Bảo Tàng Mini Động Vật Hoang Dã: Nghệ Thuật Đất Sét Kêu Gọi Bảo Tồn Thiên Nhiên
Trong một căn phòng chưa đầy 10 mét vuông, ẩn sâu trong con ngõ trên phố Phùng Hưng thuộc quận Hà Đông, Hà Nội, người ta có thể bắt gặp một góc thiên nhiên hoang dã thu nhỏ. Không phải rừng rậm hay thảo nguyên bát ngát, nhưng nơi đây trưng bày hơn 30 loài động vật được nặn từ đất sét, từ tê giác, voi, sư tử đến voọc, lợn rừng, và nhiều loài chim khác. Những tác phẩm này không chỉ sống động về hình dáng mà còn mang biểu cảm chân thực, khiến người xem tưởng chừng như chúng đang thở. Tất cả đều là những loài đã tuyệt chủng hoặc đang đối mặt với nguy cơ biến mất vĩnh viễn.
Những Câu Chuyện Đằng Sau Các Tác Phẩm
Nghệ sĩ Tống Vương Quyền, sinh năm 1985, dẫn dắt người xem qua từng ô kệ gỗ, kể lại những câu chuyện xúc động về các loài động vật. Anh chỉ về phía xa, giới thiệu một cặp hổ Tasmania, hay còn gọi là chó sói Tasmania, đã tuyệt chủng ở Australia vào thế kỷ 19 do bị con người săn bắn và tiêu diệt. Tiếp đó, anh nói về voọc Cát Bà từ Hải Phòng, một trong 25 loài có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất thế giới, hiện chỉ còn khoảng 90 cá thể tập trung chủ yếu tại Việt Nam.
Quyền cũng chia sẻ về tê tê, loài động vật có vú bị buôn bán nhiều nhất để lấy thịt và vảy cho y học cổ truyền, cùng hành trình sinh con của hà mã tại vườn thú Hà Nội. Tuy nhiên, ấn tượng nhất có lẽ là câu chuyện về tê giác Java, hay tê giác một sừng, đã tuyệt chủng tại Việt Nam sau khi con cuối cùng bị săn trộm bắn chết tại Vườn quốc gia Cát Tiên vào năm 2010. Anh mô tả cảm xúc cô đơn và hoang mang của loài vật này khi sống mà không tìm thấy đồng loại, từ đó truyền cảm hứng cho dự án bảo tàng mini của mình.
Hành Trình Sáng Tạo Và Thông Điệp Bảo Tồn
Quyền không theo đuổi phong cách tự do hay phóng khoáng; thay vào đó, anh tập trung vào sự chân thực và hiện thực trong từng tác phẩm. Tốt nghiệp chuyên ngành điêu khắc tại Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội, anh làm việc với sự chính xác của một nhà khoa học, nhờ kinh nghiệm từ ngành công nghệ thông tin trước đây. Anh dành khoảng 14 tiếng mỗi ngày để nghiên cứu và sáng tạo, từ việc tìm hiểu hình ảnh, giải phẫu cơ thể đến tập tính của các loài động vật.
Chất liệu gốm được Quyền lựa chọn vì tính bền vững và an toàn với môi trường, đồng thời nó đại diện cho sự phát triển của loài người từ xa xưa. Anh ví von rằng, gốm không chịu ảnh hưởng của thời tiết, giống như động vật, nhưng lại dễ bị tác động bởi con người. Sau gần một năm thực hiện, với tỷ lệ sản phẩm hỏng khoảng 20%, anh đã hoàn thành hơn 30 loài, bao gồm nhiều loài đặc hữu của Việt Nam như cá cóc Tam Đảo, sao la, và rùa Trung Bộ.
Mong Muốn Và Tương Lai Của Dự Án
Mục tiêu của Quyền là tạo ra một bảo tàng mini có thể tiếp cận giới trẻ, giúp họ hiểu và yêu thiên nhiên thông qua việc quan sát các loài động vật và thông tin về mức độ nguy cấp của chúng. Anh hy vọng dự án sẽ khơi dậy sự tò mò, đồng cảm, và ý thức bảo vệ môi trường. Hiện tại, anh đã hợp tác với Tổ chức Động vật châu Á (Asian Animal) và dự kiến tổ chức một triển lãm điêu khắc để giới thiệu đến cộng đồng và các tổ chức bảo vệ thiên nhiên.
Qua những tác phẩm đất sét tinh tế, Quyền âm thầm gửi gắm thông điệp: con người cần dừng việc tàn phá thiên nhiên và săn bắt động vật. Anh tin rằng, thế hệ trẻ có kiến thức và khả năng thay đổi, và từ "vườn thú" mini này, họ sẽ học cách yêu và bảo vệ thiên nhiên nhiều hơn cho tương lai.
