Chỉ sau vài ngày đăng tải, video quảng bá du lịch của Bí thư xã Vân Sơn (Phú Thọ) đã hút hơn 1,2 triệu lượt xem. Lượng khách ùn ùn kéo đến xã Vân Sơn cuối tuần qua nằm ngoài dự tính của lực lượng cán bộ địa phương. Ông Nguyễn Duy Tư, Bí thư xã, phải đăng tải công khai số điện thoại của lãnh đạo xã để ghi nhận phản ánh từ du khách, đồng thời mong sự cảm thông nếu dịch vụ du lịch chưa kịp hoàn chỉnh.
Những cán bộ xã tập tành làm "content"
Vân Sơn sở hữu cảnh quan thiên nhiên giàu đẹp với các thửa ruộng bậc thang đang vào mùa xanh rì và thác Thung hoang sơ. Nhưng điều khiến mọi người biết đến Vân Sơn nhiều hơn lại đến từ những video quảng bá do chính ông Tư thực hiện. Vị Bí thư xã 38 tuổi không ngại xắn quần lội suối, ghi hình và giới thiệu vẻ đẹp quê hương trên mạng xã hội.
Ông Tư không có kinh nghiệm làm truyền thông. Trước khi bắt đầu quay video, ông tự tập nói trước gương, học quay dựng bằng điện thoại, tìm hiểu thêm về lịch sử, văn hóa và con người để có thể kể đúng, kể gần hơn về quê hương mình. Các video của ông không nhiều hiệu ứng, cũng không chỉnh màu hay căn chỉnh trau chuốt. Nhưng đó lại là cách tự nhiên và trọn vẹn để ông kể về một xã vùng cao với những buổi chợ phiên đầy nông sản, ruộng bậc thang, thác nước, đường mòn và sinh kế của người dân.
Chỉ ít ngày sau video đầu tiên đăng lên mạng xã hội, du khách từ Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và nhiều nơi bắt đầu hỏi đường đi, chi phí, homestay hay lịch chợ phiên tại Vân Sơn. Khu vực dưới chân thác Thung, trước đây chỉ lác đác vài nhóm khách tự phát, nay nhiều cuối tuần đã có hàng trăm lều trại.
Cán bộ xã kéo khách Tây nhảy múa
Cũng chọn mạng xã hội như một kênh quảng bá du lịch địa phương, cán bộ xã Sùng Mạnh Hùng ở xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang (Hà Giang cũ) lại thu hút du khách bằng một cách sôi động hơn: các điệu nhảy. Ban ngày, anh làm việc tại trung tâm dịch vụ công xã Đồng Văn. Khi phố cổ lên đèn, anh ra quảng trường, kéo du khách vào những vòng nhảy cộng đồng giữa cao nguyên đá. Các động tác mô phỏng đời sống lao động vùng cao như cắt cỏ, đập lúa, sàng ngô làm mèn mén được anh biến tấu đơn giản, vui và gần như không cần chung ngôn ngữ.
Ban đầu, nhiều du khách nước ngoài còn lúng túng. Nhưng chỉ sau vài nhịp nhạc, họ nắm tay nhau, hòa vào vòng tròn, tiếng hò reo và không khí rộn ràng giữa phố cổ. Những khoảnh khắc ấy sau đó tiếp tục được Hùng đưa lên mạng xã hội. Gần 1.000 video của anh ghi lại cảnh sắc, lễ hội, ẩm thực và sinh hoạt vùng cao theo cách gần gũi. Qua những hình ảnh ấy, văn hóa địa phương hiện diện như một trải nghiệm có thể cùng tham gia, cùng hòa vào nhịp sống bản địa.
Sau "triệu view" là gì?
Theo TS. Phạm Thị Thu Phương, Khoa Du lịch và Khách sạn, Trường Kinh doanh, Đại học Kinh tế Quốc dân, việc các cán bộ xã, phường lên mạng quảng bá du lịch địa phương không chỉ là "bắt trend". Đây là biểu hiện của sự chuyển dịch từ truyền thông hành chính sang truyền thông kể chuyện. "Lợi thế của họ là sự am hiểu vùng đất, con người, phong tục và các chủ thể văn hóa bản địa. Một cán bộ địa phương có thể kết nối với nghệ nhân, hộ kinh doanh, người dân, từ đó kể những câu chuyện có độ tin cậy và cảm xúc hơn so với các nội dung quảng bá chung chung", TS. Phương nói.
Xu hướng cán bộ địa phương trực tiếp lên mạng quảng bá du lịch đã xuất hiện tại Trung Quốc từ năm 2018, nhưng chỉ thực sự lan rộng vào khoảng năm 2020, khi các địa phương tìm cách kích cầu và phục hồi ngành du lịch sau đại dịch Covid-19. Chỉ trong quý I/2020, hơn 100 cán bộ địa phương Trung Quốc tham gia livestream bán nông sản giúp bà con. Đến năm 2023, trào lưu cán bộ làm "đại sứ du lịch" trở thành cuộc đua sáng tạo giữa nhiều địa phương Trung Quốc.
Tuy vậy, theo TS. Phương, lượt xem không thể là đích đến cuối cùng. Một video triệu view có thể đưa du khách đến, nhưng đường sá, vệ sinh, an toàn, lưu trú, trải nghiệm văn hóa và năng lực phục vụ mới quyết định họ có quay lại hay không. Nếu thiếu định hướng, quảng bá dễ biến thành phong trào, nơi cán bộ trở thành nhân vật chính thay vì làm nổi bật giá trị của địa phương.
Bài học quan trọng từ cả Trung Quốc lẫn Việt Nam là phải chuyển từ "lưu lượng" sang "lưu giữ". Cán bộ có thể mở cánh cửa đầu tiên cho điểm đến, nhưng phía sau cánh cửa ấy phải là sản phẩm du lịch đủ tốt, người dân được tham gia và hưởng lợi, còn thương hiệu địa phương được xây dựng nhất quán. Khi đó, việc Bí thư xã cầm điện thoại quay video hay một cán bộ vùng cao dẫn du khách nhảy giữa quảng trường không còn là chuyện lạ trên mạng. Đó là dấu hiệu của một cách làm du lịch chủ động hơn, nơi địa phương tự tin kể chuyện về mình bằng gương mặt thật, giọng nói thật và những giá trị thật.
