Đầu tháng 5, bộ phim điện ảnh "Heo 5 móng" trở thành một trong những cái tên đáng chú ý nhất tại phòng vé Việt Nam. Không chỉ gây ấn tượng bởi yếu tố kinh dị, tác phẩm còn khai thác chất liệu dân gian về đời sống tín ngưỡng của người Khmer khu vực Nam Bộ.
Ngôi chùa hơn 400 năm tuổi
Theo nhà sản xuất, bộ phim lấy cảm hứng từ truyền thuyết về heo có 5 móng tại chùa Dơi (trước đây thuộc Sóc Trăng, nay là thành phố Cần Thơ). Sau khi công chiếu, đoàn làm phim đã có chuyến viếng thăm ngôi chùa này. Chùa Dơi, còn được gọi là chùa Mã Tộc hoặc Mahatup, tọa lạc tại phường Phú Lợi, thành phố Cần Thơ, gắn liền với quần thể kiến trúc tiêu biểu về tín ngưỡng của dân tộc Khmer.
Chùa được xây dựng vào năm 1569, theo Phật giáo Nam tông. Đây là ngôi chùa duy nhất thờ Phật Thích Ca của dân tộc Khmer Nam Bộ tại tỉnh. Sau trận hỏa hoạn vào năm 2007, chánh điện chùa được phục dựng và khánh thành vào năm 2010.
Kiến trúc độc đáo và hệ sinh thái đa dạng
Ban đầu, chùa Dơi chỉ được xây dựng đơn giản từ tre và mái lá. Qua nhiều lần trùng tu, chùa trở nên khang trang như ngày nay. Khu vực chánh điện được bao quanh bởi rừng cây sao, dầu cổ thụ, trở thành nơi trú ẩn của hàng nghìn con dơi, chủ yếu là dơi quạ và dơi ngựa. Đây chính là nguồn gốc của tên gọi ngôi chùa.
Tổng diện tích chùa khoảng 4 ha. Kiến trúc chánh điện vẫn giữ được nét độc đáo của hệ thống cấu trúc cấp mái, gồm 3 cấp, mỗi cấp chia thành 3 nếp. Phía sau chùa là nghĩa địa heo 5 móng – loài vật được quan niệm là kém may mắn. Năm 1989, con heo 5 móng đầu tiên được người dân thả vào chùa, sống khoảng 10 năm và khi mất nặng khoảng 400 kg.
Ngoài chánh điện, chùa Dơi còn có các kiến trúc đặc trưng của người Khmer như Sala (hội trường cúng lễ), tăng xá (nơi nghỉ ngơi của các vị sư), các bảo tháp và miếu bà Đen để người dân đến cầu nguyện. Các buổi sinh hoạt cộng đồng và lễ hội truyền thống của người Khmer đều được tổ chức tại đây.
Giá trị văn hóa và tâm linh
Trên nếp mái được đắp tượng rồng Khmer, đầu rồng dạng kép nằm ở các góc đao của mái, thân rồng uốn cong lên như những ngọn lửa. Sự kết hợp giữa đầu, thân và đuôi rồng tạo nên hình ảnh những chiếc thuyền đua đang bơi. Mặt ngoài của chùa cũng được trang trí các hình đắp nổi, tượng tròn hoặc chạm khắc, thể hiện các hình tượng Rea-hu (Hổ phù), tiên nữ, nữ thần Kayno, Chằn, Krud...
Năm 1999, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận chùa Dơi là di tích lịch sử cấp quốc gia. Khu vực cửa sổ bên hông chùa thường được các chư tăng ngồi đọc sách. Phía trên các cột là tượng đắp nổi mô tả cảnh tiên nữ Khmer chắp tay hành lễ.
Theo Phật giáo Nam tông Khmer, trong lễ nhập hạ, các vị chư tăng phải nhập hạ theo lời dạy của Phật trong 3 tháng mùa mưa. Thời gian này tập trung cho việc hành đạo, nhất là tu tập thiền định. Đến thời điểm cuối năm, du khách đến chiêm bái sẽ nhìn thấy các chư tăng tự tay khiêng những bao lúa vừa thu hoạch.
Chánh điện được xây trên nền cao hơn mặt đất tự nhiên khoảng 1 m, có chiều dài gần 20 m, rộng hơn 10 m. Bốn đầu mái chánh điện chạm trổ hình rắn Naga, được nâng đỡ bởi hàng cột cứng chắc. Bên ngoài chánh điện đặt tượng Phật Thích Ca bằng đá nguyên khối cao 1,5 m, ngự trên tòa sen.
Khắp trên các bức tường là tranh miêu tả cuộc đời Đức Phật từ lúc ra đời cho đến khi khai minh và nhập niết bàn. Đặc biệt, chùa còn lưu giữ các bộ kinh ghi trên lá cây thốt nốt cùng những hiện vật quý hiếm mang giá trị đặc sắc về văn hóa tín ngưỡng của vùng đất Nam Bộ.
Điểm đến du lịch tâm linh hấp dẫn
Năm 2013 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi khu du lịch chùa Dơi chính thức được đưa vào hoạt động, tạo điều kiện thuận lợi cho du khách thập phương đến tham quan và chiêm bái. Để đến chùa, từ trung tâm Sóc Trăng (cũ), du khách di chuyển đến đường Lê Hồng Phong, rẽ phải vào đường Văn Ngọc Chính khoảng 1 km là tới.
Theo thống kê trên Box Office Vietnam, phim điện ảnh "Heo 5 móng" đã chạm mốc doanh thu hơn 113 tỷ đồng vào ngày 10/5. Bộ phim thuộc thể loại kinh dị, kể về truyền thuyết Cô Năm Hợi, với sự tham gia của Võ Tấn Phát và Trần Ngọc Vàng đóng chính, cùng Ốc Thanh Vân, Thanh Thủy và Nhật Ý.
