Vườn nhãn hơn 100 năm tuổi tọa lạc tại phường Hiệp Thành, cách trung tâm thành phố Bạc Liêu khoảng 8 km về phía biển. Theo nhiều hộ dân lâu đời, khu vườn này nằm trên vùng đất giồng được hình thành từ quá trình bồi đắp tự nhiên. Đây là loại đất ven biển có độ thoát nước tốt, màu mỡ, rất thích hợp cho các loại cây ăn quả, đặc biệt là cây nhãn.
Điểm đến du lịch nổi tiếng
Vườn nhãn cổ từ lâu đã trở thành điểm đến du lịch nổi tiếng, thu hút du khách bởi không gian xanh mát và những cây nhãn hơn 100 năm tuổi. Với diện tích rộng lớn, vườn không chỉ là nơi trồng và thu hoạch nhãn, mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa và lịch sử của người dân vùng đất Bạc Liêu xưa. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Hiệp Thành, bà Đỗ Ái Lanh, cho biết những cây nhãn tại đây có sức sống mãnh liệt, nhiều cây đã hơn 100 năm nhưng vẫn sinh trưởng tốt và cho quả đều đặn mỗi mùa.
Đến với vườn nhãn cổ ven biển, du khách không chỉ được thưởng thức những trái nhãn ngọt lịm mà còn có cơ hội tìm hiểu về đời sống, văn hóa và phong tục của người dân địa phương, hòa mình vào khung cảnh thiên nhiên yên bình. Vườn nhãn cổ có lịch sử lâu đời, gắn liền với sự phát triển của nông nghiệp miền Tây Nam Bộ. Theo các tài liệu ghi chép, vườn nhãn được hình thành từ khoảng thế kỷ 19, khi những người di cư từ các tỉnh phía bắc và miền trung đến đây khai hoang, lập nghiệp. Những cây nhãn đầu tiên được trồng nhằm cung cấp thực phẩm cho gia đình và dần dần trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều hộ dân.
Trải nghiệm du lịch độc đáo
Vườn nhãn cổ nổi tiếng với những cây nhãn lâu đời, là điểm du lịch hấp dẫn. Du khách đi tour Bạc Liêu - Cà Mau sẽ có cơ hội trải nghiệm phong phú, trong đó hoạt động chính là thu hoạch nhãn. Khách có thể tham gia hái nhãn trên những cây cổ thụ, tự tay chọn lựa và thưởng thức những trái nhãn chín mọng ngay tại vườn. Ngoài ra, du khách còn có thể tham gia các lớp hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây nhãn từ những nông dân mộc mạc, thân thiện.
Nỗ lực bảo tồn và phát triển
Trước đây, chính quyền và ngành chức năng tỉnh Bạc Liêu (nay là tỉnh Cà Mau) đã có dự án phục hồi giá trị nhãn cổ khi diện tích từ 1.200 ha giảm xuống chỉ còn hơn 200 ha. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố, việc thực hiện bị dang dở, không hiệu quả. Nhằm tiếp tục khôi phục dự án, lần này ngành chức năng tỉnh và chính quyền phường Hiệp Thành quan tâm đến vai trò và sự đồng thuận của người dân, những chủ nhân của các vườn nhãn.
Giữa tháng 5/2026, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau phối hợp với Đại học Cần Thơ và Ủy ban nhân dân phường Hiệp Thành tổ chức hội thảo tổng kết đề tài “Nghiên cứu đặc tính dòng, khả năng thích nghi và nâng cao giá trị trái thanh nhãn Bạc Liêu”. Ông Huỳnh Hùng Dũng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau, cho biết cây nhãn Bạc Liêu là loại trái cây đặc thù, gắn với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng đất giồng ven biển. Để phát triển bền vững, cần chuẩn hóa quy trình kỹ thuật và xây dựng thương hiệu bài bản. Đề tài này nhằm cung cấp cơ sở khoa học vững chắc về đặc thù của trái thanh nhãn, hướng đến đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý, nâng cao giá trị thương phẩm và vị thế của sản phẩm trên thị trường.
Anh Trần Minh Đức, chủ vườn nhãn “Love Garden” ở ấp Giồng Nhãn, phường Hiệp Thành, chia sẻ anh sinh ra và lớn lên gắn liền với cây nhãn, tự hào về vùng đất Giồng Nhãn. Trên diện tích 4 ha, gia đình anh trồng gần 100 cây nhãn cổ. “Du khách mọi miền đến đây được nghe những chuyện kể về giống nhãn cổ Bạc Liêu, được trực tiếp hái và thưởng thức trái tại vườn. Cây nhãn mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp tăng thu nhập cho người dân”, anh Đức nói.
Anh Tạ Công Danh, chủ quán bánh xèo A Mật nổi tiếng tại vùng ven biển phường Hiệp Thành, cho biết quán bánh xèo của anh phát triển nhờ nằm trong khu vườn nhãn cổ Bạc Liêu. Việc giữ gìn và phát triển vườn nhãn là cực kỳ quan trọng đối với gia đình anh nói riêng và nhiều hộ dân phường Hiệp Thành nói chung.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau, ông Ngô Vũ Thăng, cho biết tỉnh đang đẩy mạnh phát triển du lịch, đặc biệt là những điểm du lịch tiêu biểu như vườn nhãn cổ 100 năm tuổi. Các ngành chức năng trong tỉnh kết hợp với Ủy ban nhân dân phường Hiệp Thành tiếp tục thực hiện giai đoạn 2 của đề án với mục tiêu bảo vệ, giữ gìn tổng số hơn 500 cây nhãn cổ, góp phần phát triển du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng gần gũi với thiên nhiên.
