Trong cuộc họp báo ngày 1/6, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Đặng Ngọc Điệp cho biết, bộ đang thúc đẩy mạnh mẽ việc phân cấp và phân quyền trong lĩnh vực lâm nghiệp, theo tinh thần “địa phương làm tốt hơn thì giao cho địa phương”.
Mục tiêu kép: Bảo vệ rừng và phát triển kinh tế
Theo ông Điệp, chủ trương này không chỉ nhằm bảo vệ rừng mà còn khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế từ tài nguyên rừng thông qua các mô hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng dưới tán rừng và các hoạt động kinh tế xanh khác.
Dẫn chứng từ Vườn quốc gia Ba Vì, Thứ trưởng cho biết việc cho thuê môi trường rừng đã thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư xây dựng các khu nghỉ dưỡng cao cấp. Mô hình này không chỉ tạo nguồn thu từ du lịch mà còn góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ rừng.
“Doanh nghiệp đầu tư vào rừng, trồng thêm cây, cải thiện cảnh quan và chăm sóc môi trường tốt hơn. Người dân địa phương có thêm việc làm, thu nhập từ cung cấp sản phẩm và dịch vụ nên ý thức giữ rừng cũng được nâng lên”, ông Điệp nhấn mạnh.
Giảm tình trạng chặt phá rừng nhờ lợi ích kinh tế
Lãnh đạo Bộ NN&MT cho biết, khi người dân nhận thấy lợi ích kinh tế trực tiếp từ rừng, tình trạng chặt phá rừng tại nhiều địa phương đã giảm đáng kể. Điều này cho thấy hiệu quả của việc kết hợp bảo tồn với phát triển kinh tế.
Chuyển giao vườn quốc gia cho địa phương
Liên quan đến quản lý các vườn quốc gia, ông Điệp thông tin Bộ NN&MT đã thống nhất trình Thủ tướng ban hành nghị quyết giao Vườn quốc gia Ba Vì cho thành phố Hà Nội quản lý. Trước đây, vườn quốc gia này do bộ trực tiếp quản lý vì nằm trên địa bàn nhiều địa phương, nhưng sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, việc giao cho Hà Nội được đánh giá là phù hợp hơn.
Khi Hà Nội tiếp quản, thành phố sẽ có điều kiện thuận lợi để đầu tư hạ tầng, phát triển du lịch sinh thái và khai thác hiệu quả các giá trị của Vườn quốc gia Ba Vì, đồng thời vẫn đảm bảo yêu cầu bảo tồn.
Xem xét chuyển thêm nhiều vườn quốc gia khác
Thứ trưởng Điệp cho biết thêm, ngoài Vườn quốc gia Ba Vì, Bộ NN&MT cũng đang xem xét chuyển giao một số vườn quốc gia và diện tích rừng khác cho địa phương nếu chứng minh được năng lực quản lý, bảo tồn và phát triển tốt hơn.
Dẫn ví dụ từ Vườn quốc gia Cát Tiên, qua khảo sát thực tế tại Đồng Nai, bộ đánh giá công tác bảo tồn tại đây được thực hiện hiệu quả. Nhiều loài động vật quý hiếm trong Sách đỏ được bảo vệ tốt, trong khi hoạt động săn bắt trái phép được kiểm soát chặt chẽ.
Mỗi năm, Vườn quốc gia Cát Tiên đón khoảng 200.000 lượt khách. Các sản phẩm du lịch sinh thái như tham quan rừng đêm, quan sát động vật hoang dã không chỉ mang lại nguồn thu đáng kể mà còn góp phần nâng cao nhận thức bảo tồn thiên nhiên trong cộng đồng.
“Bộ không giữ bằng mọi giá. Nơi nào làm tốt hơn, vừa bảo tồn hiệu quả vừa tạo được sinh kế cho người dân thì bộ sẵn sàng chuyển giao. Mục tiêu cuối cùng là bảo vệ được rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế bền vững”, ông Điệp nhấn mạnh.
Định hướng tương lai: Hoàn thiện thể chế và phát triển kinh tế xanh
Theo lãnh đạo bộ, trong thời gian tới, ngành nông nghiệp và môi trường sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp quản lý tài nguyên, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành. Qua đó, tạo dư địa phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và nâng cao hiệu quả quản trị tài nguyên, môi trường.
