Lễ hội sau Tết: Niềm tin mong manh và nỗi lo 'chặt chém' làm vẩn đục không gian văn hóa
Tháng Giêng là tháng ăn chơi, và sau Tết Nguyên đán, mùa lễ hội bắt đầu rộn ràng khắp mọi miền đất nước. Từ miền xuôi đến miền ngược, từ đồng bằng đến trung du, đâu đâu cũng rực rỡ cờ hoa, tiếng trống hội vang lên trong nắng xuân dịu nhẹ. Người ta tìm về lễ hội không chỉ để du xuân, mà còn để gửi gắm niềm tin vào một năm mới mưa thuận gió hòa, làm ăn hanh thông, gia đình bình an. Đó là niềm tin vào sự che chở của tổ tiên, của những bậc tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước.
Vẻ đẹp và sự lắng đọng của không gian linh thiêng
Những ngày này, tại các đền, chùa, dòng người chen chân nhau trong làn khói hương bảng lảng. Giữa biển người ấy, tiếng chuông chùa ngân lên khiến lòng người chùng xuống một nhịp. Chốn linh thiêng vốn là nơi để con người lắng lại, soi chiếu chính mình và gột rửa những bon chen của năm cũ. Chỉ cần chắp tay trước ban thờ, tự nhiên thấy mình nhỏ bé hơn, hiền lại hơn, tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn.
Những câu chuyện 'chặt chém' làm chạnh lòng du khách
Tuy nhiên, bên cạnh những hình ảnh đẹp đẽ, mỗi mùa lễ hội lại xuất hiện những câu chuyện khiến người ta không khỏi chạnh lòng. Mới đây, du khách phản ánh tại Chùa Hương đã bị hai lái đò vòi tiền, chặt chém. Sự việc này không mới nhưng vẫn gây buồn bã, bởi nó diễn ra ở nơi vốn được xem là cõi Phật, nơi người ta tìm đến với sự thành kính và niềm tin trong trẻo nhất.
Cơ quan chức năng đã nhanh chóng vào cuộc và xử lý nghiêm. Tuy nhiên, dù xử lý nhanh đến đâu, cảm giác bị lừa dối, bị ép buộc giữa chốn linh thiêng cũng đã kịp in một vết gợn trong lòng du khách. Một mùa lễ hội đáng lẽ chỉ nên được nhớ bằng mùi hương trầm và sắc núi non, nay lại thêm một ký ức không mấy dễ chịu.
Bức tranh rộng lớn hơn của vấn nạn 'chặt chém'
Sự việc ở Chùa Hương chỉ là một lát cắt nhỏ trong bức tranh rộng lớn hơn. Ở nhiều nơi khác, câu chuyện 'chặt chém' mùa lễ hội vẫn âm thầm tái diễn:
- Giá gửi xe tăng gấp đôi so với bình thường.
- Bát bún, chai nước được 'thổi giá' lên trời một cách vô lý.
- Người bán hàng niềm nở mời chào, nhưng khi khách sử dụng dịch vụ xong mới giật mình vì số tiền phải trả quá cao.
Tất cả những điều này, dù nhỏ, cũng đủ làm méo mó vẻ đẹp vốn có của lễ hội và làm tổn thương niềm tin của du khách.
Nguyên nhân sâu xa: Lòng tham và thiếu ý thức
Chặt chém trong mùa lễ hội, suy cho cùng, bắt nguồn từ lòng tham. Nhiều người kinh doanh nghĩ rằng khách chỉ đến một lần, nên 'kiếm được bao nhiêu hay bấy nhiêu'. Họ vin vào lý do 'mùa vụ' hoặc 'cả năm mới có dịp đông khách' để biện minh cho việc nâng giá vô tội vạ. Nhưng họ quên mất rằng, mỗi hành vi thiếu trung thực không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân du khách, mà còn làm xấu đi hình ảnh của cả một vùng đất.
Cơ quan chức năng ở địa phương không phải không làm gì. Họ rất vất vả với lực lượng mỏng, trong khi lượng người đổ về quá đông. Việc kiểm soát từng quầy hàng, từng dịch vụ giữa biển người là điều không hề dễ dàng. Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở khâu quản lý, mà còn ở ý thức con người.
Giải pháp: Công khai, minh bạch và nâng cao ý thức cộng đồng
Một lễ hội đẹp không chỉ nằm ở quy mô hoành tráng hay số lượng người tham dự. Nó đẹp bởi cách con người cư xử với nhau trong không gian ấy. Một bát nước chè bán đúng giá, một chuyến đò thu tiền đúng niêm yết, một nụ cười thật lòng… đôi khi lại có sức lan tỏa hơn cả những khẩu hiệu tuyên truyền dài dòng.
Điều quan trọng nhất trong mùa lễ hội là sự công khai, minh bạch:
- Giá cả phải được niêm yết rõ ràng tại tất cả các điểm dịch vụ.
- Các dịch vụ phải có quy định cụ thể và được thông báo công khai.
- Cần có sự giám sát thường xuyên từ cơ quan chức năng, không chỉ xử lý khi sự việc đã bùng lên trên mạng xã hội.
Bên cạnh đó, mỗi người dân cần tự ý thức rằng mình là 'đại sứ' cho quê hương. Du khách đến lễ hội không chỉ mang theo tiền bạc, mà còn mang theo niềm tin vào sự linh thiêng và con người nơi họ đặt chân tới. Nếu niềm tin ấy bị tổn thương, thiệt hại không thể đong đếm bằng vài tờ tiền lẻ.
Kết luận: Giữ gìn sự trong lành cho chốn linh thiêng
Tôi vẫn tin rằng, phần lớn người dân làm dịch vụ trong mùa lễ hội là những người lương thiện. Họ cũng mong một năm mới đủ đầy và khách thập phương đến đông hơn. Nhưng giữa guồng quay của lợi ích trước mắt, chỉ cần một vài hành vi sai lệch cũng đủ làm tổn thương hình ảnh chung.
Mùa lễ hội, suy cho cùng, là mùa của niềm tin. Mà niềm tin thì rất mong manh. Xây dựng nó có thể mất nhiều năm, nhưng đánh mất lại chỉ cần một lần thiếu trung thực. Tôi mong rằng, mỗi người trong chúng ta – từ người quản lý đến người kinh doanh, từ người dân địa phương đến du khách – đều góp một phần nhỏ bé để giữ gìn sự trong lành cho chốn linh thiêng.
Để rồi, khi xuân về, chúng ta không chỉ đi lễ bằng đôi chân, mà còn đi bằng một tấm lòng nhẹ nhõm và tự hào.
