Ngày 17/7, Chính phủ Australia chính thức bày tỏ sự thất vọng và bất bình trước kế hoạch truy tố của giới chức Lào đối với các nghi phạm trong vụ ngộ độc methanol nghiêm trọng xảy ra tại thị trấn Vang Vieng vào tháng 11/2024. Theo thông tin từ phía Australia, các tội danh dự kiến chỉ có mức án tối đa một năm tù cùng khoản tiền phạt khoảng 1.600 AUD (tương đương hơn 27 triệu đồng), điều mà chính quyền Canberra cho là không tương xứng với hậu quả thảm khốc.
Chi tiết vụ việc và phản ứng từ gia đình nạn nhân
Vụ ngộ độc methanol đã cướp đi sinh mạng của 6 du khách nước ngoài, trong đó có hai công dân Australia là Bianca Jones và Holly Morton-Bowles, cả hai đều 19 tuổi. Các nạn nhân đã uống đồ uống nhiễm methanol tại nhà nghỉ Nana Backpackers ở Vang Vieng trong chuyến du lịch bụi. Ngoài ra, vụ việc còn khiến một phụ nữ Anh, một nam du khách Mỹ và hai phụ nữ Đan Mạch thiệt mạng.
Ông Shaun Bowles, cha của Holly Morton-Bowles, chia sẻ với đài 2GB rằng gia đình vô cùng đau đớn khi biết tin các cáo buộc dự kiến. "Đó là tin tức khiến chúng tôi suy sụp. Đây hoàn toàn không phải kết quả mà gia đình mong đợi", ông nói. Theo ông Bowles, những người bị truy tố được cho là liên quan đến việc sản xuất loại vodka nghi nhiễm methanol. Tuy nhiên, gia đình nạn nhân vẫn chưa tin rằng họ mới là những người thực sự phải chịu trách nhiệm. "Có quá nhiều thông tin mâu thuẫn xuất hiện trong suốt quá trình điều tra, rất khó xác định chính xác ai là người có lỗi", ông nói thêm.
Ông Mark Jones, cha của Bianca Jones, cũng chỉ trích mức truy tố dự kiến. "Không thể chấp nhận việc cái chết của con gái tôi, người bạn thân Holly và ba phụ nữ khác chỉ dẫn đến mức án tối đa một năm tù cùng khoản tiền phạt 1.600 AUD", ông nói với ABC. Bà Michelle Jones, mẹ của Bianca, cho rằng các mức truy tố này khiến gia đình cảm thấy "như thể mạng sống của các con chẳng có ý nghĩa gì". Bà cũng cảnh báo du khách cân nhắc kỹ trước khi đến Lào và khuyến cáo chỉ nên sử dụng đồ uống đóng chai hoặc đóng lon còn nguyên niêm phong.
Phản ứng từ chính phủ Australia và các biện pháp ngoại giao
Ngoại trưởng Australia Penny Wong nhấn mạnh Chính phủ nước này "rất thất vọng và bất bình". Trong tuyên bố ngày 17/7, bà khẳng định các cáo buộc cần "phản ánh đúng mức độ nghiêm trọng của thảm kịch". Đặc phái viên Pablo Kang, người được bổ nhiệm để thúc đẩy tiến triển của cuộc điều tra, đã lên đường tới Lào trong ngày 17/7. Ông sẽ trực tiếp chuyển tới giới chức Lào quan điểm phản đối của Australia và nhấn mạnh kỳ vọng về một cuộc điều tra mang lại công lý cho Holly, Bianca cùng các nạn nhân khác.
Ngoại trưởng Penny Wong cũng khẳng định sẽ tiếp tục nêu vấn đề này tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN ở Manila vào tuần tới. Bộ trưởng Y tế Australia Mark Butler cho biết Chính phủ sẽ theo dõi sát cuộc họp báo của giới chức Lào về vụ việc. "Không ai có thể tưởng tượng hết nỗi đau mà các gia đình đang phải trải qua. Trái tim chúng tôi như tan vỡ thêm một lần nữa", ông nói, đồng thời tiết lộ Australia từng đề nghị hỗ trợ Lào nguồn lực để tiến hành một cuộc điều tra toàn diện nhưng đề xuất này đã bị từ chối. Bộ trưởng nhấn mạnh "không thể có bất kỳ sự nhầm lẫn nào về kỳ vọng của chúng tôi" và Australia sẽ tiếp tục thúc giục phía Lào truy cứu trách nhiệm thực sự, đưa ra những cáo buộc đủ sức răn đe.
Bối cảnh Vang Vieng: Từ thiên đường tiệc tùng đến điểm đến sinh thái
Vang Vieng, thị trấn du lịch nằm ở phía Bắc Lào, cách thủ đô Vientiane khoảng 130 km, từ lâu đã nổi tiếng với khách du lịch bụi phương Tây. Với địa hình núi đá vôi, sông suối và nhiều hoạt động thể thao mạo hiểm, nơi đây từng được xem là điểm dừng chân không thể bỏ qua khi đến Lào. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển, Vang Vieng dần gắn với hình ảnh của một "thị trấn tiệc tùng" với rượu giá rẻ và ma túy tràn lan, dẫn đến nhiều vụ tai nạn chết người.
Từ năm 2012, chính quyền Lào đã thay đổi định hướng phát triển Vang Vieng, đóng cửa nhiều quán bar giá rẻ và chuyển hướng xây dựng nơi đây thành điểm đến sinh thái, nghỉ dưỡng và du lịch mạo hiểm. Hiện nay, Vang Vieng cùng vùng núi xung quanh nổi tiếng với các hoạt động ngoài trời như chèo kayak, đi bộ đường dài, dù lượn, đi phao trên sông và leo núi. Tuy nhiên, sau vụ ngộ độc methanol gây chấn động, thị trấn du lịch này rơi vào cảnh vắng lặng, du khách trở nên dè dặt hơn khi lựa chọn điểm đến.
