một cỗ máy kinh tế thực thụ: tạo ra hàng trăm tỉ đồng doanh thu, giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động, kích cầu du lịch và tiếp thị hình ảnh Việt Nam ra thế giới. Để hiện thực hóa mục tiêu đóng góp 7% GDP vào năm 2030 theo Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, nghệ thuật thứ bảy phải được quản trị như một hệ sinh thái minh bạch, nơi bản quyền, dữ liệu và dòng tiền đều được coi trọng như chính tác phẩm.
Kết nối quốc tế và những dư âm
Bà Marybeth Polley, Tham tán Thông tin - Văn hóa Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam, chia sẻ: "Điện ảnh luôn là một trong những công cụ mạnh mẽ nhất để kết nối con người và các nền văn hóa. Trong dịp kỷ niệm 250 năm lập quốc của Mỹ, chúng tôi tự hào mang đến DANAFF 13 bộ phim tiêu biểu của điện ảnh Mỹ... Hy vọng sau liên hoan này, những cuộc đối thoại và các dự án hợp tác mới sẽ tiếp tục được hình thành."
Diễn viên điện ảnh Kiều Chinh, trở về Việt Nam tham dự DANAFF IV với dự án hợp tác Việt - Mỹ "Chiếc Kén", bày tỏ: "Với tôi, giá trị lớn nhất của một liên hoan phim không nằm ở các giải thưởng, mà chính là khả năng kết nối con người, văn hóa và mở ra những cuộc đối thoại mới về nghệ thuật. DANAFF đã chứng minh được tầm nhìn đó... Việc 'Chiếc Kén' được tranh giải tại hạng mục Phim châu Á là niềm vinh dự lớn."
DANAFF IV dần khép lại, nhưng những dư âm để lại không chỉ là tượng vàng hay những cái ôm vinh danh. Giá trị di sản thực sự của kỳ liên hoan năm nay chính là những cánh cửa đối thoại đã được mở ra, chuẩn bị cho điện ảnh Việt Nam một tâm thế vững vàng nhất để bước vào kỷ nguyên công nghiệp hóa.
