Những ngày gần đây, đoạn video ghi lại phần trình diễn ca khúc dân ca Bắc bộ "Bèo dạt mây trôi" của nữ quân nhân Lào Khăn Thạ Ly bất ngờ được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội. Nhiều người xem tỏ ra ngạc nhiên khi giọng hát cất lên với cách nhả chữ mềm mại, những nét luyến láy khá chuẩn phong cách dân ca Bắc bộ lại thuộc về một cô gái nước ngoài.
Dưới phần bình luận, không ít khán giả cho biết họ chỉ nhận ra người hát là người nước ngoài khi đọc phần giới thiệu. Có người thậm chí đặt câu hỏi: "Làm thế nào một du học sinh Lào có thể hát dân ca Việt Nam tự nhiên đến vậy?".
Hành trình nỗ lực phía sau màn trình diễn
Đằng sau phần trình diễn thu hút sự chú ý là quá trình nữ sinh Lào học tiếng Việt, học thanh nhạc bài bản và dành nhiều tháng luyện tập để hoàn thiện cách phát âm, nhả chữ cũng như xử lý những nét luyến láy đặc trưng của dân ca Việt Nam.
"Tôi không nghĩ sẽ có nhiều người thích bài hát của mình như vậy. Khi hát, tôi cố gắng truyền tải bằng trái tim và cảm xúc của mình", Khăn Thạ Ly chia sẻ với phóng viên Dân trí.
Khăn Thạ Ly (SN 1997) là quân nhân thuộc Quân đội nhân dân Lào, đồng thời là học viên Đại học Thanh nhạc K11 Quân sự Lào. Cô được cử sang Việt Nam học tập tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội theo chương trình đào tạo dành cho học viên quân sự quốc tế.
Từ cô gái chưa qua đào tạo đến màn trình diễn được khen ngợi
Theo Thượng tá, NSƯT Thúy Nội - giảng viên trực tiếp hướng dẫn Khăn Thạ Ly trong suốt 4 năm học chuyên ngành thanh nhạc - khi mới sang Việt Nam, nữ học viên chưa được đào tạo bài bản về thanh nhạc cũng như các kiến thức âm nhạc chuyên nghiệp.
"Khi tôi nhận Thạ Ly, em có năng khiếu và tình yêu âm nhạc, nhưng chưa được học thanh nhạc theo hệ thống. Vì vậy, ngoài việc học tiếng Việt, em phải bắt đầu từ những kiến thức nền tảng nhất của chuyên ngành", nữ giảng viên cho biết.
Trong quá trình học tập, Khăn Thạ Ly đặc biệt yêu thích các làn điệu dân ca Việt Nam. Chính vì vậy, khi chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp đại học, cô chủ động đề nghị được thể hiện "Bèo dạt mây trôi" - một trong những bài dân ca nổi tiếng của vùng đồng bằng Bắc bộ.
"Em thấy giai điệu bài hát rất đẹp, càng học em càng thích nên đã lựa chọn cho kỳ thi mặc dù biết là rất khó", nữ học viên chia sẻ.
Lựa chọn này cũng đồng nghĩa với việc nữ quân nhân Lào phải đối mặt với nhiều thử thách hơn trong kỳ thi quan trọng.
Thử thách với dân ca Bắc bộ
Theo NSƯT Thúy Nội, dân ca Bắc bộ đòi hỏi người hát phải xử lý tinh tế từng âm tiết, từng nét luyến láy. Với học viên nước ngoài, đây là phần khó nhất.
"Tiếng Việt có hệ thống thanh điệu rất phức tạp. Chỉ cần phát âm chưa đúng dấu hoặc nhả chữ chưa chuẩn là cảm xúc bài hát đã khác đi. Đặc biệt, có những cách phát âm trong tiếng Việt hoàn toàn không có trong tiếng Lào, đối với việc nói chuyện đã là cả một thử thách. Trong khi đó, dân ca lại yêu cầu sự mềm mại, tự nhiên, không được gượng ép", nữ giảng viên phân tích.
Có những đoạn nhạc, Khăn Thạ Ly phải tập đi tập lại nhiều lần chỉ để sửa một chữ hoặc một cách lấy hơi. Nữ giảng viên kể rằng trong suốt học kỳ cuối cùng, hai cô trò dành rất nhiều thời gian cho riêng tác phẩm này, trong số 8 tác phẩm âm nhạc Thạ Ly biểu diễn trong kỳ thi.
