Người Hưng Yên tất bật chế biến đặc sản cá nướng Thái Xuyên phục vụ Tết
Những ngày cuối năm, không khí tại xã Đông Thái Ninh, tỉnh Hưng Yên trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Người dân nơi đây đang tất bật với công việc chế biến món cá nướng Thái Xuyên, một đặc sản truyền thống được săn đón mỗi dịp Tết đến xuân về. Từ món ăn dân dã của vùng quê Thái Xuyên xưa, nay thuộc Hưng Yên, cá nướng đã trở thành biểu tượng ẩm thực không thể thiếu trong những ngày lễ trọng.
Quy trình kỳ công từ khâu chọn cá đến nướng
Để làm ra món cá nướng Thái Xuyên trứ danh, người thợ phải trải qua một quá trình tỉ mỉ và kỳ công. Cá được lựa chọn kỹ lưỡng, thường là trắm cỏ hoặc trắm đen với trọng lượng tối thiểu 3kg. Chị Nguyễn Thị Kim Thúy, người có thâm niên gần chục năm trong nghề, chia sẻ rằng gia đình chị hợp đồng từ đầu năm với các hộ nuôi, chỉ cho cá ăn cỏ để đảm bảo thịt cá chắc, thơm và không bị nhão khi nướng.
Gia vị đóng vai trò quan trọng, chiếm tới 40% độ thơm ngon của món ăn. Các nguyên liệu chính bao gồm nước mắm Diêm Điền, hạt thì là, hạt tiêu bắc, nghệ và riềng. Cá sau khi được làm sạch, chia khúc, sẽ được ướp với hỗn hợp gia vị này trong khoảng một giờ đồng hồ để ngấm đều.
Bí quyết nướng cá trên than củi nhãn
Một trong những yếu tố then chốt tạo nên hương vị đặc biệt của cá nướng Thái Xuyên là việc sử dụng than củi nhãn. Bà Đào Thị Toan, một nghệ nhân có kinh nghiệm, giải thích rằng củi nhãn cho lửa đượm, giúp cá có hương thơm hấp dẫn và bảo quản được lâu hơn. Cá được kẹp bằng tre cật già, đặt trên giàn thiêu cao hơn 1m để tránh lửa bén trực tiếp.
Quá trình nướng đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mẩn. Người thợ phải liên tục trở đều tay những kẹp cá trong suốt 9 đến 13 giờ đồng hồ, đồng thời điều chỉnh lửa than sao cho đượm đều, không quá to cũng không quá nhỏ. Điều này giúp cá chín từ từ, seo lại mà không bị cháy, tạo nên màu vàng ruộm tự nhiên và thịt mềm bên trong.
Từ món ăn dân dã đến đặc sản được săn đón
Trước đây, cá nướng Thái Xuyên thường được chế biến vào dịp lễ Tết hoặc các sự kiện quan trọng trong gia đình, với quan niệm "không cá nướng phi thành cỗ". Ngày nay, cùng với sự phát triển kinh tế và nhu cầu tìm về giá trị truyền thống, món ăn này đã trở thành đặc sản được nhiều người săn tìm, đặc biệt là vào dịp Tết Nguyên đán.
Giá thành của cá nướng Thái Xuyên hiện nay khoảng 450.000 đồng/kg, phản ánh sự kỳ công trong chế biến và chất lượng đảm bảo. Khi thưởng thức, cá thường được bày biện cùng đinh lăng, xà lách và tía tô, chấm với nước mắm Diêm Điền để tôn lên vị thơm ngon đậm đà.
Sự tất bật của người dân Hưng Yên trong những ngày này không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường mà còn góp phần gìn giữ và phát huy một nét văn hóa ẩm thực độc đáo, mang đậm bản sắc quê hương.
