Sáng 22.5, tại không gian nghệ thuật 22 Gallery (số 22 Phạm Cự Lượng, phường Tân Sơn Hòa, TP.HCM), họa sĩ Vũ Thành Tâm (sinh năm 1981) đã khai mạc triển lãm tranh mang tên Non nước thanh bình. Đây được xem như một dấu mốc để nhìn lại hành trình sáng tạo suốt 4 năm qua, đồng thời là “trạm dừng chân” để chuẩn bị cho chặng đường nghệ thuật phía trước.
Xuất thân là một “dân pha chế” cà phê chuyên nghiệp, Vũ Thành Tâm còn trực tiếp mang đến một “món nghệ thuật” đặc biệt khi tự tay pha chế cà phê phục vụ khách xem tranh. Sự kết hợp giữa hội họa và hương vị cà phê mộc khiến nhiều người bất ngờ và thích thú.
Hồn quê thanh bình trong tranh Vũ Thành Tâm
Nhà nghiên cứu mỹ thuật Quách Cường nhận xét về tranh của họa sĩ Vũ Thành Tâm: “Màu nước của Vũ Thành Tâm chưa đi theo hướng phô diễn kỹ thuật hoặc những xử lý ngẫu hứng đầy kịch tính với những buông bỏ thường thấy ở nhiều họa sĩ màu nước đương đại. Trái lại, anh chọn cách làm chủ chất liệu bằng sự tiết chế và cảm xúc. Tranh của anh thiên về lối tả thực giàu không khí, trong đó ánh sáng và độ loang mềm của nước đóng vai trò tạo nên cảm giác ký ức. Những gam màu xanh lá, nâu đất, vàng rơm hay xám tím được xử lý tốt, ít tương phản gắt, tạo nên nhịp điệu thị giác gần với không gian miền Tây Nam bộ phù sa mềm, ẩm và nhịp chậm”.
Ở một số tác phẩm như Phận lênh đênh, Sau mùa mật, Phút tự tại…, người xem có thể nhận ra khả năng cảm nhận ánh sáng khá tinh tế của họa sĩ, đặc biệt ở những khoảng nền loang nhẹ, mặt nước mờ sương hay các vùng chuyển sắc không quá tả kỹ. Dẫu đôi lúc tranh anh vẫn còn chịu ảnh hưởng bởi tư duy đồ họa trong cách dựng hình và kiểm soát chi tiết, nhưng chính sự mộc mạc ấy lại giữ cho màu nước của Vũ Thành Tâm một vẻ chân phương và giàu cảm xúc đời sống.
Hành trình sáng tạo giữa đại dịch
Như nhiều người từng trải qua những bước ngoặt cuộc đời, Vũ Thành Tâm cũng có quãng thời gian phải tạm rời xa hội họa vì gánh nặng gia đình và mưu sinh, tưởng chừng không thể cầm cọ trở lại. Thế nhưng khi đại dịch Covid-19 ập đến, anh bắt đầu dành vài ngày mỗi tuần để vẽ. Suốt nhiều năm qua, người họa sĩ ấy lặng lẽ sống và sáng tác theo cách giản dị như thế.
Trả lời PV Thanh Niên, Vũ Thành Tâm cho biết: “Trong đại dịch, tôi cảm nhận sâu sắc sự hữu hạn của cuộc sống, từ đó càng trân quý những khoảnh khắc ngắn ngủi nhưng rực rỡ, giản dị mà thanh bình nơi thôn quê - một miền quê tươi mát, sung túc, ấm áp và đậm chất Việt Nam. Chính những rung động ấy thôi thúc tôi ghi lại các khoảnh khắc đời sống bằng hội họa màu nước”.
Nghề rang xay cà phê và hội họa
Với Tâm, hội họa không chỉ là sáng tác, mà còn là một cách chữa lành. Anh chia sẻ: “Tôi làm nhiều việc để nuôi nghề, và Non nước thanh bình là đứa con tinh thần”. Khán giả Đoàn Hồng Phương, bạn đồng môn của họa sĩ, nhận xét: “Tranh của Tâm cũng giống chính con người anh: bình dị, trầm tĩnh và chân thành. Những gam màu hoài niệm cùng lát cắt đời sống quen thuộc khiến người xem như được chậm lại để cảm nhận sự bình yên nhẹ nhàng. Với Tâm, hội họa không chỉ là sáng tác mà còn là một cách chữa lành cho chính mình và cả người đứng trước tranh”.
Giám tuyển Lý Đợi nhận định: “Trong tranh Tâm luôn chất chứa những băn khoăn kín đáo, những ẩn ức chực bùng phát, những cảm xúc còn chút e dè. Vì sống ở vùng ven của TP.HCM, tác giả dễ dàng nắm bắt những hồn quê, những nhịp sống cũ còn vương lại giữa guồng quay đô thị hóa. Hình ảnh gà mái ấp trứng, giàn mướp trĩu quả, rổ khế mới hái, buồng chuối chín, bó hoa súng tím hay bến thuyền, bó rơm khô… hiện lên mộc mạc, gợi nhớ không gian làng quê Nam bộ thân thuộc, cứ bàng bạc, đan xen, dồn nén cảm xúc cho người xem”.
