Trên đường ĐT866 xã Hưng Thạnh, tỉnh Đồng Tháp (tỉnh Tiền Giang cũ), căn nhà nhỏ cũng là "xưởng may" của chị Nguyễn Thị Phương Yến lúc nào cũng rộn ràng tiếng máy may và mùi thơm đặc trưng của cỏ khô. Tại đây, những chiếc túi cỏ bàng thủ công không chỉ là sinh kế của một gia đình mà còn là tâm huyết nhằm giữ gìn và làm mới nét đẹp truyền thống của quê hương.
Bén duyên với cỏ bàng
Trước khi trở thành "bà chủ" của những mẫu túi xách thời trang, chị Yến từng là một thợ may gia công quần áo tại nhà. Bước ngoặt đến khi chị lập gia đình, chồng chị vốn là người chuyên cung cấp sợi cỏ bàng nguyên liệu. Sẵn đôi tay khéo léo của thợ may và sự am hiểu về nguồn liệu từ chồng, chị Yến bắt đầu mày mò thiết kế những mẫu túi đầu tiên.
Cỏ bàng sau khi lấy về được nhân công chọn lọc lại, rồi đem đi xử lý. "Tôi nghiên cứu thấy sợi cỏ bàng là nét truyền thống của quê mình nên muốn làm cái gì đó khác đi. Lúc đầu chỉ là những mẫu cơ bản, sau 2 năm gắn bó, hiện tại tôi đã phát triển được hơn 20 mẫu túi khác nhau", chị Yến chia sẻ.
Những cỏ bàng đẹp đủ tiêu chuẩn sẽ được đem đi phơi nắng. Khác với những sản phẩm truyền thống, túi cỏ bàng thủ công của chị Yến hướng đến phân khúc cao cấp hơn. Để hoàn thiện một sản phẩm, chị mất khá nhiều thời gian với nhiều công đoạn tỉ mỉ từ chọn bàng nhuyễn, phơi nắng, ép sợi cho đến may lót, gắn khóa da, họa tiết.
Tiêu chuẩn khắt khe cho sản phẩm
Dù là hàng làm tại gia nhưng chị Yến đặt ra những tiêu chuẩn rất khắt khe về thẩm mỹ. Chị không tự mình làm hết mọi khâu mà tạo việc làm cho khoảng 5 nhân công là những phụ nữ lớn tuổi trong xóm để phụ trách phần đan manh (thân túi thô).
Cỏ bàng sau khi được người thợ đan thành các tấm manh, chị Yến là người kiểm tra lại các chi tiết trước khi đo vẽ để cắt, chế tác làm túi xách. Chị Yến cho biết: "Với tôi, sản phẩm phải đẹp và chắc chắn. Thợ đan phải 'nhắc' (siết) sợi bàng thật chặt, các mắt đan phải khít thì chiếc giỏ mới cứng cáp. Tôi phải theo sát, kiểm tra liên tục mỗi sáng vì chỉ cần đan lỏng tay là sản phẩm không đạt yêu cầu".
Mọi chi tiết được chị Yến làm thủ công. Chị Yến đang hoàn thành công đoạn may một chiếc túi xách. Một chiếc túi làm từ cỏ bàng. Chính sự kỹ tính này đã giúp sản phẩm của chị chinh phục được những thị trường khó tính. Khách hàng chủ yếu là người dân tại TP.HCM và đặc biệt là khách nước ngoài. Tuy chưa xuất khẩu chính ngạch, nhưng nhiều người nước ngoài hoặc Việt kiều thường đặt hàng để mang đi làm quà tặng vì ưa chuộng chất liệu tự nhiên, thân thiện với môi trường.
Lặn lội tìm nguyên liệu
Một điều thú vị là nguồn bàng nhuyễn để làm ra những chiếc túi cỏ bàng thủ công đẹp mắt này được chồng chị Yến lặn lội 60 - 70 km sang tận Tây Ninh (xã Mỹ Hạnh Bắc, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An cũ) để tuyển chọn. Chị giải thích, bàng vùng Mỹ Hạnh có đặc điểm là sợi láng, trơn và dẻo dai hơn bàng ở các vùng khác, rất thích hợp để làm đồ mỹ nghệ cao cấp.
Để làm ra những chiếc túi cỏ bàng thủ công đẹp mắt này chồng chị Yến lặn lội 60 - 70 km sang tận Tây Ninh để tìm mua nguyên liệu. Dù hiện tại thu nhập từ nghề đã giúp gia đình 5 miệng ăn sống ổn định, nhưng chị Yến vẫn trăn trở về việc mở rộng quy mô. "Nhu cầu của khách sỉ rất lớn, có lúc khách phải đợi 3 - 4 tuần mới có hàng nhưng vì làm thủ công nên số lượng sản phẩm làm ra mỗi ngày có hạn. Tôi rất muốn mở rộng thành cơ sở lớn hơn nhưng nguồn nhân lực biết may kỹ thuật cao hiện nay rất khó tìm", chị bộc bạch.
Những sản phẩm của chị Yến được người dân ưa chuộng vì chất liệu tự nhiên, thân thiện với môi trường. Giữa nhịp sống hiện đại, những chiếc túi cỏ bàng của người phụ nữ miền Tây này vẫn lặng lẽ giữ hồn cho đất, cho người, biến loài cây mọc hoang nơi đồng phèn thành món quà quê sang trọng.
