80% ca ngộ độc dịp Tết bắt nguồn từ thực phẩm quen thuộc
Theo cảnh báo mới nhất từ các chuyên gia y tế và an toàn thực phẩm, có tới 80% số ca ngộ độc thực phẩm được ghi nhận trong dịp Tết Nguyên đán hàng năm có nguồn gốc từ những món ăn truyền thống và thực phẩm chế biến sẵn quen thuộc. Con số này cho thấy một thực trạng đáng báo động về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm trong mùa lễ hội quan trọng nhất của người Việt.
Những món ăn truyền thống tiềm ẩn nguy cơ
Các chuyên gia chỉ ra rằng, chính những món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ Tết lại là nguồn cơn của nhiều vụ ngộ độc. Bánh chưng, bánh tét, giò chả, nem rán, thịt đông, canh măng và các loại thực phẩm chế biến sẵn khác thường được làm với số lượng lớn, bảo quản trong thời gian dài mà không tuân thủ đúng quy trình vệ sinh.
Quá trình chế biến tại gia đình hoặc tại các cơ sở nhỏ lẻ thiếu kiểm soát chặt chẽ về nguyên liệu đầu vào, điều kiện vệ sinh trong chế biến và phương pháp bảo quản sau khi nấu chín là những yếu tố chính dẫn đến tình trạng này. Nhiều gia đình có thói quen tích trữ thực phẩm Tết từ nhiều ngày trước, thậm chí cả tuần, khiến nguy cơ nhiễm khuẩn, ôi thiu tăng cao.
Nguyên nhân chính dẫn đến ngộ độc
Các chuyên gia phân tích, có ba nhóm nguyên nhân chính khiến thực phẩm Tết trở thành mối nguy:
- Vi khuẩn gây bệnh: Thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn Salmonella, E. coli, Clostridium perfringens do bảo quản không đúng nhiệt độ, để ở môi trường ngoài quá lâu.
- Độc tố tự nhiên: Một số nguyên liệu như măng, khoai mì nếu chế biến không kỹ có thể còn tồn dư độc tố cyanide.
- Hóa chất độc hại: Sử dụng phụ gia, chất bảo quản không rõ nguồn gốc, hoặc thực phẩm bị nhiễm hóa chất từ bao bì, dụng cụ chứa đựng.
Đặc biệt, trong không khí sum vầy, nhiều người có tâm lý chủ quan, cho rằng thực phẩm "nhà làm" luôn an toàn, dẫn đến việc bỏ qua các dấu hiệu ôi thiu, biến chất ban đầu.
Khuyến cáo phòng tránh từ chuyên gia
Để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình trong dịp Tết, các chuyên gia đưa ra những khuyến cáo cụ thể:
- Chọn mua nguyên liệu tươi sống, có nguồn gốc rõ ràng, ưu tiên thực phẩm được bảo quản lạnh đúng cách.
- Chế biến thực phẩm với lượng vừa phải, tránh nấu quá nhiều dẫn đến dư thừa, phải bảo quản quá lâu.
- Tuân thủ nguyên tắc "ăn chín, uống sôi", đảm bảo thực phẩm được nấu chín kỹ trước khi sử dụng.
- Bảo quản thực phẩm chín và sống riêng biệt, sử dụng tủ lạnh đúng cách với nhiệt độ phù hợp (ngăn mát dưới 5°C, ngăn đông dưới -18°C).
- Hâm nóng lại thực phẩm trước khi ăn, đặc biệt là các món đã để qua đêm hoặc bảo quản nhiều ngày.
Các chuyên gia nhấn mạnh, việc nâng cao ý thức về an toàn vệ sinh thực phẩm trong từng gia đình là yếu tố then chốt để giảm thiểu nguy cơ ngộ độc. Một cái Tết an lành phải bắt đầu từ những bữa ăn đảm bảo sức khỏe cho mọi thành viên.
