Bảo quản bánh chưng Tết trong tủ lạnh: Cách tránh mốc và ngộ độc hiệu quả
Mỗi dịp Tết Nguyên đán, nhiều gia đình Việt Nam thường gói bánh chưng với số lượng lớn để thưởng thức trong suốt những ngày đầu năm. Tuy nhiên, thời tiết nóng ẩm đặc trưng của mùa xuân khiến bánh dễ bị mốc, thiu hoặc chua nếu không được bảo quản đúng cách. Bánh chưng chỉ giữ được hương vị tươi ngon nhất trong khoảng một tuần đầu, và thời gian sử dụng phụ thuộc rất nhiều vào phương pháp bảo quản.
Phương pháp bảo quản tối ưu trong tủ lạnh
Trao đổi với phóng viên, Phó giáo sư Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học - Công nghệ Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết bảo quản bánh chưng trong tủ lạnh là cách an toàn và hiệu quả nhất để hạn chế tình trạng hỏng bánh trong dịp Tết. Khi để bánh trong ngăn mát, nhiệt độ lý tưởng nên duy trì ở mức 5-10 độ C. Đối với trường hợp cần bảo quản lâu hơn, người dân có thể cho bánh vào ngăn đá để kéo dài thời gian sử dụng.
Tuy nhiên, việc bảo quản trong tủ lạnh cũng có nhược điểm là khiến bánh nhanh bị "lại gạo", trở nên cứng hơn so với bánh để ở môi trường tự nhiên. Vì vậy, khi sử dụng, bánh nên được hấp hoặc rán lại để đảm bảo độ mềm, dẻo và hương vị thơm ngon vốn có.
Những lưu ý quan trọng khi bảo quản
Ông Thịnh nhấn mạnh, không nên chờ đến khi bánh có dấu hiệu sắp hỏng mới cho vào tủ lạnh. Ngay sau khi bánh được luộc chín, rửa sạch, ép chặt và để nguội hoàn toàn, nếu chưa có nhu cầu sử dụng ngay, cần đưa bánh vào tủ lạnh càng sớm càng tốt. Nếu bảo quản đúng cách từ đầu, bánh chưng có thể giữ được chất lượng và giá trị dinh dưỡng lên tới 20 ngày.
Trong quá trình sắp xếp bánh vào tủ lạnh, bạn cần tránh làm rách lớp lá dong bên ngoài. Lá rách sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm mốc xâm nhập, khiến bánh dễ bị lên men chua cục bộ. Nếu không ăn hết một chiếc bánh, bạn chỉ nên bóc phần cần dùng, phần còn lại bọc kín bằng màng bọc thực phẩm, tránh để bánh trần sẽ nhanh khô, cứng và ám mùi thực phẩm khác trong tủ.
Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm và cách xử lý
PGS Thịnh cho biết thêm, khi bánh có các dấu hiệu bất thường như chảy nước, có mùi ôi, nhớt ở vỏ bánh thì tuyệt đối không nên luộc lại để ăn tiếp. Đây là dấu hiệu cho thấy vi khuẩn đã xâm nhập sâu vào bên trong, rất dễ gây ngộ độc thực phẩm.
Với bánh chưng bị mốc, dù chỉ ở một góc, người tiêu dùng không nên cắt bỏ phần hỏng rồi tiếp tục sử dụng phần còn lại. Bánh chưng là thực phẩm có tính mao mạch dẫn, khi một phần bị mốc, vi khuẩn và độc tố đã lan sang các phần khác dù chưa biểu hiện rõ bằng mắt thường. Độc tố aflatoxin do nấm mốc sinh ra có thể gây ngộ độc, đau bụng, tiêu chảy và ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe.
Mẹo phòng ngừa và chế biến đúng cách
Để bánh không bị mốc ngay từ đầu, các gia đình nên gói bánh với số lượng vừa phải, đủ dùng trong những ngày Tết. Trước khi bảo quản, bạn nên quấn bánh bằng màng bọc thực phẩm để hạn chế tiếp xúc với hơi nước trong tủ lạnh.
Ngoài ra, phương pháp hút chân không hiện nay cũng được nhiều gia đình áp dụng, giúp bảo quản bánh chưng lâu hơn, hợp vệ sinh và tránh côn trùng, bụi bẩn.
Bên cạnh khâu bảo quản, việc chế biến cũng đóng vai trò quan trọng. Lá dong cần được rửa sạch, để ráo hoặc trụng qua nước nóng; bánh sau khi luộc nên rửa sạch nhớt, ép chặt và treo nơi thoáng mát cho khô hoàn toàn. Gói bánh vừa tay, không quá chặt hoặc quá lỏng sẽ giúp bánh chín đều, dẻo ngon và để được lâu hơn trong những ngày Tết.
