Vì Sao Cần Đọc Nhãn Thực Phẩm Khi Mua Sắm Tết? Lời Khuyên Từ Chuyên Gia
Trong không khí nhộn nhịp của mùa Tết, việc mua sắm thực phẩm trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, nhiều người tiêu dùng thường bỏ qua một bước quan trọng: đọc nhãn thực phẩm. Bác sĩ Trần Nguyễn Quỳnh Loan, từ Trung tâm Giáo dục truyền thông dinh dưỡng thuộc Viện Dinh dưỡng, nhấn mạnh rằng không hiểu rõ sản phẩm mình ăn chứa gì có thể dẫn đến những lựa chọn thiếu lành mạnh. Người dùng dễ bị thu hút bởi các quảng cáo như "tốt cho sức khỏe", "ít béo", hay "bổ sung năng lượng", trong khi thực tế, những sản phẩm này có thể chứa lượng đường, muối cao bất ngờ.
Thực Phẩm Siêu Chế Biến: Mối Nguy Tiềm Ẩn Trong Dịp Tết
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí The Milbank Quarterly gần đây đã chỉ ra rằng thực phẩm siêu chế biến không đơn thuần là "kém lành mạnh". Chúng được thiết kế công nghiệp với mục đích thúc đẩy tiêu thụ lặp lại, tương tự như chiến lược của ngành thuốc lá. Nhóm tác giả từ Đại học Michigan, Duke và Harvard phát hiện rằng những sản phẩm này thường chứa "liều vừa đủ" đường tinh luyện và chất béo để kích thích não bộ, tăng cảm giác ngon miệng và khuyến khích sử dụng thường xuyên. Quá trình chế biến sâu còn làm tăng tốc độ hấp thụ, khuếch đại tác động sinh học lên cơ thể.
Thực phẩm siêu chế biến hiện diện rộng khắp trong cuộc sống hiện đại, từ đồ ăn nhanh, thực phẩm tiện lợi đến các nền tảng giao đồ ăn, khiến việc tránh tiếp xúc trở nên khó khăn, đặc biệt trong dịp Tết khi nhu cầu tiêu thụ tăng cao. Trong khi đó, các thông điệp tiếp thị thường nhấn mạnh yếu tố "lành mạnh", dễ tạo cảm nhận tích cực cho người tiêu dùng dù bản chất sản phẩm không thay đổi.
Hậu Quả Sức Khỏe Và Tầm Quan Trọng Của Việc Đọc Nhãn
Những đặc điểm này có thể ảnh hưởng đáng kể đến hành vi ăn uống, góp phần gia tăng gánh nặng bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tiểu đường và chi phí y tế, theo bác sĩ Loan. Đọc nhãn thực phẩm không chỉ giúp bạn lựa chọn thực phẩm lành mạnh hơn mà còn là một cách thực hành quyền được biết và được lựa chọn – những quyền cơ bản của người tiêu dùng. "Khi hiểu ý nghĩa của từng con số trên bao bì, người mua có thể so sánh, đánh giá và quyết định dựa trên thông tin thay vì cảm xúc", bác sĩ Loan chia sẻ.
Hướng Dẫn Đọc Nhãn Thực Phẩm Đúng Cách Trong Dịp Tết
Trong dịp Tết, khi nhu cầu mua bánh kẹo, nước ngọt và thực phẩm đóng gói tăng cao, người tiêu dùng nên chú ý đến ba thành phần chính: đường, natri (muối) và chất béo chuyển hóa. Dưới đây là một số lời khuyên cụ thể:
- Đường: Trên nhãn, tìm mục "Đường" hoặc "Sugars". Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị lượng đường tự do không vượt quá 10% tổng năng lượng mỗi ngày, và lý tưởng là dưới 5%. Ví dụ, một hộp nước ép táo 350 ml có thể chứa hơn 30 gram đường, trong khi một lon nước ngọt 330 ml chứa khoảng 34–35 gram, vượt mức khuyến nghị hàng ngày.
- Natri (Muối): Natri cần thiết cho cơ thể, nhưng tiêu thụ quá nhiều làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và bệnh tim mạch. Trẻ em chỉ cần khoảng 1.000–1.500 mg natri mỗi ngày tùy độ tuổi. Các sản phẩm như snack, mì ăn liền, đồ hộp thường có hàm lượng natri cao, vì vậy nên kiểm tra kỹ mục "Sodium" hoặc "Natri" trên bao bì.
- Chất Béo Chuyển Hóa: Chất béo chuyển hóa liên quan trực tiếp đến nguy cơ bệnh tim mạch sớm. Người mua nên đọc kỹ phần "Thành phần" để nhận diện các cụm như "dầu thực vật hydro hóa một phần" và ưu tiên sản phẩm ghi "0 g trans-fat" hoặc "không chứa chất béo chuyển hóa".
Xây Dựng Thói Quen Lành Mạnh Cho Cả Gia Đình
Theo các chuyên gia, đọc nhãn thực phẩm nên trở thành thói quen thường xuyên, không chỉ trong dịp Tết. Cha mẹ có thể hướng dẫn con cùng đọc và so sánh các sản phẩm cùng loại khi đi siêu thị, từ đó giúp trẻ hình thành tư duy lựa chọn dựa trên thông tin. Quan trọng hơn, trẻ học từ chính hành vi của người lớn. Khi cha mẹ ưu tiên thực phẩm ít đường, ít muối, không chứa chất béo chuyển hóa và chủ động đọc bảng dinh dưỡng trước khi mua, trẻ sẽ dần hình thành thói quen tương tự, góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài cho cả gia đình.
