Bác sĩ dinh dưỡng chỉ ra thực phẩm vàng bảo vệ gan thận khi thời tiết chuyển lạnh
Giữa mùa xuân, nhiệt độ ngoài trời thường giảm mạnh vào ban đêm và sáng sớm, khiến cơ thể phản ứng bằng cách co mạch ngoại vi nhằm hạn chế thất thoát nhiệt. Sự thay đổi đột ngột này làm tăng nhu cầu chuyển hóa năng lượng để duy trì thân nhiệt ổn định, đặt áp lực lớn hơn lên gan và thận trong quá trình chuyển hóa và đào thải chất độc.
ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng, chuyên khoa Dinh dưỡng - Tiết chế tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, khẳng định đây là thời điểm mỗi người cần ưu tiên bổ sung thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, chất xơ và vi chất vào khẩu phần ăn hàng ngày để hỗ trợ sức khỏe cho các cơ quan quan trọng này.
Mè đen: Thực phẩm đa năng cho gan và hệ tiêu hóa
Mè đen chứa một lượng lớn axit béo không bão hòa, vitamin E, canxi và các hợp chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào gan khỏi stress oxy hóa đồng thời hỗ trợ ổn định chức năng mạch máu và hệ xương khớp. Loại hạt này còn có tác dụng nhuận tràng, phòng ngừa táo bón, đặc biệt hữu ích khi thời tiết lạnh khiến nhiều người uống ít nước và giảm vận động.
Người trưởng thành có thể sử dụng từ 15 đến 30 gram mè đen mỗi ngày, tương đương với 1-2 thìa canh, để tránh dư thừa calo và không gây rối loạn tiêu hóa.
Hạt dẻ: Cung cấp năng lượng bền vững và giảm mệt mỏi
Hạt dẻ giàu tinh bột, vitamin nhóm B và chất xơ, cung cấp nguồn năng lượng ổn định cho cơ thể. Vitamin nhóm B tham gia tích cực vào quá trình chuyển hóa năng lượng, giúp giảm cảm giác mệt mỏi khi thời tiết thay đổi. Khoáng chất kali trong hạt dẻ cũng tốt cho sức khỏe tim mạch.
Ăn hạt dẻ 2-3 lần mỗi tuần, tùy theo nhu cầu năng lượng cá nhân, có thể giúp duy trì thân nhiệt ổn định trong những ngày lạnh giá.
Khoai mỡ: Bảo vệ dạ dày và hỗ trợ tiêu hóa
Khoai mỡ chứa chất nhầy tự nhiên (mucin) và chất xơ hòa tan, có tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày và hỗ trợ tiêu hóa. Thực phẩm này đặc biệt phù hợp với người có dạ dày nhạy cảm hoặc dễ bị đầy bụng, khó tiêu khi thời tiết trở lạnh.
Khoai mỡ hấp hoặc hầm xương còn cung cấp carbohydrate hấp thu chậm, giúp duy trì năng lượng ổn định và hạn chế tình trạng hạ đường huyết. Tuy nhiên, người bị suy thận mạn cần kiểm soát liều lượng khoảng 100-150 gram mỗi bữa, vì hàm lượng kali trong khoai mỡ có thể gây quá tải cho thận nếu tích tụ nhiều.
Lời khuyên toàn diện từ bác sĩ dinh dưỡng
Ngoài ba loại thực phẩm chính trên, bác sĩ Tùng khuyến nghị bổ sung tỏi, nghệ, bưởi, việt quất, quả hạch và ngũ cốc nguyên hạt để cung cấp thêm chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa, hỗ trợ sức khỏe gan. Uống đủ nước mỗi ngày, ưu tiên nước ấm khi trời lạnh, giúp loại bỏ độc tố và tăng cường chức năng gan, thận.
Đồng thời, cần hạn chế các loại nước ngọt đóng chai, thức uống nhiều đường, thức ăn giàu chất béo, đường, muối và thực phẩm chế biến sẵn. Bác sĩ Tùng nhấn mạnh không nên uống rượu để giữ ấm cơ thể, vì rượu bia giải phóng chất độc hại gây tổn thương gan và tăng nguy cơ xơ gan.
Để giảm nguy cơ mắc bệnh lý về gan thận, cần kết hợp lối sống lành mạnh với dinh dưỡng khoa học. Duy trì thói quen tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, tổng cộng 150 phút mỗi tuần, giúp kiểm soát cân nặng và cải thiện nồng độ men gan.
Bác sĩ Duy Tùng cũng khuyên người dân nên khám sức khỏe và kiểm tra định kỳ để phòng ngừa suy gan và thận. Từ đó, bác sĩ có thể tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp, bổ sung vitamin, khoáng chất và các tinh chất thiên nhiên như chiết xuất cây kế sữa (s.marianum) và wasabia japonica, hỗ trợ kiểm soát tế bào kupffer trong gan, tăng khả năng giải độc và hạ men gan.
