Cả nhà nhập viện vì ngộ độc thực phẩm: Thủ phạm là chiếc khăn rửa bát cũ kỹ
Sau bữa trưa Chủ nhật, cả gia đình bà Lâm (58 tuổi, Trung Quốc) lần lượt ôm bụng đau quằn quại, nôn ói và tiêu chảy. Đứa cháu nhỏ còn sốt cao không hạ, buộc họ phải nhập viện khẩn cấp. Kết quả chẩn đoán cho thấy họ bị ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn, và thủ phạm bất ngờ được phát hiện: một chiếc khăn rửa bát cũ treo bên vòi nước.
Khi cơ quan kiểm soát dịch bệnh đến kiểm tra, xét nghiệm phát hiện lượng lớn vi khuẩn Escherichia coli (E.coli) và tụ cầu vàng Staphylococcus aureus bám dày đặc trên bề mặt vải. Chủ nhà cho biết chiếc khăn này đã dùng nhiều tháng, sau mỗi lần rửa chỉ được vắt sơ rồi treo lên. Họ nghĩ rằng việc dùng nước rửa chén hàng ngày sẽ giữ khăn sạch, nhưng chính suy nghĩ ấy đã biến nó thành ổ phát tán vi khuẩn nguy hiểm.
Những thói quen rửa bát tưởng vô hại nhưng cực kỳ nguy hiểm
Theo các chuyên gia vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm, nhiều thói quen rửa bát tưởng chừng vô hại có thể khiến bạn càng rửa càng bẩn, làm tăng nguy cơ bệnh đường ruột và ảnh hưởng sức khỏe lâu dài. Dưới đây là những sai lầm phổ biến cần tránh.
Khăn rửa bát lâu không thay: Bẩn hơn cả bồn cầu
Báo cáo Vệ sinh Gia đình Trung Quốc năm 2010 từng công bố số liệu cho thấy khăn lau bếp là vật dụng bẩn thứ ba trong nhà, chỉ sau gioăng cao su phòng tắm và tủ lạnh. Một khảo sát trên hơn 50.000 chiếc khăn tại Bắc Kinh và Thượng Hải cho thấy tổng số vi khuẩn có thể lên tới 1,776 tỷ vi khuẩn mỗi centimet vuông.
Phần lớn là vi khuẩn cơ hội gây bệnh, bao gồm E.coli, tụ cầu vàng, Salmonella và Listeria. Khi xâm nhập cơ thể, chúng có thể gây tiêu chảy cấp, nhiễm trùng đường ruột, và biến chứng nặng ở trẻ nhỏ, người cao tuổi.
Nhiều người chuyển sang dùng miếng bọt biển vì nghĩ sạch hơn, nhưng cấu trúc xốp nhiều lỗ của bọt biển lại giữ nước và vụn thức ăn rất tốt, tạo môi trường lý tưởng cho vi sinh vật sinh sôi. Nghiên cứu của Tổ chức Vệ sinh Quốc gia Mỹ cho thấy trung bình 10 centimet vuông bọt biển có thể chứa tới 360 triệu vi sinh vật, trong khi vành bồn cầu chỉ khoảng 515 vi sinh vật trên cùng diện tích.
Ngay cả khi dùng nước rửa chén, cồn hay quay lò vi sóng để khử trùng, lượng vi khuẩn trong bọt biển cũng chỉ giảm khoảng 60%. Giải pháp hiệu quả hơn là thay mới thường xuyên và phân khu rõ ràng: khăn rửa bát không nên dùng để lau bàn hay lau bếp.
Thớt đầy vết dao: Nơi vi khuẩn âm thầm trú ngụ
Ít gia đình chú ý vệ sinh thớt đúng cách, thường chỉ rửa qua nước rồi dựng lên phơi khô. Với thớt gỗ, cấu trúc sợi dễ hút ẩm khiến các vết dao trở thành nơi tích tụ cặn bẩn. Thí nghiệm cho thấy thớt gỗ dùng trên hai năm có thể chứa từ 4.000 đến 20.000 khuẩn lạc mỗi centimet vuông.
