Đoàn chuyên gia khảo sát hang động quốc tế vừa công bố kết quả thám hiểm hệ thống hang Nước Lặn tại Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị) với nhiều phát hiện quan trọng. Thông tin được Ban Quản lý vườn quốc gia công bố ngày 24-4, sau đợt khảo sát kéo dài từ ngày 21-3 đến 11-4.
Đoàn khảo sát gồm 10 chuyên gia đến từ Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh, cùng đội ngũ hướng dẫn viên, porter và người dân địa phương. Các khu vực thám hiểm trải rộng tại nhiều xã như Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Phú, Kim Điền, Tân Thành, Tuyên Lâm và Trường Sơn thuộc tỉnh Quảng Trị.
Kết quả khảo sát ấn tượng
Trong tổng số 29 hang được tiếp cận, đoàn xác định 26 hang hoàn toàn mới và khảo sát mở rộng 3 hang cũ, với tổng chiều dài đo vẽ hơn 13,6 km. Nhiều hang có quy mô lớn, giá trị khoa học và tiềm năng du lịch, như hang Thiên Cung dài hơn 4,2 km, hang Nước Lặn 2,7 km, hang Má Dơm 1,25 km và hang Chả Nghéo gần 600 m.
Những hang động đặc biệt
Ông Howard Limbert - trưởng nhóm chuyên gia hang động Hoàng gia Anh - cho biết các hang phân bố gần như khắp vườn quốc gia, mỗi điểm phải mất từ một đến hai ngày để tiếp cận. Trong đó, hang Chả Nghéo được đánh giá là một trong những hang khó khảo sát nhất. Đoàn mất khoảng 1,5 ngày mới tiếp cận được cửa hang; từ cửa xuống khu vực khảo sát sâu khoảng 350 m. Quá trình thám hiểm phải sử dụng dây chuyên dụng và khoan bu lông để di chuyển.
Theo chuyên gia Limbert, đây là hang khó tiếp cận nhất mà ông từng khảo sát trong hơn 30 năm, không phù hợp để khai thác du lịch. Ngược lại, hang Mò Rọ - xuất phát từ bản Ón - có tiềm năng phát triển tour trải nghiệm trong ngày nhờ cảnh quan đa dạng, gồm suối, thác nhỏ và yếu tố văn hóa bản địa. Tuy nhiên, khoảng 66% chiều dài hang phải di chuyển bằng cách bơi.
Phát hiện quan trọng nhất
Đáng chú ý, hang Thiên Cung được xem là phát hiện quan trọng nhất trong đợt khảo sát. Đây là một nhánh cao của hang Tối, có không gian lớn với chiều rộng khoảng 80 m, cao tới 100 m, cùng hệ thống thạch nhũ phong phú. Đoàn cũng phát hiện cửa ra thứ hai của hang cách vị trí khảo sát khoảng 800 m, cao hơn mực nước khoảng 50 m, mở ra khả năng nghiên cứu các phương án khai thác du lịch, từ đại chúng đến mạo hiểm.
Định hướng phát triển bền vững
Kết quả khảo sát cho thấy hệ thống hang động tại Phong Nha - Kẻ Bàng tiếp tục phát triển mạnh trong cấu trúc địa hình karst, với sự tồn tại đồng thời của các hang thẳng đứng sâu và các hang lớn theo phương ngang. Nhiều hang có cấu trúc phức tạp, xuất hiện suối ngầm, thác nước và vẫn chưa được khám phá hết.
Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, cho biết việc khai thác du lịch tại các hang mới sẽ được nghiên cứu theo hướng bền vững, gắn với bảo tồn và phát huy vai trò của cộng đồng địa phương trong quản lý di sản.
