Thị trường nhạc Việt đang chứng kiến sự thống trị của các nhà phát hành lớn, khi các nền tảng streaming phát triển mạnh mẽ. Chuỗi mắt xích "nghệ sĩ - nhà phát hành - DSP - khán giả" đang vận hành, trong đó nhà phát hành đóng vai trò quyết định chiến lược marketing, phân phối và thu hộ tác quyền.
Quyền lực của nhà phát hành
Nhà phát hành không chỉ đơn thuần phân phối nhạc lên các nền tảng, mà còn can thiệp sâu vào định hướng nghệ thuật, thời điểm phát hành và ngân sách quảng bá. Họ nắm quyền pitching playlist, quyết định sản phẩm nào được đưa lên bảng xếp hạng. Điều này khiến nhiều ca sĩ bị động, phải chạy theo thương mại thay vì cá tính riêng.
Mâu thuẫn và tranh chấp
Vụ việc Phan Đinh Tùng gần đây là điển hình cho xung đột giữa nghệ sĩ và nhà phát hành. Ca sĩ "kêu cứu" vì mâu thuẫn về quyền sở hữu trí tuệ ca khúc Khúc hát mừng sinh nhật và 5 album. Theo Tiến sĩ Võ Thị Diễm Trang, nguyên nhân chính là chênh lệch lợi ích, hợp đồng bất lợi và thiếu minh bạch trong báo cáo doanh thu.
- Nhà phát hành theo đuổi lợi nhuận, nghệ sĩ khao khát tự do sáng tạo.
- Hợp đồng phức tạp, nghệ sĩ khó hiểu hết điều khoản.
- Áp lực thương mại buộc ca sĩ chạy theo trend TikTok.
Giải pháp cân bằng
Để tránh tranh chấp, hai bên cần minh bạch ngay từ đầu. Nghệ sĩ nên có luật sư chuyên về bản quyền, hiểu rõ quyền sở hữu và tỷ lệ chia doanh thu. Hợp đồng cần cân bằng lợi ích, tạo không gian cho nghệ sĩ thử nghiệm. Chuyên gia nhấn mạnh: "Mối quan hệ bền vững là cùng tăng trưởng, không phải kiểm soát lẫn nhau."
