Chùm ngây (Moringa oleifera) có nguồn gốc từ Ấn Độ, được người dân nơi đây sử dụng như thực phẩm giàu dinh dưỡng. Tại Việt Nam, loại cây này mọc nhiều ở miền Trung và miền Nam, thậm chí mọc tự nhiên tại một số khu vực. Tuy nhiên, ít ai biết rằng tại Ấn Độ, chùm ngây được ví như 'báu vật quốc gia' hay 'cây kỳ diệu' bởi hầu hết các bộ phận đều có giá trị sử dụng.
Giá trị dinh dưỡng vượt trội của chùm ngây
Từ thân, lá, hoa, quả, hạt đến rễ chùm ngây đều chứa nhiều dưỡng chất và khoáng chất quan trọng. Đặc biệt, lá và quả non giàu chất xơ, canxi, magie, sắt cùng các vitamin A, B6 và C. Nhờ khả năng thích nghi tốt, dễ trồng, sinh trưởng nhanh và năng suất cao, chùm ngây được đưa vào các chương trình hỗ trợ dinh dưỡng quốc tế, góp phần cải thiện tình trạng thiếu lương thực tại một số khu vực châu Phi.
Hạt chùm ngây – 'mỏ vàng' dinh dưỡng
Trong số các bộ phận, hạt chùm ngây là sản phẩm được quan tâm nhất. Tại Ấn Độ, hạt chùm ngây là thực phẩm quen thuộc nhờ hàm lượng dinh dưỡng cao. Hạt non có thể ăn trực tiếp hoặc chế biến thành nhiều món. Khi già, hạt được tách vỏ, phơi khô, nghiền nhỏ để bảo quản lâu dài. Ngoài thực phẩm, hạt chùm ngây còn được khai thác sản xuất bột dinh dưỡng, thực phẩm bổ sung và sản phẩm chăm sóc sức khỏe.
Cơn sốt chùm ngây tại Trung Quốc
Không chỉ Việt Nam và Ấn Độ, chùm ngây từng tạo cơn sốt tại Trung Quốc sau khi được trồng từ năm 2014. Hạt chùm ngây được quảng bá với ưu điểm giàu protein, chất xơ, canxi và ít chất béo. Có thời điểm, giá hạt chùm ngây tại Trung Quốc vượt 600 Nhân Dân Tệ/kg, tương đương hơn 2 triệu đồng/kg. Dù hiện nay giá đã giảm, chùm ngây vẫn được đánh giá có tiềm năng nhờ sinh trưởng mạnh, giá trị dinh dưỡng cao và nhiều hướng khai thác kinh tế.
Từ một loại cây quen thuộc ở nhiều vùng quê Việt Nam, chùm ngây đang dần được nhìn nhận như 'kho báu xanh' với giá trị vượt xa vẻ ngoài giản dị.
Cách sử dụng chùm ngây cho người bệnh tiểu đường
Tiến sĩ Chanchal Sharma hướng dẫn một số cách thêm chùm ngây vào chế độ ăn uống, đặc biệt đối với người mắc tiểu đường:
- Hạt chùm ngây: Có thể ăn sống, rang hoặc xay thành bột thêm vào thức ăn hoặc đồ uống.
- Bột lá chùm ngây: Thêm vào sinh tố, nước trái cây hoặc sữa chua để tăng cường dinh dưỡng và điều chỉnh lượng đường trong máu.
- Trà chùm ngây: Ngâm lá chùm ngây khô trong nước nóng vài phút để tạo thức uống sảng khoái, tốt cho sức khỏe.
- Nấu ăn: Thêm lá chùm ngây vào súp, món hầm hoặc món xào như rau xanh.
Trúc Chi (t/h)
