Họa sĩ Trần Thùy Linh: 'Chuyện cây chuyện đời' là cuốn sách để đọc chậm
Trong một cuộc trò chuyện gần đây, họa sĩ Trần Thùy Linh đã chia sẻ sâu sắc về tập tản văn mới nhất của mình, 'Chuyện cây chuyện đời', cũng như những suy nghĩ cá nhân về nghệ thuật và thiên nhiên. Cuộc đối thoại này không chỉ hé lộ nguồn cảm hứng sáng tác mà còn làm rõ triết lý sống và làm việc của một nghệ sĩ đa tài.
Nguồn cảm hứng từ thiên nhiên
Khi được hỏi về nguồn cảm hứng cho tập tản văn, họa sĩ Trần Thùy Linh khẳng định: 'Đời tôi đã luôn gắn với thiên nhiên'. Bà giải thích rằng, từ tuổi ấu thơ ở Hà Nội đến những năm tháng sống ở nước ngoài và khi trở về Việt Nam, thiên nhiên hiện diện trong mọi giai đoạn cuộc đời và công việc của bà. Không chỉ trong các nghề nghiệp như du lịch, ngoại giao, mà còn trong các hoạt động nghệ thuật như vẽ tranh, chụp ảnh và viết lách suốt mấy mươi năm.
Bà nhấn mạnh: 'Dù sống ở đâu, cỏ cây hoa lá, cơn mưa, giọt nắng vẫn luôn là cuộc sống hằng ngày của tôi'. Những cánh rừng, dòng sông, hồ nước là nơi bà luôn tìm về mỗi khi có thể. Họa sĩ không bao giờ coi thiên nhiên là một khái niệm hay cây cối là vô tri. Mỗi khi có sự tàn phá thiên nhiên, như rừng bị tàn sát, cây cối đô thị bị chặt bỏ, ao hồ bị san lấp, bà cảm nhận được nỗi đau cứa da cứa thịt thật sự về thể chất, không chỉ trong tâm hồn.
Lựa chọn tản văn để bày tỏ tư duy
Về việc tạo dấu ấn riêng trong thể loại tản văn, họa sĩ Trần Thùy Linh cho biết bà đã chọn tản văn từ hơn 20 năm trước, kể từ khi học văn chương tại Đức, vì thấy nó 'là mình' nhất. Thể loại văn xuôi cấu trúc tự do này giúp tác giả bày tỏ tâm tư tình cảm mà không bị gò bó vào cốt truyện hay kỹ thuật thể hiện như một số thể loại văn học khác.
Bà nói: 'Vốn là người luôn đặt sự tự do vào vị trí tối thượng trong mọi lĩnh vực cuộc sống, nên tôi chọn tản văn khi viết'. Dù bạn đọc cũng biết đến bà qua các bài tiểu luận, chính luận và bút ký khi cộng tác với báo chí, nhưng tản văn về đề tài thiên nhiên giúp bà bộc lộ rõ nét tư duy cá nhân, kể về trải nghiệm và chiêm nghiệm một cách tự nhiên và trữ tình nhất.
Bà vui mừng chia sẻ: 'Nhiều phản hồi của bạn đọc nói rằng 'Chuyện cây chuyện đời' là một cuốn sách để đọc chậm. Đó chính là điều tôi hướng tới'.
Kết nối giữa vẽ và viết
Khi được hỏi về sự khó khăn giữa vẽ tranh và viết tản văn, họa sĩ Trần Thùy Linh cười và trả lời: 'Tôi không thấy gì khó cả'. Bà giải thích rằng, mỗi khi cảm xúc dâng trào, bản năng sẽ mách bảo bà vẽ trước hay viết trước. Ví dụ, bà hoàn tất một bộ tranh mười mấy bức 'Chuyện đời của lá' trong nhiều năm trước khi viết tản văn cùng tên, hay viết 'Nhật ký tắm rừng' ngay bên bìa rừng khi đang vẽ bộ tranh Rừng.
Bà coi viết và vẽ là hai trong nhiều cách để duy trì kết nối với thế giới xung quanh, bao gồm con người và thiên nhiên. Chúng cũng là cách bà đối thoại với thiên nhiên, cùng với nhiếp ảnh.
Trung thành với dòng tranh hoa
Về hội họa, họa sĩ Trần Thùy Linh khẳng định bà vẫn trung thành suốt đời với dòng tranh 'chân dung' hoa, sử dụng kỹ thuật vẽ hoa cánh mỏng. Bà nói: 'Đó chính là tôi trong hội họa, nên không khi nào tôi từ bỏ bản chất của mình'. Bà trích dẫn lời của đại thiền sư Dogen từ trang 6 trong sách để minh họa: 'Đừng bỏ bầu trời của bạn, đừng bỏ nước của bạn, đừng bỏ bản thể của bạn. Đừng bỏ đi sự tồn tại. Bởi, một khi bạn làm mất đi những điều đó, bạn chỉ còn là cái xác đi quanh!'.
Lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường
Cuối cùng, họa sĩ Trần Thùy Linh chia sẻ về thông điệp thuận thiên và bảo vệ môi trường trong các tác phẩm của mình. Bà cho rằng, với quan điểm con người thuộc về thiên nhiên, mọi suy nghĩ và hành động của bà đều hướng đến sự tự nhiên. 'Thuận tự nhiên-tự nhiên thuận' là câu nói đúng trong mọi lãnh vực cuộc sống.
Bà nhấn mạnh: 'Khi đã quan tâm tới môi trường, coi thiên nhiên như nhà, như người thân cùng chung sống, thì cách ứng xử của chúng ta cũng phải tương ứng'. Qua hội họa, văn chương và nhiếp ảnh, bà mong muốn mọi người ý thức rằng, dành tình yêu cho cây cỏ chính là dành những gì đẹp đẽ nguyên sơ nhất cho tâm hồn mình, giúp dưỡng tâm, trí, thần một cách ưu tiên.
Cuộc trò chuyện kết thúc với lời cảm ơn chân thành từ phóng viên, khép lại một góc nhìn sâu sắc về nghệ thuật và cuộc sống từ họa sĩ Trần Thùy Linh.