"Chúng tôi liên tục chỉnh sửa từng chi tiết nhỏ. Có hôm chỉ tập trung vào cách phát âm một vài từ, cô trò tập suốt từ sáng đến tối", NSƯT Thúy Nội cho biết.
Dù luyện tập khó khăn, Khăn Thạ Ly thừa nhận rằng phần khó nhất với cô không phải là phát âm mà là làm sao để hát đúng tinh thần của người Việt.
"Có những từ em hiểu nghĩa nhưng chưa hiểu hết cảm xúc bên trong. Cô giáo phải giải thích rất kỹ. Sau đó em nghe thêm nhiều nghệ sĩ Việt Nam biểu diễn để học cách thể hiện sao cho ra được chất của dân ca", cô nói.
Thành quả ngọt ngào
Những nỗ lực kéo dài nhiều tháng được kiểm chứng trong buổi thi tốt nghiệp. Theo NSƯT Thúy Nội, phần trình diễn của Khăn Thạ Ly nhận được nhiều phản hồi tích cực từ hội đồng chuyên môn.
Điều khiến bà nhớ nhất là nhận xét của một thành viên hội đồng chấm thi sau khi nghe học viên người Lào thể hiện tác phẩm.
"Thầy cô trong hội đồng nói rằng nếu chỉ nghe mà không nhìn, rất khó nhận ra đây là học viên nước ngoài. Đó là lời động viên rất lớn đối với cả cô và trò sau một quá trình dài cố gắng", nữ giảng viên kể.
Với Khăn Thạ Ly, khoảnh khắc hoàn thành bài thi cũng là lúc cô cảm thấy nhẹ nhõm nhất sau nhiều tháng áp lực.
"Em rất hồi hộp vì đây là bài hát mình yêu thích và đã dành nhiều công sức để luyện tập. Khi kết thúc phần thi, em cảm thấy hạnh phúc vì đã làm được điều mình mong muốn", cô nhớ lại.
Mang tình yêu dân ca Việt Nam trở về quê hương
Ngoài âm nhạc, 5 năm sống và học tập tại Hà Nội cũng để lại cho Khăn Thạ Ly nhiều kỷ niệm đáng nhớ.
Từ những ngày đầu còn bỡ ngỡ với ngôn ngữ và cuộc sống mới khi sang Việt Nam du học, cô dần quen với nhịp sống, có những người bạn thân thiết và tìm thấy nhiều điều mình yêu thích ở đất nước này.
Nữ học viên cho biết cô đặc biệt thích phở bò, bánh cuốn và thường tranh thủ những ngày nghỉ cuối tuần để khám phá các món ăn địa phương cùng bạn bè. Thậm chí, Thạ Ly đã học được công thức nấu những món ăn Việt này và sẵn sàng mang về nước thực hiện để chiêu đãi bạn bè.
Ngoài ẩm thực, điều khiến cô ấn tượng hơn cả là sự cởi mở của người Việt.
"Mọi người rất thân thiện. Khi biết tôi là người Lào, nhiều người chủ động giúp đỡ và trò chuyện. Đặc biệt là khi tôi dùng phương tiện giao thông. Mọi người nói với tôi: 'Việt - Lào là anh em'. Điều đó khiến tôi cảm thấy gần gũi như đang ở nhà", cô chia sẻ.
Sau khi tốt nghiệp, Khăn Thạ Ly sẽ trở về công tác tại Đoàn Văn công Quân đội nhân dân Lào. Hành trang cô mang theo không chỉ là tấm bằng chuyên ngành thanh nhạc mà còn là tình yêu dành cho âm nhạc Việt Nam, đặc biệt là những làn điệu dân ca đã gắn bó với cô trong suốt những năm tháng du học.
"Tôi rất yêu dân ca Việt Nam. Tôi hy vọng khi trở về Lào vẫn có cơ hội biểu diễn những bài hát này để nhiều người biết đến hơn. Đó cũng là cách để tôi lưu giữ những kỷ niệm đẹp về Việt Nam", nữ học viên bày tỏ.
