Ngành du lịch Việt Nam đang chịu áp lực lớn từ tình trạng thiếu hụt hướng dẫn viên (HDV) cho nhiều loại ngoại ngữ, đặc biệt là các ngôn ngữ hiếm như tiếng Nga, Hàn, Ý, Đức, Tây Ban Nha và Hebrew. Ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó giám đốc Trung tâm du lịch quốc tế BenThanh Tourist, chia sẻ với báo Thanh Niên rằng sự phục hồi mạnh mẽ của khách quốc tế đã làm gia tăng nhu cầu về đội ngũ HDV có trình độ ngoại ngữ và kỹ năng hướng dẫn, nhưng nguồn cung không đáp ứng kịp.
Thực trạng thiếu hụt hướng dẫn viên ngoại ngữ
Theo ông Nguyễn Hà Trung, Phó tổng giám đốc Vietravel, nhóm HDV tiếng Hàn đang thiếu hụt đáng kể do lượng khách Hàn Quốc tăng nhanh. Trong khi đó, nguồn HDV tiếng Nga bị đứt gãy sau nhiều năm biến động thị trường, khiến lực lượng có kinh nghiệm không còn nhiều. Bà Trần Thị Bảo Thu, Giám đốc tiếp thị - truyền thông Vietluxtour, xác nhận tình trạng "cung không đủ cầu" đối với nhân sự này, đặc biệt tại các điểm du lịch biển như Khánh Hòa, Phú Quốc và Đà Nẵng vào mùa cao điểm. Việc điều tiết nhân sự từ Hà Nội hay TP.HCM chỉ là giải pháp tình thế, không thể lấp đầy khoảng trống nhân lực.
Ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ
Thiếu HDV ngoại ngữ tác động đa chiều đến hoạt động doanh nghiệp. Ông Nguyễn Thanh Sơn nhấn mạnh: "HDV là cầu nối giúp du khách hòa mình vào đời sống địa phương. Khi thiếu đội ngũ phù hợp, trải nghiệm của du khách bị ảnh hưởng, hành trình dễ trở thành kiểu 'cưỡi ngựa xem hoa'." Nhiều doanh nghiệp buộc phải giới hạn số lượng đoàn hoặc từ chối nhận thêm khách để bảo đảm chất lượng.
Giải pháp đề xuất
Trước thực trạng này, nhiều doanh nghiệp lữ hành kiến nghị UBND tỉnh Khánh Hòa xem xét cơ chế linh hoạt cho phép người nước ngoài tham gia hỗ trợ ngôn ngữ. Tuy nhiên, luật sư Huỳnh Quốc Nhân cho biết quy định hiện hành không cho phép người nước ngoài trực tiếp dẫn tour. Ông đề xuất sửa luật Du lịch 2017 để cho phép ngoại lệ đối với ngoại ngữ hiếm, kèm kiểm soát chặt chẽ. TS Chu Khánh Linh, Phó trưởng khoa Du lịch Trường ĐH Văn hóa TP.HCM, đề xuất xây dựng chương trình đào tạo "HDV ngoại ngữ hiếm cấp tốc" kéo dài 3-6 tháng, kết hợp mô hình liên kết giữa nhà trường, doanh nghiệp và chính quyền địa phương. Th.S Huỳnh Văn Thanh, giảng viên Trường ĐH Gloucestershire Việt Nam, đề xuất tổ chức các khóa đào tạo tiếng Nga miễn phí cho lao động du lịch hiện tại để bổ sung nguồn nhân lực ngắn hạn.
