Đến Cà Mau, du khách có thể khám phá vườn nhãn cổ hơn 100 năm tuổi rộng 230 ha tại phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau. Khu vườn không chỉ là di sản nông nghiệp quý giá mà còn là mỏ vàng phát triển du lịch sinh thái, với hàng ngàn cây nhãn cổ thụ vẫn xanh mát và kết trái.
Vườn nhãn cổ - biểu tượng văn hóa miệt vườn
Từ lâu, vườn nhãn cổ đã trở thành biểu tượng của văn hóa miệt vườn và văn hóa cộng cư của ba dân tộc Kinh - Hoa - Khmer. Theo người dân địa phương, những cây nhãn đầu tiên được trồng trên vùng đất cát ven biển. Sau hơn 100 năm chống chọi với nắng gió, triều cường, hàng ngàn cây nhãn vẫn sinh trưởng tốt. Nhiều cây có thân to đến vài người ôm, bộ rễ nổi ngoằn ngoèo như tác phẩm điêu khắc tự nhiên.
Giá trị nguyên sơ và sức hút du lịch
Khác với những khu du lịch hiện đại, giá trị lớn nhất của vườn nhãn cổ nằm ở sự nguyên sơ. Những con đường nhỏ len lỏi dưới tán cây rợp bóng mát. Những người nông dân chân chất ngày ngày chăm sóc từng gốc nhãn như chăm sóc ký ức gia đình. Chính sự mộc mạc ấy tạo nên sức hút đặc biệt với du khách yêu thiên nhiên.
Anh Trương Minh Đức, chủ khu vườn nhãn Minh Đức (khóm Giồng Nhãn, phường Hiệp Thành) chia sẻ: “Trong xu hướng du lịch hiện nay, du khách không chỉ tìm kiếm cảnh đẹp mà còn muốn trải nghiệm văn hóa bản địa, thưởng thức đặc sản và hòa mình vào đời sống người dân. Đó chính là lợi thế nổi bật của khu vườn nhãn cổ này.”
Trải nghiệm độc đáo tại vườn nhãn Minh Đức
Trước đây, anh Đức làm nhân viên phục vụ hành khách tại sân bay Tân Sơn Nhất. Năm 2021, anh về quê cải tạo khu vườn nhãn rộng 4.000 m2 của ông nội để lại, bán vé cho khách tham quan và tạo sân chơi cho trẻ em. Du khách đến vườn nhãn Minh Đức có thể đi bộ dưới những gốc nhãn xanh mát, tự tay hái trái nhãn chín thơm lừng, thưởng thức các món ăn dân gian Nam bộ, nghe đờn ca tài tử giữa không gian miệt vườn, tìm hiểu lịch sử vùng đất Bạc Liêu (cũ) và check-in với những thân cây cổ kính.
“Vào mùa nhãn chín, mỗi tháng vườn nhãn này thu hút khoảng 2.000 lượt khách tham quan. Việc kinh doanh dịch vụ du lịch tạo thêm việc làm, tăng nguồn thu nhập gấp 3 lần so với trồng nhãn bán trái”, anh Đức cho biết.
Kết nối du lịch vùng và tiềm năng phát triển
Ông Lý Vỹ Triều Dương, Phó giám đốc Sở Văn hóa - Thể Thao - Du lịch tỉnh Cà Mau, cho biết vị trí vườn nhãn cổ gần nhiều điểm du lịch nổi tiếng như Khu lưu niệm nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu, nhà Công tử Bạc Liêu, cánh đồng điện gió ven biển, khu du lịch biển Nhà Mát, khu nuôi tôm công nghệ cao. Sự kết nối này tạo nên chuỗi sản phẩm du lịch đa dạng từ văn hóa, lịch sử, nông nghiệp đến sinh thái biển.
Ông Dương nhấn mạnh: “Đây là điều mà không nhiều địa phương trong khu vực có được. Nếu khai thác hết tiềm năng, lợi thế, vườn nhãn cổ sẽ trở thành mô hình du lịch nông nghiệp, sinh thái kiểu mẫu của vùng đồng bằng sông Cửu Long.” Khu vườn hội tụ đầy đủ các yếu tố: cảnh quan tự nhiên đặc sắc, giá trị lịch sử lâu đời, hệ sinh thái bản địa, văn hóa cộng đồng và khả năng kết nối với nhiều sản phẩm du lịch khác.
Đầu tư và bảo tồn để phát triển bền vững
Theo ông Dương, nếu được đầu tư đồng bộ về hạ tầng, dịch vụ, quảng bá và bảo tồn, vườn nhãn cổ không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn trở thành lá phổi xanh của du lịch địa phương. Hơn thế, khu vườn sẽ là không gian giáo dục thế hệ trẻ về giá trị thiên nhiên, lịch sử khai phá vùng đất phương Nam và trách nhiệm gìn giữ di sản cha ông.
