Nhà văn Chu Lai bộc bạch 'Mưa đỏ' hình thành từ thói quen 'thâm canh' tác phẩm
Tại buổi Gặp mặt văn nghệ sĩ đầu xuân 2026 tổ chức ở Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội, nhà văn Chu Lai đã chia sẻ những câu chuyện thú vị xoay quanh tiểu thuyết nổi tiếng "Mưa đỏ". Ông tiết lộ rằng tác phẩm này ra đời từ một "tật xấu" cá nhân: "thâm canh, tăng vụ" các sáng tác của mình.
Từ kịch bản phim đến tiểu thuyết đình đám
Nhà văn cho biết, ban đầu ông viết kịch bản phim "Mưa đỏ" theo đề nghị của Hội Điện ảnh Việt Nam. Kịch bản này đã giành giải cao nhất nhưng bị bỏ ngỏ hàng chục năm do kinh phí sản xuất quá lớn. Chỉ đến khi Xưởng phim Quân đội nhân dân nhận dàn dựng, dự án mới được triển khai.
Trước khi bộ phim ra mắt, Chu Lai quyết định chuyển thể kịch bản thành tiểu thuyết vì "tiếc của trời". Ông giải thích: "Tôi có một tật xấu là chuyên 'thâm canh, tăng vụ' tác phẩm của mình. Truyện ngắn biến thành tiểu thuyết; tiểu thuyết chuyển thành kịch; kịch chuyển thành phim. Tôi không cho ai chuyển tác phẩm của tôi, đó là sự ích kỷ ngọt ngào. Chỉ có mình chuyển thể tác phẩm của mình mới hy vọng giữ được hồn vía tác phẩm".
Thành công vượt trội của 'Mưa đỏ'
Tiểu thuyết "Mưa đỏ" nhanh chóng gây tiếng vang, đạt Giải A Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2016 và Giải A Giải thưởng Văn học Nghệ thuật, báo chí của Bộ Quốc phòng giai đoạn 2019-2024. Sách phát hành hơn 90.000 bản, "cháy hàng" trong nhiều tuần liên tiếp.
Bộ phim chuyển thể cũng tạo nên cơn "địa chấn" trong làng điện ảnh và xuất bản Việt Nam. Với doanh thu hơn 700 tỷ đồng và 8 triệu lượt xem, phim đã giành Giải Bông sen Vàng 2025 cùng 3 Giải Cánh diều vàng 2025. Nhà văn đặc biệt khen ngợi Hãng điện ảnh Quân đội nhân dân, nơi có ba người chỉ huy đều là phụ nữ, đã hoàn thành phim trong đúng 81 ngày.
Chủ đề chiến tranh vẫn là 'siêu đề tài'
Chu Lai nhấn mạnh rằng chủ đề chiến tranh và người lính vẫn luôn là "siêu đề tài" và "siêu nhân vật" trong bối cảnh thế giới đầy bất trắc hiện nay. Ông phân tích: "Thế giới vẫn không bình yên, hành tinh còn nhiều bất trắc, lòng người vẫn khôn dò, súng vẫn nổ đó đây, thân người vẫn ngã xuống, lò lửa Trung Đông đang treo lơ lửng trên đầu lịch sử, chứng tỏ rằng chưa bao giờ đề tài vũ trang, cách mạng và chiến tranh, người lính lại cần thiết như bây giờ".
Ông kết luận rằng khối văn học nghệ thuật trong quân đội cần có những nghị lực mới, vì đây là "trữ lượng tâm hồn của quân đội".
'Phố nhà binh' Lý Nam Đế - bệ phóng văn chương
Nhà văn cũng tri ân các đơn vị xuất bản, báo chí và quân đội trên con phố Lý Nam Đế, Hà Nội, mà ông gọi là một "binh chủng" văn hóa nghệ thuật. Ông mô tả đây là một "tổ hợp" đa dạng và vững mạnh, bao gồm:
- Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Quân đội
- Báo Quân đội nhân dân
- Tạp chí Văn nghệ Quân đội số 4 Lý Nam Đế - được ví như "nền văn học thứ hai của Việt Nam"
- Phòng Văn hóa văn nghệ
- Nhà xuất bản Quân đội nhân dân - "bệnh viện sản khoa" cho các tác phẩm
- Thư viện Quân đội - nơi phát hành tác phẩm đến toàn quân, toàn dân
Chu Lai khẳng định hầu hết tác phẩm chiến tranh nổi tiếng đều xuất phát từ con phố này, và mỗi đơn vị đều là mắt xích quan trọng tạo đà cho nhiều tác giả thành danh.
