Du lịch dựa trên bản sắc dân tộc (ethnic tourism) đang trở thành loại hình được quan tâm đặc biệt trên thế giới. Không chỉ giúp cộng đồng bản địa quảng bá văn hóa, sản phẩm này còn góp phần gìn giữ, phục hồi các giá trị truyền thống và thúc đẩy niềm tự hào dân tộc. Đặc biệt, du lịch dân tộc đóng góp quan trọng vào kinh tế địa phương, nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào thiểu số ở vùng sâu, vùng xa.
Tiềm năng du lịch dân tộc tại Quảng Ngãi
Vùng cao Quảng Ngãi là nơi cộng cư của hơn 170 nghìn hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Thiên nhiên ưu đãi nơi đây nhiều danh lam thắng cảnh kỳ thú như núi Cà Đam cao hơn 1.400m, thác Lụa, ruộng bậc thang Sơn Tây Thượng, suối khoáng nóng Thạch Bích, thác Cao Muôn, hồ Nước Trong và hồ thủy điện Đắk Đring. Những giá trị tự nhiên này gắn liền với truyền thuyết, phong tục và lễ hội của các dân tộc thiểu số, tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt.
Du khách có thể vừa khám phá thiên nhiên vừa tìm hiểu văn hóa bản địa: thưởng thức nghệ thuật trình diễn chiêng của người H'rê, nghệ thuật đấu chiêng của người Co, tham gia Lễ hội Điện Trường Bà tri ân Thánh Mẫu Thiên Y A Na hoặc Lễ hội Ăn trâu của dân tộc Ca Dong.
Những bước đi cụ thể của tỉnh
Nhận thức rõ lợi thế, thời gian gần đây tỉnh Quảng Ngãi đã có những bước đi cụ thể nhằm đánh thức tiềm năng du lịch dân tộc. Một số mô hình hiệu quả bước đầu được ghi nhận như điểm du lịch A Biu, làng nghề dệt thổ cẩm Teng. Các xã Tu Mơ Rông, Măng Ri, Sa Bình, Ngọc Linh, Đăk Kôi với cảnh quan thiên nhiên gắn liền đời sống đồng bào Xơ Đăng, Ba Na đã tạo nên thế mạnh riêng cho sản phẩm du lịch dân tộc hấp dẫn.
Hiện nay, 50 xã, phường phía tây tỉnh Quảng Ngãi đã có 11 làng du lịch cộng đồng. Du khách có thể thưởng thức nghệ thuật biểu diễn cồng chiêng-xoang, tham quan vườn sâm Ngọc Linh và ngắm ruộng bậc thang tại Làng du lịch Tu Thó (xã Măng Ri) hay tìm hiểu văn hóa đặc trưng của người Mơ Nâm ở thôn Kon Chênh (xã Măng Đen), không gian trưng bày hơn 20 nhạc cụ truyền thống của người Giẻ Triêng tại xã Dục Nông.
Phát triển bền vững gắn với bảo tồn
Việc phát triển du lịch dân tộc tại khu vực miền núi Quảng Ngãi không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho địa phương mà còn đóng góp vào bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả và bền vững, Quảng Ngãi xác định phải hình thành chiến lược quản lý và phát triển theo hướng bền vững nhằm bảo tồn các giá trị văn hóa, đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực có thể xảy ra đối với các cộng đồng dân tộc địa phương. Mở rộng mô hình làng du lịch cộng đồng là một trong những hướng đi quan trọng.
