Bác sĩ cảnh báo 5 thói quen bảo quản thực phẩm nguy hiểm cần tránh dịp Tết
ThS.BS Đoàn Bích Hằng, chuyên gia từ khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, nhấn mạnh rằng trong dịp Tết, nhiều gia đình thường có thói quen nấu sẵn một lượng lớn thực phẩm để sử dụng trong nhiều ngày liên tiếp. Tuy nhiên, nếu quá trình chế biến và bảo quản không được thực hiện đúng cách, thức ăn có thể dễ dàng trở thành nguồn gây ngộ độc và rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng. Dưới đây là những thói quen bảo quản thực phẩm mà bác sĩ Hằng khuyến cáo mọi người cần phải tránh xa để bảo vệ sức khỏe.
Rã đông thực phẩm ở nhiệt độ phòng
Việc rã đông thịt, cá bằng cách để chúng ở ngoài tủ lạnh, trong không gian bếp nhiều giờ hoặc thậm chí qua đêm là một thói quen hoàn toàn sai lầm. Bác sĩ Hằng giải thích rằng khi lớp ngoài của thực phẩm bắt đầu ấm lên, vi khuẩn có thể sinh sôi nhanh chóng, trong khi phần bên trong vẫn còn đông đá, tạo điều kiện lý tưởng cho mầm bệnh phát triển. Thay vào đó, nên rã đông thực phẩm trong ngăn mát của tủ lạnh, ngâm trong nước lạnh với túi kín hoặc sử dụng lò vi sóng, và quan trọng nhất là chế biến ngay lập tức sau khi rã đông để đảm bảo an toàn.
Dùng chung thớt và dao cho thực phẩm sống và chín
Thói quen này rất dễ dẫn đến nhiễm chéo vi khuẩn nguy hiểm như Salmonella và E.coli, gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Bác sĩ Hằng khuyến nghị nên tách biệt hoàn toàn dụng cụ chế biến giữa thực phẩm sống và chín, đồng thời luôn rửa tay và vệ sinh bề mặt bếp cẩn thận sau mỗi lần sơ chế để ngăn ngừa sự lây lan của vi khuẩn.
Để thức ăn ở nhiệt độ phòng quá lâu
Vi khuẩn gây bệnh có khả năng phát triển mạnh mẽ trong khoảng nhiệt độ từ 5 đến 60 độ C, do đó, thức ăn để ở nhiệt độ phòng quá hai giờ có thể không còn an toàn để tiêu thụ, ngay cả khi chưa có dấu hiệu hư hỏng rõ ràng như mùi hay màu sắc thay đổi. Bác sĩ Hằng đưa ra lời khuyên: thức ăn sau khi nấu chín nên được chia nhỏ, làm nguội nhanh và cất vào tủ lạnh ngay, đặc biệt là với các món giàu đạm như thịt, cá và hải sản. Nếu nhiệt độ môi trường vượt quá 32 độ C, thời gian an toàn chỉ còn lại một giờ đồng hồ.
Ăn lại thức ăn đã để quá lâu trong tủ lạnh
Tích trữ thức ăn chín trong tủ lạnh quá nhiều ngày làm tăng đáng kể nguy cơ hư hỏng và mất an toàn thực phẩm. Hâm đi hâm lại nhiều lần một món ăn không những không tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn mà còn làm giảm giá trị dinh dưỡng vốn có của món ăn đó. Bác sĩ Hằng lưu ý rằng ngay cả khi được bảo quản trong tủ lạnh, thức ăn chín chỉ nên sử dụng trong vòng 1-2 ngày, tối đa là 3-4 ngày. Mỗi món ăn chỉ nên hâm lại một lần duy nhất, và cần hâm nóng kỹ lưỡng cho đến khi sôi đều, đạt mức nhiệt tối thiểu 74 độ C để hạn chế tối đa nguy cơ rối loạn tiêu hóa và ngộ độc thực phẩm.
Ngửi hoặc nếm thức ăn để đánh giá độ an toàn
Bác sĩ Hằng cho biết, việc dựa vào nếm hoặc ngửi để quyết định xem thức ăn còn ăn được hay không là một sai lầm rất phổ biến và nguy hiểm. Nhiều loại vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm không làm thay đổi mùi, vị hay màu sắc của món ăn, khiến người dùng dễ dàng chủ quan và rơi vào tình trạng nguy hiểm. Do đó, không nên tin tưởng vào các giác quan này mà cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc bảo quản và thời gian sử dụng đã được khuyến cáo.
Trong những ngày Tết, khi lượng thực phẩm lưu trữ tăng lên đáng kể, bác sĩ Hằng khuyên mọi người nên chủ động kiểm tra và điều chỉnh nhiệt độ tủ lạnh cho phù hợp, đồng thời thường xuyên lau dọn sạch sẽ để hạn chế sự phát triển của vi khuẩn. Thức ăn sau khi chế biến nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu có thể bị vi khuẩn tấn công một cách âm thầm, gây ra những hậu quả khôn lường cho sức khỏe.
