Một góc quần thể Khu di tích Trung Trung Bộ-Nước Oa tại xã Trà Tân, huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam, được xem là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống. Khu căn cứ Nước Oa từng là an toàn khu của Khu 5, địa bàn chiến lược quan trọng của cơ quan Khu ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu 5 trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Ý nghĩa lịch sử của Khu căn cứ Nước Oa
Nơi đây đã diễn ra nhiều hoạt động quân sự quan trọng, như chỉ đạo các hoạt động quân sự giai đoạn 1971-1972, chống lại sự lấn chiếm của địch, và chỉ đạo các trận đánh lịch sử trên khắp chiến trường Khu 5. Bên cạnh đó, Khu căn cứ Nước Oa còn là nơi tổ chức nhiều cuộc hội nghị quan trọng, tập huấn, học tập, quán triệt các nghị quyết cho cán bộ các sư đoàn, trung đoàn, cũng như chỉnh huấn cán bộ dân chính cấp tỉnh trong toàn khu. Khu căn cứ này gắn liền với hoạt động cách mạng của các đồng chí Võ Chí Công, Chu Huy Mân, Võ Thứ và nhiều lãnh đạo khác.
Với những giá trị lịch sử to lớn, Khu căn cứ Nước Oa đã được công nhận là di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia vào ngày 4 tháng 8 năm 1992, theo Quyết định số 983/VHQG của Bộ Văn hóa và Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch).
Chuyển biến tích cực tại vùng căn cứ cách mạng
Trở lại vùng đất căn cứ cách mạng những ngày cuối tháng 3, ông Nguyễn Quan Cảnh, Trưởng đoàn Cựu chiến binh Tiểu đoàn Đặc công 409, chia sẻ: “Năm 1971, những vạt rừng nơi đây bị bom và chất độc hóa học tàn phá trơ trụi, đời sống đồng bào gặp rất nhiều khó khăn. Lần trở lại này, chúng tôi được đi trên con đường khang trang; trường học, trạm y tế được đầu tư kiên cố, nhà cửa ngày càng đông đúc, đời sống nhân dân nâng lên”.
Hiện nay, tại quần thể Khu di tích Trung Trung Bộ-Nước Oa có 11 điểm di tích, khu lưu niệm, bia tưởng niệm đã được phục dựng, trùng tu, xây mới và đưa vào khai thác. Đặc biệt, trong số này có ba di tích cấp quốc gia: Khu căn cứ lịch sử-văn hóa Nước Oa, Bia di tích Ban Kiểm tra Khu ủy Khu 5 và Bia di tích Ban Tổ chức Khu ủy Khu 5.
Ông Nguyễn Hồng Lai, Bí thư Đảng ủy xã Trà Tân, cho biết: “Trong 11 điểm di tích, xã được bàn giao quản lý sáu điểm, còn năm điểm do các ngành quản lý. Giờ đây, Khu di tích lịch sử Nước Oa đã dần trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng, kết hợp tham quan thiên nhiên, thu hút khách du lịch, nhất là cựu chiến binh và thế hệ trẻ. Nơi đây được coi là điểm đến hấp dẫn, kết nối di sản lịch sử với phát triển du lịch vùng cao”.
Phát triển du lịch bền vững
Ngày 29 tháng 4 năm 2011, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt đề án quy hoạch tổng thể Khu di tích lịch sử cách mạng Trung Trung Bộ-Nước Oa trên tổng diện tích 700 ha tại Quyết định số 648/QĐ-TTg. Mục tiêu là khai thác và phát huy giá trị của khu di tích một cách hiệu quả, gắn kết chặt chẽ nhiệm vụ bảo tồn với phát triển kinh tế-văn hóa-xã hội, đặc biệt chú trọng phát triển du lịch sinh thái, lịch sử, văn hóa và các hoạt động về nguồn.
Theo báo cáo của xã Trà Tân, tính đến hết quý I năm 2026, địa phương đã đón tiếp 37 đoàn với gần 2.000 lượt khách đến tham quan, dâng hương tại các di tích thuộc quần thể Khu di tích Trung Trung Bộ-Nước Oa. Trong giai đoạn 2026-2028, xã Trà Tân đặt mục tiêu mỗi năm đón tiếp hơn 5.000 lượt khách; hình thành từ một đến hai cơ sở lưu trú; kết nối từ một đến hai tour du lịch và tạo việc làm cho 100 đến 150 lao động địa phương. Bên cạnh đó, xã cũng xây dựng kế hoạch liên kết phát triển du lịch với các xã lân cận và hình thành tuyến du lịch miền núi phía tây thành phố Đà Nẵng.
Nhằm phát huy giá trị các di tích gắn với phát triển du lịch, căn cứ Công văn số 508/UBND-STC ngày 24 tháng 1 năm 2024 của Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng về quy trình xây dựng đề án phát triển kinh tế-xã hội, và thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/ĐH ngày 29 tháng 7 năm 2025 của Đảng bộ xã Trà Tân, Ủy ban nhân dân xã Trà Tân đề xuất xây dựng đề án bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử-văn hóa gắn với phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn xã, giai đoạn 2026-2030 và định hướng đến 2035. Cụ thể, xã đã đăng ký vào danh mục đề án nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội năm 2026 của thành phố Đà Nẵng với nội dung “Đề án Bảo tồn, phát huy giá trị Khu di tích lịch sử Nước Oa gắn với phát triển du lịch trên địa bàn xã đến năm 2030”.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trà Tân, ông Lê Minh Chiến, chia sẻ: “Thực trạng phát triển du lịch tại địa phương hiện nay chưa tương xứng với tiềm năng, đặc biệt tại quần thể Khu di tích Trung Trung Bộ-Nước Oa. Hạ tầng giao thông đầu tư đến các điểm di tích chưa đồng bộ, chưa có bãi đỗ xe, nhà đón tiếp, sưu tầm kỷ vật chưa được triển khai. Người dân cũng như chính quyền cơ sở chưa có nhiều kinh nghiệm tổ chức và quản lý du lịch”.
Bài và ảnh: LÊ ANH QUÂN
