Đội ngũ nhân sự cốt lõi của Major Books đều là người Việt Nam. Một trong hai người đồng sáng lập là chị Trần Thủy Thiên Kim (sinh năm 1997). Yêu văn chương, chị du học nghiên cứu văn chương tại University College London (UCL), một trong những trường đại học lâu đời nhất nước Anh. Chị luôn giữ mơ ước góp sức giành chỗ đứng cho văn học Việt Nam trên văn đàn thế giới thông qua Major Books và các hoạt động xuất bản khác.
Tiếp sức cho tác giả đương đại
Chị Thiên Kim chia sẻ: “Bước đầu, chúng tôi nhận được nhiều sự quan tâm từ thị trường. Cộng đồng hưởng ứng mạnh nhất là người Việt du học, làm việc rồi định cư lâu dài. Tiếp theo là người Việt sinh ra, lớn lên ở nước ngoài, luôn mong kết nối lại với văn hóa Việt Nam. Nhóm thứ ba là người trẻ quốc tế yêu văn chương, muốn tìm kiếm tiếng nói khác ngoài các nền văn chương thống lĩnh thị trường.”
Nơi tiêu thụ sản phẩm tốt nhất hiện nay là Mỹ. Tác phẩm có lượng phát hành lớn nhất là bản dịch “Làm đĩ” của Vũ Trọng Phụng, tiếp đó là “Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam” (bản kể của Nguyễn Đổng Chi) và “Song song” của Vũ Đình Giang. Major Books vừa có thêm nhà phân phối tại Australia và New Zealand, bên cạnh các đơn vị tại châu Âu, Bắc Mỹ và một vài nước châu Á.
Dịch giả người Việt: Lợi thế hiểu văn bản gốc
Các dịch giả, người biên soạn và họa sĩ minh họa của Major Books hầu hết là người Việt. Chị Thiên Kim giải thích: “Việc hiểu tốt văn bản gốc vô cùng quan trọng. Các dịch giả như Nguyễn Bình, Nguyễn An Lý liên tục làm việc giữa hai ngôn ngữ Anh-Việt, có khả năng chuyển ngữ tốt và hiểu văn bản gốc hơn dịch giả nước ngoài. Chúng tôi thường kết hợp với biên tập viên nói tiếng Anh để biên tập bản dịch tốt nhất.”
Major Books nghiêng về văn học đương đại. Chị Thiên Kim nói: “Văn học kinh điển rất quan trọng, nhưng chúng tôi muốn cho độc giả thế giới thấy Việt Nam có nền văn học đa dạng, hấp dẫn, không chỉ phở, cà phê hay văn chương chiến tranh. Văn học Việt Nam vẫn sống tốt, có nhiều tác phẩm hay, nhà văn giỏi. Chúng tôi chọn cuốn đầu tiên là bản dịch ‘Biên sử nước’ của Nguyễn Ngọc Tư, một tác giả nữ đương đại.”
Khuyến khích tác giả viết
Qua việc đưa tác phẩm đương đại ra nước ngoài, Major Books muốn khuyến khích các tác giả viết. Chị Thiên Kim nhận xét: “Sách văn học dịch đang chiếm ưu thế trong nước, văn học Việt Nam hơi lép vế. Chúng tôi muốn tiếp sức cho các tác giả đương đại.”
Mục tiêu lớn nhất của Major Books là cung cấp các bản dịch giữ được tinh túy tác phẩm gốc, giành chỗ đứng xứng đáng cho văn học Việt Nam trên văn đàn thế giới.
Tìm lại căn tính dân tộc
Chị Thiên Kim thuộc thế hệ trẻ Việt Nam có tri thức, du học sớm. Chị chia sẻ: “Tôi thuộc ‘thế hệ hối hận’ cố gắng sửa sai lầm. Lớn lên đầu những năm 2000, chúng tôi hào hứng với văn hóa phương Tây, học ngoại ngữ, du học, đọc văn chương Âu Mỹ. Sau 10 năm học ở Anh, tôi nhận ra trong khoa Văn của UCL chỉ có một giáo sư dạy văn học Á Đông, tập trung vào Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, không có văn học Việt Nam. Từ đó, tôi phải quay lại tìm hiểu văn hóa nước mình, yêu nó để giới thiệu cho người khác.”
Chị mở San Hô Books ở Việt Nam và cùng cộng sự vận hành Major Books ở Anh. “Có cả một trào lưu ở người trẻ muốn tìm lại căn tính dân tộc, hiểu và trân trọng nguồn cội, sau khi nhận ra mình hơi ‘mất gốc’,” chị cười.
Kế hoạch tương lai
Văn học về chiến tranh là phần quan trọng của văn học hiện đại Việt Nam. Từ cuối năm nay, Major Books sẽ xuất bản một số bản dịch tác phẩm thuộc chủ đề này.
Năm 2024, bản dịch tiếng Anh “Biên sử nước” của Nguyễn Ngọc Tư là một trong hai bản dịch đoạt giải PEN Translates của English PEN dành cho dịch giả An Lý. Năm 2026, Major Books nhận tài trợ của Art Council England để tổ chức triển lãm tranh minh họa bản dịch “Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam” từ ngày 13/6 đến 23/7 tại Museum of the Home (Bảo tàng Gia đình, London). Dự kiến triển lãm sẽ được trưng bày tại Việt Nam vào cuối năm nay với sự tài trợ của Hội đồng Anh.