Thớt tre ghép từ nhiều thanh bằng keo ép nhiệt cũng tiềm ẩn nguy cơ, vì các khe nối là nơi vi khuẩn dễ ẩn náu mà việc rửa thông thường khó làm sạch triệt để.
Chuyên gia khuyến nghị nên có ít nhất hai thớt, một cho thực phẩm sống và một cho thực phẩm chín. Sau mỗi lần sử dụng cần rửa sạch, khử trùng và dựng đứng nơi thoáng gió để khô hoàn toàn. Khi mua, nên chọn thớt nguyên khối ít mối ghép hoặc thớt nhựa thực phẩm đạt tiêu chuẩn. Thớt inox hoặc kính có khả năng hạn chế vi khuẩn tốt hơn nhưng thao tác dao có thể kém thuận tiện.
Bát đĩa rửa xong chồng lên nhau: Vi khuẩn tăng gấp hàng chục lần
Nhiều gia đình có thói quen xếp chồng bát đĩa ướt vào tủ, tạo điều kiện cho nước đọng và cặn thức ăn sót lại trở thành môi trường nuôi cấy vi khuẩn. Thử nghiệm của Viện Nghiên cứu Thiết bị Điện quốc gia Trung Quốc cho thấy bộ bát đĩa được dựng đứng có khoảng 8.000 đơn vị khuẩn lạc trên mỗi bộ, trong khi bát đĩa chồng lên nhau lên tới 560.000 đơn vị, cao gấp 70 lần.
Các vi khuẩn như E.coli và Salmonella nếu xâm nhập có thể gây viêm dạ dày ruột cấp với triệu chứng tiêu chảy, nôn ói, mất nước. Trong môi trường ẩm kéo dài, nấm mốc có thể sinh độc tố aflatoxin, một chất có nguy cơ gây ung thư. Ngoài ra, bát đĩa ẩm còn có thể là trung gian lây truyền vi khuẩn Helicobacter pylori, tác nhân liên quan đến viêm loét và ung thư dạ dày.
Khi độ ẩm trong tủ bát vượt 70%, chỉ sau ba ngày số lượng bào tử nấm mốc có thể tăng 400 lần. Vì vậy, bát đĩa sau khi rửa nên lau khô hoặc để ráo nước hoàn toàn rồi mới cất, tốt nhất là dựng đứng.
Chỉ rửa trong bát, bỏ quên đáy bát: Nguy cơ lây nhiễm chéo
Một thói quen phổ biến khác là chỉ chà rửa lòng bát mà quên phần đáy. Trong quá trình sử dụng, đáy bát tiếp xúc với tay, mặt bàn, kệ bếp nên vẫn có thể nhiễm bẩn. Nếu không rửa sạch, khi chồng lên nhau sẽ tạo lây nhiễm chéo giữa đáy bát này và lòng bát kia. Do đó, việc rửa bát cần làm sạch toàn diện cả trong lẫn ngoài.
Vệ sinh nhà bếp: Bảo vệ sức khỏe từ những điều nhỏ nhặt
Ung thư không chỉ đến từ những yếu tố "to tát". Nhiều nghiên cứu dịch tễ học cho thấy phơi nhiễm lâu dài với vi khuẩn, nấm mốc và độc tố thực phẩm có thể làm tăng nguy cơ viêm mạn tính, từ đó liên quan đến nhiều bệnh lý nghiêm trọng. Giữ gìn vệ sinh nhà bếp không phải chuyện nhỏ. Đôi khi, thay một chiếc khăn rửa bát hay đổi cách xếp bát đĩa cũng là cách âm thầm bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Nguồn và ảnh: Sohu Theo Mỹ Diệu
