Vịnh Vũng Rô, thuộc xã Hòa Xuân, tỉnh Đắk Lắk (trước đây là Phú Yên), có diện tích khoảng 1.640 ha, với điều kiện tự nhiên thuận lợi cho nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là tôm hùm. Tính đến năm 2026, toàn vịnh có 603 chủ bè với hơn 37.800 lồng, chiếm khoảng 400 ha mặt nước, trải dài tại các bãi Hương, Nhãn, Chùa, Lách...
Quy hoạch tổ hợp du lịch cao cấp
Ủy ban nhân dân xã Hòa Xuân cho biết, Ban quản lý Khu kinh tế Phú Yên đang lập quy hoạch phân khu 1/2.000 Tổ hợp du lịch vịnh Vũng Rô - đảo Hòn Nưa. Mục tiêu là hình thành một quần thể du lịch đặc thù, cao cấp, hiện đại phục vụ khách du lịch trong và ngoài nước.
Hiện tại, vịnh Vũng Rô là một vịnh biển hoang sơ, có giá trị về quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế biển. Nơi đây từng được Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) công nhận là một trong những thắng cảnh đẹp nhất châu Á, có thể sánh ngang với những thắng cảnh tuyệt tác của thế giới.
Đảo Hòn Nưa - điểm nhấn du lịch
Từ vịnh Vũng Rô nhìn về phía Nam là đảo Hòn Nưa, một hòn đảo nhỏ cao hơn 105 m, cách bờ khoảng 2 km. Từ Đèo Cả nhìn xuống, người dân địa phương ví Hòn Nưa như một chú khủng long nằm giữa biển xanh. Nước biển ở Hòn Nưa trong vắt, vào những ngày nắng có thể nhìn xuống tận đáy. Hòn đảo còn có những vách đá khổng lồ với bề mặt chằng chịt vết cắt ngang dọc, tạo cảm giác huyền bí.
Trên đỉnh Hòn Nưa có một ngọn hải đăng màu đỏ nổi bật, được xây dựng năm 2002, giúp tàu thuyền hoạt động trong vùng biển Phú Yên, Khánh Hòa định hướng và xác định hướng ra vào Vũng Rô.
Giá trị lịch sử và phát triển kinh tế
Ngoài vị trí địa lý thuận lợi, vịnh Vũng Rô còn gắn liền với lịch sử hào hùng của dân tộc. Trong chiến tranh, vịnh là địa điểm tiếp nhận vũ khí bí mật từ miền Bắc qua những chuyến tàu không số. Năm 1997, Vũng Rô được công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp quốc gia. Hiện nay, cảng Vũng Rô được đầu tư nâng cấp thành cảng biển sầm uất, là cửa ngõ quốc tế hướng ra Biển Đông, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đắk Lắk và khu vực Nam Trung Bộ - Tây Nguyên.
Di dời lồng bè để phát triển du lịch
Do nằm trong vùng quy hoạch, khu vực này sẽ không còn được phép nuôi thủy sản. Hiện vịnh Vũng Rô có hơn 90% số lồng nuôi tôm hùm bông và tôm hùm xanh với hơn 12 triệu con, phần còn lại là khoảng 4 triệu con cá chim, cá bớp, cá mú... Giai đoạn 2026-2027, sản lượng dự kiến đạt hơn 2.800 tấn tôm hùm và 3.800 tấn cá biển.
Ủy ban nhân dân xã Hòa Xuân cũng quản lý các bè kinh doanh dịch vụ. Tại khu vực Hòn Nưa không cho phép xây lắp bè kinh doanh dịch vụ, còn khu vực vịnh Vũng Rô có 21 bè kinh doanh dịch vụ.
Việc di dời lồng bè được thực hiện theo từng giai đoạn: năm 2026 có 121 cơ sở phải chuyển đi; năm 2027 là 192 cơ sở; năm 2028 thêm 74 cơ sở. Đến năm 2029, 216 cơ sở hình thành trước năm 2005 và của người dân thôn Vũng Rô sẽ được bố trí vào vùng nuôi đã quy hoạch.
Đề xuất giữ 150 ha mặt nước cho ngư dân
Để hiện thực hóa dự án và hạn chế ảnh hưởng đến sinh kế, UBND xã Hòa Xuân đề xuất dành khoảng 150 ha mặt nước phía đông vịnh cho người dân tiếp tục nuôi thủy sản. Phương án này vừa tạo cơ sở cho lộ trình di dời, vừa giúp quản lý bài bản, hiệu quả và phù hợp thực tế hơn.
Trong ảnh là vùng quy hoạch khoảng 150 ha mặt nước phía đông vịnh cho người dân tiếp tục nuôi thủy sản để thực hiện dự án Tổ hợp du lịch vịnh Vũng Rô - đảo Hòn Nưa.
