Nghiên cứu mới cảnh báo nguy cơ ung thư từ chất bảo quản thực phẩm
Một nghiên cứu quan trọng được công bố vào đầu năm 2026 đã tiết lộ mối liên hệ đáng lo ngại giữa nhiều chất bảo quản thông thường trong thực phẩm chế biến công nghiệp và sự gia tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư. Các chất này thường xuất hiện trong các sản phẩm quen thuộc như thịt nguội, dăm bông, phô mai và nhiều loại thực phẩm đóng gói khác.
Thịt chế biến sẵn và phân loại của WHO
Câu hỏi "Thịt nguội chế biến sẵn có phải là chất gây ung thư không?" đã được giải đáp rõ ràng bởi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Các sản phẩm như thịt nguội, dăm bông, xúc xích, salami và thịt hun khói đều thuộc nhóm thịt chế biến sẵn, được WHO xếp vào Nhóm 1 – nhóm các chất có thể gây ung thư ở người. Kết luận này dựa trên nhiều nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ thường xuyên nhóm thực phẩm này làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư, đặc biệt là ung thư đại trực tràng, cùng với các vấn đề sức khỏe khác như bệnh tim mạch, cao huyết áp và rối loạn chuyển hóa.
Thực phẩm siêu chế biến và phạm vi ảnh hưởng
Thực phẩm siêu chế biến hay chế biến sẵn là những sản phẩm được bổ sung chất bảo quản và phụ gia nhằm mục đích:
- Tăng cường hương vị và màu sắc
- Cải thiện kết cấu
- Kéo dài thời hạn sử dụng
- Ổn định các thành phần
Đáng chú ý, khoảng 70% sản phẩm thực phẩm trong các cửa hàng tạp hóa ở Mỹ được xếp vào loại siêu chế biến, cho thấy mức độ phổ biến đáng báo động của chúng trong chế độ ăn uống hiện đại.
Chi tiết nghiên cứu năm 2026 về chất bảo quản và ung thư
Nghiên cứu này dựa trên dữ liệu sức khỏe được thu thập từ hơn 100.000 người trưởng thành ở Pháp trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2023. Các nhà khoa học đã phát hiện "nhiều mối liên hệ tích cực giữa việc tiêu thụ các chất bảo quản được sử dụng rộng rãi trong thực phẩm công nghiệp và tỷ lệ mắc ung thư cao hơn". Cụ thể, nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt và ung thư vú tăng lên đáng kể.
Mặc dù không phải tất cả chất bảo quản đều nguy hiểm, nhưng sáu chất sau có liên quan đến việc gia tăng nguy cơ ung thư:
- Kali sorbat
- Kali metabisulfit
- Natri nitrit
- Kali nitrat
- Axit axetic
Tỷ lệ gây ung thư cụ thể từ từng chất bảo quản
Nhiều chất bảo quản nêu trên được tìm thấy phổ biến trong các loại thịt chế biến sẵn. Ví dụ, natri nitrit – một loại muối hóa học thường dùng trong thịt xông khói, dăm bông và thịt nguội – có liên quan đến việc tăng 32% nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Kali nitrat, với cấu trúc tương tự, làm tăng 13% nguy cơ mắc ung thư nói chung và 22% nguy cơ ung thư vú.
Các hợp chất sorbat, đặc biệt là kali sorbat (thường có trong rượu vang, bánh nướng, pho mát, nước sốt để ngăn nấm mốc), làm tăng nguy cơ ung thư nói chung lên 14% và ung thư vú lên 26%. Kali metabisulfit (cũng dùng trong sản xuất rượu vang) liên quan đến việc tăng 20% nguy cơ ung thư vú và 11% nguy cơ mắc tất cả các loại ung thư.
Các chất axetat (có trong thịt, nước sốt, bánh mì, phô mai) có liên quan đến nguy cơ ung thư vú cao hơn 25% và tăng 15% nguy cơ ung thư nói chung.
Kết luận và khuyến nghị từ nghiên cứu
Vì đây là một nghiên cứu quan sát, kết quả không khẳng định mối quan hệ nhân quả trực tiếp, nhưng chúng phù hợp với dữ liệu hiện có. Thịt chế biến sẵn như dăm bông, thịt nguội từ lâu đã được WHO coi là chất gây ung thư, đặc biệt liên quan đến ung thư đại trực tràng.
Điều quan trọng là cần tiêu thụ các sản phẩm này một cách điều độ để hạn chế tiếp xúc với chất bảo quản. Các tác giả nghiên cứu kêu gọi:
- Nhà sản xuất thực phẩm hạn chế các chất bảo quản không cần thiết
- Người tiêu dùng nên lựa chọn thực phẩm chế biến sẵn tối thiểu
Theo thông tin từ Our Cancer Stories – chuyên trang về ung thư do Đại học Quốc gia Singapore và GAI quản lý, được cung cấp bởi Nguyễn Phượng.
