Hưng Yên tất bật chế biến đặc sản cá nướng Thái Xuyên phục vụ Tết Nguyên đán
Những ngày tháng Chạp, không khí tại xã Đông Thái Ninh, tỉnh Hưng Yên trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Người dân nơi đây tất bật với công việc tát ao, kéo cá và đỏ lửa than hồng để nướng cá Thái Xuyên, một đặc sản truyền thống được săn đón dịp Tết đến xuân về. Từ món ăn dân dã của vùng quê Thái Xuyên, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình (cũ), nay thuộc Hưng Yên, cá nướng đã trở thành biểu tượng ẩm thực không thể thiếu trong những ngày lễ trọng.
Quy trình chế biến kỳ công và tỉ mỉ
Để làm ra món cá nướng Thái Xuyên trứ danh đòi hỏi cả một quá trình kỳ công, từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến tẩm ướp và nướng trên than hồng hàng giờ đồng hồ. Cá dùng để nướng thường là trắm cỏ hoặc trắm đen với trọng lượng tối thiểu 3kg, được nuôi bằng cỏ tự nhiên thay vì cám công nghiệp để đảm bảo thịt cá chắc, thơm và không bị nhão khi nướng.
Theo chị Nguyễn Thị Kim Thúy, người có thâm niên gần chục năm trong nghề, gia vị chiếm tới 40% độ thơm ngon của món cá. Các gia vị chính bao gồm nước mắm Diêm Điền, hạt thì là, hạt tiêu bắc, nghệ và riềng. Cá sau khi được mổ bụng, bỏ đầu và ruột, sẽ được chia thành từng khúc và ướp với hỗn hợp gia vị trong khoảng một giờ.
Bí quyết nướng cá truyền thống
Kẹp cá được làm từ cật tre già, và cá được nướng trên than củi nhãn để giữ hương vị thơm ngon nhất. Giàn thiêu dùng để nướng cá cao hơn 1m, rộng tương đương, giúp lửa không bén lên thân cá. Quá trình nướng kéo dài từ 9 đến 13 tiếng, đòi hỏi người thợ phải liên tục kiểm tra và trở đều tay để đảm bảo than cháy đượm và cá chín từ từ, không bị cháy.
Bà Đào Thị Toan, một người có kinh nghiệm nướng cá tại Thái Xuyên, chia sẻ: "Nói thì đơn giản, nhưng khi làm rất cầu kỳ và tỉ mẩn. Ai không kiên nhẫn sẽ không thể làm được." Điểm đặc biệt là cá phải được nướng bằng than hoa đốt từ củi nhãn, giúp món cá có hương thơm hấp dẫn và giữ được lâu hơn.
Từ món ăn dân dã đến đặc sản được săn đón
Trước đây, cá nướng Thái Xuyên chỉ được chế biến vào dịp lễ Tết hoặc khi nhà có việc đại sự, với tâm niệm "không cá nướng phi thành cỗ". Tuy nhiên, những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế và nhu cầu tìm về giá trị truyền thống, món ăn này đã trở thành đặc sản được nhiều người săn tìm và đặt mua, đặc biệt là vào dịp Tết Nguyên đán, với giá thành khoảng 450.000 đồng/kg.
Sau khi nướng xong, cá có màu vàng ruộm tự nhiên, được bày ra đĩa và trang trí cùng đinh lăng, xà lách, tía tô, tạo nên một món ăn vô cùng hấp dẫn. Nước chấm đi kèm phải là nước mắm Diêm Điền mới đúng vị, tôn lên hương vị thơm ngon, cay cay của riềng, ớt và béo ngậy của mỡ cá trắm.
Nhờ sự kết hợp giữa bí quyết gia truyền và sự tỉ mỉ trong từng công đoạn, cá nướng Thái Xuyên không chỉ là một món ăn mà còn là một phần văn hóa ẩm thực độc đáo của người dân Hưng Yên, góp phần làm phong phú thêm bữa cơm ngày Tết của nhiều gia đình Việt.
