Trong cuốn sách The History Of Information - Từ bình minh của ngôn ngữ đến thời đại số, tác giả Chris Haughton khẳng định “mama” là từ thông dụng nhất trên toàn thế giới. Từ này cùng các biến thể tương tự thường có nghĩa là mẹ trong hầu hết ngôn ngữ và cũng là một trong những tiếng đầu đời của trẻ.
Cách não bộ xử lý ngôn ngữ
Theo Chris Haughton, não bộ xử lý ngôn ngữ qua hai giai đoạn. Đầu tiên, não nhận diện các âm đặc trưng và chuyển đổi chúng thành từ ngữ. Sau đó, các từ được nối với nhau thành chuỗi, từ đó não tạo ra ngữ nghĩa.
Quá trình này bắt đầu rất sớm. Từ khi chào đời, trẻ đã lắng nghe âm thanh phát ra từ chuyển động miệng của người lớn. Đến khoảng 18 tháng tuổi, trẻ đã quen với những âm thanh hiện hữu trong tiếng mẹ đẻ và học được rằng các âm có thể nối vào nhau để tạo thành từ.
Khả năng ghi nhớ từ ngữ của con người
Sách dẫn nghiên cứu ước tính một người trưởng thành trung bình biết nghĩa của khoảng 40.000 từ. Điều này có nghĩa, trong giai đoạn từ một đến 18 tuổi, một đứa trẻ khi thức phải học trung bình một từ mới sau mỗi ba tiếng.
Mối quan hệ giữa ngôn ngữ và âm nhạc
Ngôn ngữ không chỉ đến từ lời nói thông thường. Tiếng nói và nhạc tính có quan hệ mật thiết. Những âm thanh lặp đi lặp lại, có nhịp điệu trong cách người lớn trò chuyện với trẻ sơ sinh giúp trẻ cảm nhận tiết tấu và làm quen với âm thanh của tiếng nói.
Ngôn ngữ ký hiệu và giả thuyết ngữ pháp phổ quát
Bên cạnh ngôn ngữ nói, thủ ngữ của người khiếm thính cũng là một hệ thống ngôn ngữ đầy đủ. Điều này cho thấy ngôn ngữ không nhất thiết phải gắn với âm thanh, mà cốt lõi nằm ở khả năng tạo ký hiệu, kết nối ký hiệu và truyền đạt ý nghĩa.
Cuốn sách cũng nhắc đến giả thuyết “ngữ pháp phổ quát” của nhà ngôn ngữ học Noam Chomsky. Theo đó, dù loài người nói nhiều ngôn ngữ khác nhau, các ngôn ngữ vẫn có một cấu trúc chung. Các thí nghiệm dạy tinh tinh dùng thủ ngữ cho thấy chúng có thể học ký hiệu và ghép vài từ đơn giản, nhưng không thể tạo câu phức như con người.
Ngôn ngữ - năng lực đặc biệt của loài người
Ngôn ngữ là một trong những năng lực đặc biệt nhất của loài người. Các từ không chỉ được nói ra. Chúng được sắp xếp theo quy tắc để tạo thành suy nghĩ, ký ức và khả năng truyền đạt thế giới.
