Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, xã Bản Liền (Lào Cai) đón khoảng 6.800 lượt khách, vượt xa tổng 4.500 lượt của cả năm 2025. Con số này cho thấy sức hút của bản làng vùng cao không chỉ là hiệu ứng nhất thời sau chương trình truyền hình thực tế Gia đình Haha, mà đang dần trở thành điểm đến du lịch cộng đồng thực sự.
Homestay kín phòng đến hết tháng 9
Bản Liền Pine Homestay của chị Vàng Thị Thông (37 tuổi, dân tộc Tày) đã kín khách đặt phòng cuối tuần cho đến hết tháng 9. Khách quốc tế và từ các tỉnh phía Nam tìm đến nhiều hơn, thay vì chỉ khách địa phương lân cận như trước. Với chị Thông, đây là điều không tưởng cách đây hơn một năm.
Chị vẫn duy trì công việc làm nông như đi rừng, trồng chè, cấy lúa bên cạnh làm du lịch. Người dân đã thành thạo hơn trong cách quảng bá homestay trên mạng xã hội, sử dụng nền tảng đặt phòng, giới thiệu sản phẩm địa phương qua livestream và bán hàng trực tuyến. Chuyển đổi số không còn xa lạ với bà con người Tày nơi đây.
Người dân tự tin hơn nhờ du lịch
Ông Chấu Seo Sẻng, Phó Chủ tịch UBND xã Bản Liền, cho biết: "Sự tự tin của bà con mới là điều quý giá nhất. Trước đây, nhiều người e dè khi tiếp xúc với người lạ. Sau chương trình, bà con nhận ra giá trị của những điều bình dị thường ngày: từ chiếc áo chàm, tiếng nói dân tộc Tày đến cách pha trà truyền thống. Giờ đây, mọi người tự tin hơn khi làm du lịch, chủ động giới thiệu bản sắc quê hương một cách tự nhiên và chân thành."
Theo ông Sẻng, lượng khách tăng kéo theo doanh thu từ homestay, dịch vụ ăn uống và sản phẩm địa phương như chè Shan tuyết, lúa nếp tăng rõ rệt. Nhiều sản phẩm trà, thổ cẩm, đồ thủ công vốn chỉ phục vụ trong bản nay đã theo đơn hàng đến nhiều tỉnh, thành.
Liên kết cộng đồng làm du lịch
Các hộ làm du lịch trong bản đã chủ động liên kết thay vì phát triển riêng lẻ. Chị Vàng Thị Thông chia sẻ: "Bây giờ mọi người đã hình thành một cộng đồng làm du lịch. Các hộ cùng thống nhất về giá phòng, giá bữa ăn, chất lượng dịch vụ để du khách ở đâu cũng có trải nghiệm tương đối đồng đều. Mọi người xác định cùng nhau phát triển thì địa phương mới đi được đường dài."
Cộng đồng đang lên kế hoạch xây dựng một nhà sàn chung để tổ chức workshop trải nghiệm như học may túi thổ cẩm, vót đũa, làm quả còn, tìm hiểu nghề thủ công truyền thống. Đây vừa là sản phẩm du lịch mới, vừa là cách gìn giữ và truyền lại giá trị văn hóa địa phương.
Tránh 'bẫy' thương mại hóa
Lượng khách tăng nhanh kéo theo thách thức như rác thải nhựa, tiếng ồn, nguy cơ mai một bản sắc văn hóa. Ông Sẻng cho biết xã đã ban hành quy chế quản lý hoạt động du lịch cộng đồng, khuyến khích mô hình thân thiện với môi trường, phát triển dựa trên nội lực, lấy văn hóa làm nền tảng. Địa phương đang rà soát quy hoạch, phân định khu vực phát triển homestay, eco-lodge và điểm tham quan nhằm giữ gìn cảnh quan tự nhiên.
Đến năm 2030, Bản Liền đặt mục tiêu nâng cao năng lực truyền thông cho cộng đồng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng và mở rộng du lịch đến các thôn còn nhiều tiềm năng. Mục tiêu cuối cùng không phải đón thật nhiều khách, mà xây dựng điểm đến chuyên nghiệp nhưng giữ được "hồn cốt" của bản làng vùng cao - nơi du khách tìm đến sự bình yên và giá trị văn hóa nguyên bản.
