Nép mình bên dòng sông Thom hiền hòa, làng nghề chỉ xơ dừa An Thạnh thuộc xã Mỏ Cày, tỉnh Vĩnh Long, đã tồn tại hơn 40 năm kể từ khi hình thành vào những năm 1980. Khởi đầu từ nghề thủ công nhỏ lẻ, nơi đây nay đã trở thành vùng sản xuất chỉ xơ dừa lớn nhất miền Tây Nam Bộ.
Không khí lao động nhộn nhịp từ sáng sớm
Mỗi sáng sớm, ghe xuồng chở đầy dừa khô lại nối đuôi nhau cập bến các cơ sở ven sông. Tiếng máy nổ, tiếng cào xơ, tiếng người gọi nhau làm việc tạo nên không khí nhộn nhịp kéo dài suốt cả ngày. Sau khi được đưa lên bờ, dừa khô sẽ qua công đoạn tách vỏ bằng dao sắt cố định trên trụ gỗ. Chỉ với vài động tác nhanh gọn, người thợ đã tách rời phần sọ và vỏ để tiếp tục đưa vào khâu đánh tơi, phơi nắng rồi kéo sợi.
Thu nhập ổn định từ nghề truyền thống
Anh Trần Quốc Đạt, một lao động gắn bó với nghề gần 8 năm, cho biết công việc tuy khá cực nhưng đổi lại thu nhập ổn định. “Ngày nào làm đều tay cũng kiếm được khoảng 250.000-280.000 đồng, đủ lo cho gia đình nên bà con ai cũng phấn khởi”, anh Đạt chia sẻ. Dọc những bãi phơi rộng ven sông Thom, hàng chục lao động liên tục đảo xơ dừa dưới cái nắng gay gắt miền Tây để sợi đạt độ khô chuẩn. Công đoạn này quyết định chất lượng chỉ thành phẩm trước khi đưa vào máy đánh sợi.
Quy trình sản xuất và sản lượng lớn
Từ những mẻ xơ dừa khô, các hệ thống máy móc chuyên dụng sẽ tạo ra những cuộn chỉ bền chắc phục vụ sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ và xuất khẩu. Thành phẩm hiện được tiêu thụ mạnh ở cả thị trường trong nước lẫn quốc tế. Theo địa phương, toàn xã hiện có hơn 90 cơ sở sản xuất lớn nhỏ hoạt động thường xuyên. Bình quân mỗi cơ sở cho ra từ 3-4 tấn chỉ ướt mỗi ngày; riêng các xưởng lớn với hàng chục nhân công còn đạt sản lượng cao hơn nhiều lần.
Niềm vui của người lao động
Chị Nguyễn Ngọc Hân, công nhân phụ trách phơi xơ dừa, cho hay những ngày nắng đẹp, mọi người gần như làm việc liên tục để kịp tiến độ đơn hàng. “Cực nhưng vui vì có việc ổn định quanh năm, không phải đi làm xa”, chị Hân nói. Không chỉ mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân, làng nghề chỉ xơ dừa An Thạnh còn góp phần giữ gìn nét lao động truyền thống của vùng quê ven sông Thom.
Hơn 40 năm giữ lửa nghề
Sau hơn 4 thập kỷ, ngọn lửa nghề nơi đây vẫn nhộn nhịp mỗi ngày, tiếp tục biến những vỏ dừa tưởng chừng bỏ đi thành nguồn sinh kế bền vững cho hàng ngàn lao động miền Tây. Làng nghề không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là điểm sáng trong phát triển kinh tế nông thôn.
