Bánh quẩy, còn gọi là dầu cháo quẩy, là món ăn sáng quen thuộc của người Việt, thường ăn kèm phở, cháo hoặc sữa đậu nành. Ít ai biết rằng món bánh giòn rụm này đã tồn tại hơn 800 năm, gắn với một truyền thuyết nổi tiếng và ẩn chứa những bí quyết chế biến thú vị.
Nguồn gốc tên gọi bánh quẩy
Bánh quẩy có nguồn gốc từ Trung Quốc, xuất hiện từ thời nhà Tống. Theo giai thoại dân gian, hình dáng hai thanh bột dính liền nhau mô phỏng hai vợ chồng một vị gian thần, được người dân nặn và thả vào chảo dầu sôi để tỏ lòng căm phẫn. Tên gọi ban đầu là “quỷ bị chiên”, sau đọc chệch thành “quẩy”. Khi du nhập vào Việt Nam, món ăn được gọi là bánh quẩy hay dầu cháo quẩy, và hình dáng hai thanh bột dính liền vẫn được giữ nguyên như một dấu ấn lịch sử.
Vì sao bánh quẩy luôn có hai thanh bột dính nhau?
Ngoài ý nghĩa từ truyền thuyết, việc ghép hai thanh bột còn có tác dụng tạo độ giòn xốp đặc trưng. Theo các chuyên gia chế biến thực phẩm, khi thả bột vào chảo dầu nóng, lớp vỏ ngoài chín và cứng lại nhanh. Nếu chỉ chiên một thanh bột, lớp vỏ này hạn chế khả năng nở của khối bột, khiến bánh khó đạt độ phồng. Do đó, người làm chồng hai dải bột lên nhau, dùng đũa ép nhẹ ở giữa để kết dính. Phần tiếp giáp dày hơn nóng chậm hơn, giúp khí từ chất tạo nở tiếp tục giãn nở, tạo khoảng rỗng bên trong, làm bánh phồng to, giòn bên ngoài và mềm xốp ruột. Để có chiếc quẩy ngon, người làm phải kéo bột đúng kỹ thuật và lật bánh liên tục khi chiên để bánh nở đều, vàng đẹp và giòn cả hai mặt.
Ăn bánh quẩy có tốt không?
Theo People’s Daily, bánh quẩy làm từ bột mì chiên ngập dầu, cung cấp nhiều carbohydrate, giúp bổ sung năng lượng nhanh và tạo cảm giác no. Tuy nhiên, món ăn này chứa khá nhiều chất béo và calo nhưng ít chất xơ, vitamin và khoáng chất. Một chiếc bánh quẩy thông thường nặng khoảng 85 g, ước tính cung cấp khoảng 9–31 g chất béo, tùy cách chế biến và lượng dầu hấp thụ. Nếu ăn 2–3 chiếc trong một ngày, lượng chất béo nạp vào có thể đạt hoặc vượt mức khuyến nghị đối với nhiều người trưởng thành.
Người tiêu dùng nên ăn với lượng vừa phải, không thường xuyên hoặc thay thế bữa ăn cân bằng dinh dưỡng. Nên chọn quẩy mới chiên, hạn chế sản phẩm chiên bằng dầu tái sử dụng nhiều lần, và kết hợp cùng thực phẩm giàu đạm, rau xanh để bữa ăn cân đối.
Lưu ý về nhôm trong bánh quẩy
Một số loại bánh quẩy được làm bằng chất tạo nở có chứa phèn chua, có thể làm tăng lượng nhôm tồn dư trong thực phẩm. Nhôm được xem là chất có thể gây độc cho hệ thần kinh nếu tích lũy quá nhiều, đồng thời làm giảm khả năng hấp thu canxi. Với trẻ em, ăn thường xuyên bánh quẩy chứa nhiều nhôm có thể ảnh hưởng xấu đến sự phát triển xương, chậm phát triển thể chất và nhận thức. Vì vậy, cha mẹ nên hạn chế cho trẻ ăn và ưu tiên chọn bánh quẩy không chứa nhôm. Nếu ăn, chỉ nên dùng lượng nhỏ như món ăn phụ, không thường xuyên.
Đối với phụ nữ mang thai, nhôm trong bánh quẩy có thể đi qua nhau thai và ảnh hưởng đến hệ thần kinh thai nhi nếu mẹ ăn nhiều. Ngoài ra, đây là món nhiều dầu mỡ và năng lượng, ăn thường xuyên làm tăng nguy cơ tăng cân quá mức, đái tháo đường thai kỳ và rối loạn mỡ máu. Các chuyên gia khuyến cáo mẹ bầu chỉ nên ăn khoảng 1 chiếc/lần, không quá 1 lần mỗi tuần. Nên chọn quẩy mới chiên tại cơ sở sạch sẽ, dùng dầu mới, kết hợp với sữa, sữa đậu nành, trứng hoặc trái cây để cân bằng dinh dưỡng. Không nên dùng bánh quẩy thay thế bữa sáng hoặc ăn thường xuyên trong thai kỳ.
